Çanakkale Bienali nin teması Metcezir // Ebb & Flow

Çanakkale Bienali, 2008 yılında başlayan yolculuğunun 10. edisyonunda önemli bir eşiğe ulaşıyor. Çanakkale Bienali İnisiyatifi (CABININ), 20 yıllık kültür-sanat birikimini bu edisyonda yeni sanatsal üretimler, uluslararası iş birlikleri ve farklı disiplinlerden katılımlarla geleceğe taşıyor.

Bienalin bu edisyonu; Dardanel’in ve Kale Grubu - Kale Tasarım ve Sanat Merkezi’nin ana desteği, Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Çanakkale Belediyesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi iş birliği, Troya Kazı Başkanlığı, ÇATKAV ve Troia Vakfı’nın yerel paydaşlığı ve 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu’nun kurumsal desteğiyle hayata geçirilecek.

Kolektif Kurgu, 9 Ülkeden 60’ın üzerinde Sanatçı

Bienalin katılımcı ve kolektif üretime dayalı yaklaşımı 10. edisyonda da devam ediyor. Deniz Erbaş, Ebru Nalan Sülün, Halil Yoleri, Loukia Thomopoulou, Seyhan Boztepe, Vince Briffa, Yasemin Ülgen ve Gu Zhenqing’den oluşan kurul tarafından belirlenen sanatçı ve eserler bienalin farklı sergi mekanlarında sanatseverlerle buluşuyor. Türkiye’nin yanı sıra Hollanda, Almanya, Güney Kore, İngiltere, Çin, Romanya, Fransa ve Belçika’dan sanatçıların katılımıyla gerçekleşecek bienalde 60’ın üzerinde sanatçı, 15 sergi ve etkinlik mekânında bir araya geliyor:

Bu edisyonda bir araya gelecek sanatçılar arasında ise; A. Serkan Aka, Adina Mocanu, Alex Long Yuan, Andreas Treske, Annika Boll, Ayça Telgeren, Aylin Zaptçıoğlu, Burçak Bingöl, Burcu Erden, Can Altay, Canan Bozbağ, Carmen Bouyer, Derya Geylani, Dilara Akay, Ece Kibaroğlu, Eda Çekil, Edward Burtynsky & Alkan Avcıoğlu, Elif Uras, Evren Karayel Gökkaya, Eymen Aktel, Fulya Çetin, Funda Susamoğlu, Füreya Koral, Gerrit Frohne-Brinkmann, Gizem Boyacıoğlu, Gökçe Kınay, Gözde Mimiko Türkkan, Gülden Ataman, Gülfidan Özmen, Hakan Yılmaz, Halil Yoleri, Hyeseung Lee, İlhan Sayın, Johannes Vogl, Kay Aplin, Kemal Tizgöl, Lara Ögel, Laurent Lacotte, Leyla Pekmen, Manfred Heinze, Meliha Coşkun, Melike Abasıyanık Kurtiç, Mark Verkerk, Meral Değer, Merve Mepa, Mesut Öztürk, Murat Yıldız, Mustafa Tunçalp, Nermin Kura, Oddviz, Ozan Atalan, Öznur Işır, Renée Levi, SENA - SEDNA, Serdar Yılmaz, Stijn Ank, Süleyman Yılmaz, Sunbin Lim, Tardu Kuman, Uğur Cinel, Volkan Aslan, Yaren Yıldız, Yasemin Özcan bulunuyor.

Çanakkale’den Troya’ya Uzanan Metcezir

“Metcezir // Ebb & Flow” başlığı, Çanakkale’nin kıyı coğrafyasından hareketle suyun ilerleyişi ve geri çekilişi üzerinden bir devinim metaforu kuruyor. Metcezir, su ile toprağın birbirine temas ederek sürekli yeni şekiller oluşturdukları doğal bir devinim alanıdır. Gelgitlerin, kıyıların ve deltaların sessiz ritimlerinde olduğu gibi her karşılaşma yeni biçimler üretir; kimi zaman aşındırır kimi zaman da biriktirir. Bu döngü, doğanın durağan değil; dönüşüm ve karşılıklı etkileşim üzerine kurulu özünü görünür kılar. Toprak ve suyun birlikteliği, yaşamın en yalın ama en güçlü temsillerindendir.

Bienalin 10. edisyonu, "Toprak ve Su" arasındaki ilişkiler etrafında şekillenerek Çanakkale'nin hem doğal ekosistemine hem de yaşayan kültürel mirasına odaklanıyor. Tema, bu iki temel unsuru yalnızca fiziksel özellikleriyle değil; zaman, hafıza ve gündelik yaşamın içinde örülen çok boyutlu ilişkiler aracılığıyla ele alıyor. İnsanın doğayla kurduğu ilişkinin üretme, öğrenme ve yaşama yollarını nasıl şekillendirdiği, bienalin yoğunlaştığı alanları oluşturuyor.

10. Çanakkale Bienali, kent merkezinden köylerine, yeni yerleşimlerden tarihsel alanlara uzanan özgün coğrafyasını serginin aktif bir parçası olarak ele alıyor. Sergiler, performanslar, paneller, söyleşiler, atölyeler ve farklı disiplinleri kapsayan etkinliklerden oluşan program; çağdaş sanatı galeri ve müze sınırlarının ötesine taşıyarak kentin, kırsalın ve gündelik yaşamın içine yerleştiriyor. Çanakkale’den Troya’ya, Ayvacık’tan Adatepe’ye uzanan coğrafyada sanatçıların üretimleri aracılığıyla bölgenin doğal, kültürel ve tarihsel katmanlarına yeniden okumaya açıyor.

