Çerçeve yasa ve sürecin devamı Turgay Yerlikaya

Ekim 2024’ten bu yana devam edegelen Terörsüz Türkiye sürecinin en netameli aşamalarından biri olan hukuki düzenlemeye ilişkin ayrıntılar tartışılıyor. Doğası gereği ihtiyatlı iyimserlik üzerinden ilerleyen fakat hiçbir aşamasında kararlılıktan taviz verilmeyen bir süreç yönetimi söz konusu oldu. Siyasi iradenin kararlığı ile ilgili bürokratik mekanizmaların sevk ve idare ettiği Terörsüz Türkiye, bugün itibarıyla önemli bir mesafe kat etmiş durumda. Sürecin sağlıklı ve başarılı biçimde sonlandırılması

Ekim 2024’ten bu yana devam edegelen Terörsüz Türkiye sürecinin en netameli aşamalarından biri olan hukuki düzenlemeye ilişkin ayrıntılar tartışılıyor. Doğası gereği ihtiyatlı iyimserlik üzerinden ilerleyen fakat hiçbir aşamasında kararlılıktan taviz verilmeyen bir süreç yönetimi söz konusu oldu. Siyasi iradenin kararlığı ile ilgili bürokratik mekanizmaların sevk ve idare ettiği Terörsüz Türkiye, bugün itibarıyla önemli bir mesafe kat etmiş durumda. Sürecin sağlıklı ve başarılı biçimde sonlandırılması noktasında kritik bir aşama olan yasal düzenlemenin meclisin kapanmasından önce gündeme gelme beklentisi oldukça yüksek.

Peki yasal düzenleme neleri içerecek ve nasıl bir çerçeve yasa ihdas edilecek? Çerçeve yasa sadece münfesih terör örgütü ile mi sınırlı kalacak? Söz konusu yasa münfesih terör örgütü üyeleri ile nasıl bir tasarruf uygulayacak? İlgili yasa terörü tam anlamıyla Türkiye’nin gündeminden çıkaracak mı? Bu ve benzer sorular etrafında tartışılan hususlara bakıldığında, işin mutfağında hummalı bir çalışmanın sürdürüldüğünü söylemek mümkün. Nitekim, süreci başından bu yana takip eden ilgili kurum ve aktörlerin raporları konunun belirli bir sıcaklığa eriştiğini gösteriyor. Kuvvetle muhtemel MİT’in, terör örgütünün silah bırakma sürecine dair somut gözlemlerinin de etkili olduğu bu süreçte çerçeve yasanın içeriğinin belli olmasının hemen ardından yeni bir tartışma daha başlayacaktır.

KATEGORİK AYRIM VE KESİN ÇİZGİLER

Gündem edilen hususlara bakıldığında ilgili yasanın, örgüt üyeleri ile ilgili bir kategorik ayrım yapacağı ve suça karışanlar ile karışmayanları net biçimde ayrıştıracağı öngörülüyor. Bu ayrıştırmada başta MİT olmak üzere güvenlik bürokrasisinin bütün unsurlarının bilgileri önemli olacak ve kamuoyunda herhangi bir tartışmaya mahal verilmemeye çalışılacaktır. Söz konusu kategorik ayrım ile suça karışmamış olanların geri dönüşü ve toplumsal entegrasyonu ile ilgili iş ve sosyal hukuku ilgilendirecek adımlar atılacak ve bunun bir “af” anlamında gelmediği de ısrarla vurgulanacaktır.

Çerçeve yasanın sadece PKK terör örgütü ile sınırlı olup olmaması da ayrı bir tartışma konusu. İlgili çerçeve yasanın sadece münfesih terör örgütü PKK ile mukayyet olacağı ve bu konuda herhangi bir muğlaklık yaşanmaması adına da sınırların net biçimde çizileceği beklenmektedir. Bu sürede sürecin sağlıklı biçimde ilerlemesi adına kuvvetle muhtemel bir gözlem kurulu inşa edilecek ve bu kurul sürecin takibini yapacaktır.

Bir diğer husus ise suça iştirak etmiş örgüt üyeleri ile ilgili nasıl bir yol izleneceği. Hiç kuşkusuz bu konuda toplumsal hassasiyet dikkate alınacak ve suç ile ilgili cezai karşılık söz konusu olacaktır. Kanunun ihdası sonrasında suça iştirak etmiş terör örgütü üyelerinin teslim olmaları durumunda bir cezai indirimin gündeme gelme ihtimali de beklentiler arasında. Bu konuda bir kanun teklifiyle Terörsüz Türkiye’ye dair en net yaklaşımı ortaya koyan HÜDAPAR, ilgili teklifte, bütün ayrıntıları ile sürece dair kendi perspektifini de ortaya koymuş durumda. Hiç kuşkusuz meclisteki komisyon sürecinde partilerin müstakil olarak sundukları raporlar da bu konuda bir altlık oluşturmakta ve önemli bir çoğunluğun iştirak edebileceği bir çerçeve sunmaktadır.

İLETİŞİM YÖNETİMİ

Çerçeve yasa ile ilgili içerik netleştiğinde bu durumun geniş kitlelere aktarılması ve konuya dair hassasiyetin takip edilmesi de önemli bir başlık olacaktır. Son dönemde ulus devlet, vatandaşlık, etnisite gibi kavram setleri üzerinden oluşturulan hassasiyet Terörsüz Türkiye’nin önünde bir set oluşturmamalı. Aksine sürecin hem Türkiye hem de bölge açısından oluşturacağı katkıya odaklanmalı ve Türkiye’nin daha kapsayıcı bir modelle yola devam edeceği anlatılmalıdır. Son dönemde bölgesel krizler nedeniyle gündemin eski heyecanını koruyamadığı gerçeği de dikkate alındığında, sürecin iletişim yönetimine çok daha fazla mesai harcanması gerektiği anlaşılmaktadır. Nitekim bu tür kritik süreçlerde ne yapıldığı kadar nasıl yapıldığı ve kamuoyuna ne ölçüde anlatılabildiği de önemlidir.