CHP iktidarı erken seçime nasıl zorlayacak? İki aşamalı planın detayları netleşiyor

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), hem belediyelere yönelik yeniden hızlanan operasyonlar hem de mutlak butlan kılıcı nedeniyle mücadelede vitesi yükseltiyor. Ana muhalefet, erken seçimi zorlamak için yeni bir plan üzerinde çalışıyor.

Ankara ve parti kulislerinde konuşulanlara göre iki aşamalı bir plan işletilecek. Önce, yeterli sayıda milletvekili istifa ettirilerek, iktidar milletvekili ara seçimi için zorlanacak. Eğer bu plan işlemezse CHP'nin güçlü olduğu yerlerde, belediye meclisinden istifalarla yerel seçim kapısını açıp, iktidar üzerinde erken seçim baskısı oluşturulacak...

Son haftalarda yeniden şiddetlenen CHP'ye dönük operasyonlar sonrasında, parti de mücadele yöntemini değiştirme kararı aldı. Bugüne dek 100 miting düzenleyen ve hem operasyonları hem de kuşatmayı halka anlatan CHP stratejisini değiştirme kararı aldı.

BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın aktardığına göre bugüne dek 'en son seçenek' olarak görülen ara seçim formülü artık devrede.

"İDDİALI BİR HAMLEMİZ DAHA OLACAK" DEMİŞTİ

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Bozbey'in gözaltına alınmasının ardından düzenlediği basın toplantısında, erken seçim çağrısını tekrarladı.

Ara seçim için Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'tan randevu isteyeceğini söyleyen Özel "Ara seçimle ilgili Meclis Başkanı'nın da alması gereken bir tutum var. Bu ara seçim kararının alınması, güvencenin ortaya çıkmasıyla birlikte çok iddialı bir hamlemiz daha olacak" dedi.

Son Dakika | Özgür Özel'den ara seçim hamlesi geliyor!

Özel, "iddialı hamle" konusunun detaylarına girmedi ama erken seçimle ilgili verdiği mesajlar şöyleydi:

Önümüzdeki Nisan ayında Mayıs ayında getir sandığı koy oraya. Gösterdiğim Cumhurbaşkanı adayı kazanmadan çıkarsa siyaseti o dakika bırakıyorum. O dakika bırakıyorum. Kazanırsan güçlenerek yürü. Zaten bu vakitten sonra önünde 5 yıl da olmuş olur.
Onun için getir sandığı. Hep birlikte getirelim sandığı. Gel erken seçimi yapalım. Niye korkuyorsun milletten? Milletimize sesleniyorum.

Eğer çok kendilerine güveniyorsa bunlar. Biz hırsızsak, biz yolsuzsak. Biz bu milletin güvenini kaybetmişsek. Kaybedelim seçimi gidelim o zaman. Getirsin sandığı korkmuyorsa. Ben millete güveniyorum. Ben yüzde 60'ı görüyorum. Bizdeki yüzde 60'ı görüp her gün farklı farklı oyunlarla saldırana söylüyorum...

Özgür Özel'in "Mesela AKP kabul ediyorsa İstanbul Büyükşehir'de belediye meclis üyelerimizi birlikte istifa ettirip hemen seçim başlatırız. Kayyum atanan bölgelerde bizim gücümüz yok. AKP ile DEM birlikte hareket ederlerse oralarda da seçimler olabilir" sözleri ise önemli bir ipucuydu.

Ana muhalefetin iktidarı erken seçime zorlamak için uygulayacağı iki aşamalı planın detayları da işte o açıklamanın ardından daha yüksek sesle konuşulmaya başlandı.

BİRİNCİ AŞAMA MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİNE ZORLAMAK

CHP'nin ilk aşamada hayata geçirmek istediği formül, milletvekili ara seçimini zorlamak.

Anayasa’nın 78. maddesinde düzenlenen ara seçim mekanizması, siyasetin sıcak başlıklarından biri haline geldi. Anayasa uyarınca, bir yasama döneminde kural olarak yalnızca bir kez ara seçime gidilebiliyor. Bu kararın alınabilmesi için iki temel zaman bariyeri bulunuyor:

30 Ay Kuralı: Genel seçimin üzerinden en az 30 ay geçmesi gerekiyor (14 Mayıs 2023 seçimleri baz alındığında bu süre Kasım 2025’te dolmuş durumda).

1 Yıl Kuralı: Bir sonraki genel seçime bir yıldan fazla süre kalmış olması şart.

Ara seçimin yapılmasını kaçınılmaz kılan iki özel senaryo mevcut:

%5 Eşiği: Meclis üye tam sayısının %5’ine tekabül eden 30 milletvekilliğinin boşalması durumunda, 3 ay içinde seçime gidilmesi anayasal bir zorunluluk.

