Çin 46 yılda çölü yuttu Sözcü Gazetesi

Çin, 46 yıl süren devasa bir jeomühendislik ve ağaçlandırma projesi sonucunda, hareketli kum tepeleriyle dünyanın en büyük ikinci kesintisiz çölü olan Taklamakan Çölü'nü 3.050 kilometre uzunluğunda bir yeşil kuşakla çevrelemeyi başardı. Yeni bilimsel veriler, çölün kenarlarındaki bu yeşil bariyerin artık ürettiğinden daha fazla karbondioksiti atmosferden emdiğini gösteriyor.

2024 yılında kritik bir aşaması tamamlanan Taklamakan Yeşil Kuşağı projesi, 337.600 kilometrekarelik devasa bir alanı kapsıyor. 

Kum tepelerini stabilize etmek ve çölleşmeyi durdurmak için ağırlıklı olarak kavak ağaçlarından oluşan milyonlarca fidan dikildi. Bu süreçte su tasarrufu sağlayan sulama teknolojileri ve çalı/otlak ıslahı bir arada kullanıldı.

80 yıllık bir vizyonla 2050 yılına kadar devam etmesi planlanan projenin nihai amacı; Çin'in kuzeyindeki 13 ilde orman örtüsünü, arazi alanının %5,05'inden %14,95'ine çıkarmaktır.

PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) dergisinde yayımlanan ve Amerikalı bilim insanları tarafından sensörler, modelleme ve veri analizi kullanılarak yapılan yeni bir araştırma, projenin başarısını somut verilerle kanıtlıyor.

Araştırmaya göre, Taklamakan Çölü'nün etrafındaki yeşil kuşak, özellikle bahar aylarında kumları yeşile döndürerek havadaki devasa miktardaki karbondioksiti bitki maddesine dönüştürüyor ve emiyor. 

Bilim insanları bu araştırmayla önemli bir ekolojik gerçeğin altını çiziyor: Bir bölgenin etkili bir karbon yutağı olabilmesi için sık ve yoğun ormanlarla kaplı olmasına gerek yoktur; küçük ağaç ve çalılık alanlarının stratejik konumlandırılması da benzer bir iklim etkisi yaratabilir.

Bu yeşil duvar sadece karbon emmekle kalmıyor; rüzgar erozyonunu engelliyor, kum fırtınalarının sıklığını/şiddetini azaltıyor ve bölgedeki yerel tarım arazilerini ile toplulukları koruyor.

Çin'in bu başarısı, benzer coğrafi zorluklarla boğuşan diğer kıtalar için de bir yol haritası niteliğinde. Özellikle Afrika Birliği öncülüğünde 21 ülkeyi bir araya getiren ve Güney Sahra bölgesinde çölleşmeyi önlemeyi hedefleyen Büyük Yeşil Duvar Projesi bu modelden ilham alıyor. 

Senegal'den Cibuti'ye kadar 15 km genişliğinde ve 7.775 km uzunluğunda planlanan Afrika'daki proje, atmosferden 250 milyon ton karbon yakalamayı ve bozulmuş arazileri su pompalama/koruma teknikleriyle yeniden verimli hale getirmeyi hedefliyor.