Temsiliyet Kaybı: Bir seçim bölgesinde hiç milletvekili kalmaması durumu.

CHP’NİN "SİYASİ HAMLE" PLANI

Meclis’te şu an ölüm ve istifalar nedeniyle boş kalan koltuk sayısı 8. CHP lideri Özgür Özel’in, süreci hızlandırmak adına 22 milletvekilini istifa ettirerek toplam boş koltuk sayısını 30’a tamamlamayı ve böylece ara seçimi zorunlu hale getirmeyi planladığı konuşuluyor.

CHP'ye kıskacın nedenini merak eden bu ankete baksın! Muhtemel 3 adaya da yeniliyor

KRİTİK KAVŞAK: MECLİS GENEL KURULU

Ancak bu planın önünde ciddi bir usul engeli bulunuyor. Bir milletvekilinin istifası tek taraflı bir beyanla değil, Meclis Genel Kurulu’nun onayıyla kesinleşiyor. Bu da demek oluyor ki; çoğunluğu elinde bulunduran iktidar bloku "kabul" oyu vermediği sürece istifalar yürürlüğe girmiyor.

Özgür Özel’in, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yapacağı görüşmede, bu istifaların engellenmemesi ve demokratik sürecin önünün açılması yönünde bir talepte bulunması öngörülüyor.

İKİNCİ AŞAMA: BELEDİYE MECLİSLERİNDEN İSTİFALARLA SEÇİM KARARI

CHP, erken genel seçim baskısını artırmak için yerel yönetimler üzerinden de stratejik bir "ara seçim" kartı açmaya hazırlanıyor. Anayasal engelleri ve Meclis aritmetiğini aşmayı hedefleyen bu plan da şöyle:

YEREL ARA SEÇİM FORMÜLÜ: BELEDİYE MECLİSLERİNİ DÜŞÜRMEK

Anayasa gereği yerel seçimler her 5 yılda bir yapılıyor ve bu takvimi öne çekmek için anayasa değişikliği gerekiyor. Ancak CHP, Mahalli İdareler Seçimi Kanunu’nun 29. maddesindeki bir boşluğu değerlendirmeyi planlıyor. Bu maddeye göre:

Eğer bir belediye meclisinde üyelikler boşalır ve yedek üyeler dâhil edilmesine rağmen meclis üye tam sayısı yarının altına düşerse, o bölgede seçimlerin yenilenmesi zorunlu hale geliyor.

Abdulkadir Selvi'nin butlan ısrarı: Yine yazdı

"Tulum Çıkarılan" Belediyeler Stratejisi

Yedek üyelerin asılların yerine geçmesi, bu planın önündeki en büyük engel. Mevzuat, boşalan koltuklar için diğer partilerin yedeklerinin de çağrılabileceğini öngörüyor. CHP bu riskin önüne geçmek için şu stratejiyi izleyecek:

Meclis Tamamının CHP’li Olduğu Yerler: Beşiktaş gibi CHP’nin meclis çoğunluğunu ezici bir farkla (veya tamamıyla) elinde bulundurduğu ilçelerde toplu istifalar yaşanacak.

Yedeklerin Tüketilmesi: Kendi yedek üyelerini de istifa ettirerek meclisin işlevsiz kalması ve yasal alt sınırın altına düşmesi sağlanacak. Böylece iktidar bloğunun süreci bloke etmesi imkânsız hale getirilecek.

İKTİDARA KARŞI "SEÇİMDEN KAÇIYOR" RETORİĞİ

CHP yönetimi, bu "iki aşamalı ara seçim" (hem parlamento hem yerel) planı için diğer muhalefet partileriyle de dirsek temasına geçmeyi hedefliyor. Parti kurmaylarının bu hamledeki temel motivasyonu ise şu:

Psikolojik Üstünlük: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın riskli bir seçime girmek istemeyeceğinin farkında olan CHP, bu hamlelerle ülkeyi fiilen seçim atmosferine sokmayı amaçlıyor.

Siyasi Baskı: İstifaların engellenmesi veya seçim kararı alınmaması durumunda, iktidarın "sandıktan ve halkın iradesinden kaçtığı" mesajı seçmene güçlü bir şekilde verilecek.

Yani CHP, hukuki boşlukları ve yerel yönetimlerdeki gücünü kullanarak iktidarı "seçim ya da meşruiyet krizi" arasında bir tercihe zorlamayı hedefliyor.