Bienal sergileri, Troya Müzesi ve MAHAL sanat ekosisteminde yer alan kültür kurumlarının yanı sıra, Ayvacık Tartışık Köyü, Adatepe Zeytinyağı Müzesi – Küçükkuyu, Adatepe İda Blue ve Assos Güneşane Vakfı gibi Çanakkale’nin farklı noktalarında sanata alan açan girişimlere de yayılacak. Kentin önemli buluşma noktalarından biri olan Balıkhane ise Çanakkale’nin denizle kurduğu ilişkiye odaklanan bir seçkiye ev sahipliği yapacak.

Projeler ve Uluslararası İş Birlikleri

CABININ’ın son yıllarda MAHAL ve StudioMAHAL merkezli olarak geliştirdiği uluslararası proje ve iş birliklerinin sanatsal çıktıları, 10. Çanakkale Bienali kapsamında ilk kez bir arada izleyiciyle buluşuyor.

Deniz Villaları – Ekolojik Geçişler, 2025 yılında Institut Français de Turquie ve Goethe-Institut İzmir iş birliğiyle başlatılan uluslararası bir sanatçı rezidans programı. Akdeniz coğrafyasının ekolojik, kültürel ve toplumsal dönüşümlerini sanat üzerinden araştıran program, farklı ülkelerden sanatçıları yerel çevre, ekolojik geçişler ve Akdeniz’in ortak meseleleri üzerine düşünmeye ve üretmeye davet ediyor. Program kapsamında gerçekleştirilen sanatçı üretimleri bienal kapsamında ilk kez bir araya getiriliyor. Bienalin su ve denizle kurduğu ilişkiye odaklanan bu özel içerik, uluslararası sanatçıların üretimleriyle zenginleşirken, 2018 yılından bu yana bienali destekleyen DARDANEL’in katkılarıyla Çanakkale’nin denizle kurduğu tarihsel, kültürel ve gündelik bağları güçlendirecek perspektifler sunuyor.

Bir diğer proje olan Gravitas – Kültürel Miras Bölgesel Sanat Ağı, CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı kapsamında Avrupa Birliği’nin desteğiyle hayata geçiriliyor. Tekirdağ, Edirne, Çanakkale ve Balıkesir’i bir araya getiren proje, kültürel mirasın çağdaş sanat ve bölgesel iş birlikleri aracılığıyla yeniden düşünülmesini ve kentler arasında sürdürülebilir bir kültür-sanat ağı kurulmasını amaçlıyor. Proje kapsamında dört kentten sanatçıların üretimleri de 10. Çanakkale Bienali kapsamında görülebilecek.

Çanakkale’den İlham Alan Yeni Üretimler

10. Çanakkale Bienali, çok sayıda sanatçının Çanakkale’de gerçekleştirdiği yeni üretimlere de ev sahipliği yapıyor. “Metcezir // Ebb & Flow” temasına doğrudan yerel bağlam üzerinden yaklaşan bu çalışmalar, kentin coğrafyası, tarihi, kültürel mirası ve gündelik yaşamıyla kurulan özgün ilişkiler üzerinden şekilleniyor.

Fransız Enstitüsü, Goethe Enstitüsü, Tarabya Akademi ve Hollanda Konsolosluğu’nun yanı sıra SAHA Derneği, ClubHouse, Dereli Art ve ORMOS’un destekleriyle gerçekleştirilen yeni üretimler, Çanakkale Bienali’nin yıllar içinde geliştirdiği uluslararası sanat birikimine yeni katkılar sunuyor.

Topraktan Seramiğe: Çanakkale’nin Malzeme HafızasıÇanakkale Bienali, “Metcezir // Ebb & Flow” teması kapsamında seramiğe özel bir odak geliştiriyor. Su ve toprak arasındaki ilişkiyi doğrudan malzeme üzerinden ele alan bu bölüm, Çanakkale’nin güçlü seramik üretim geleneği ile çağdaş sanat pratikleri arasında yeni bir diyalog kurmayı amaçlıyor. Yasemin Ülgen tarafından kurgulanan ve Troya Müzesi’nde gerçekleştirilecek özgün seçki ise seramik odağının merkezini oluşturuyor. Kale Grubu’nun ana desteği ile Kale Tasarım ve Sanat Merkezi’nin (KTSM) yürütücülüğünde seramik, bienalde yalnızca bir sanat disiplini olarak değil, Çanakkale’nin kültürel ve endüstriyel hafızasını güncel üretim biçimleriyle buluşturan bir bağlam olarak ele alınıyor.

Geleneksel bilgiyi taşıyan, zanaat ile endüstriyel üretim teknolojileri ve çağdaş sanat arasındaki ilişkiler, geçmiş, gelecek arasında devam eden sürekliliği görünür kılıyor. Bienal bu yaklaşım üzerinden Çanakkale’nin seramik mirasını yalnızca hatırlamakla kalmıyor; bu mirası güncel sanat, yeni üretim teknolojileri ve kamusal alanla ilişkilendirerek geleceğe taşıyor.

British Council Kültür Yoluyla Bağlantılar Programı desteğiyle sanatçı ve the Ceramic House kurucusu Kay Aplin ile yürütülen ortak çalışma, seramiğin kamusal alandaki olanaklarını araştırıyor. Aplin’in, KALE Grubu desteğiyle Çanakkale’de ürettiği yeni eser, Bienal’in ardından kentte kalıcı bir kamusal alan sanat yapıtı olarak varlığını sürdürecek.

20 Yıllık Bir Birikim, Yeni Bir Eşik

2026 yılı, Çanakkale Bienali açısından iki önemli dönüm noktasını aynı anda taşıyor: Bienalin 10. edisyonu ve onu hayata geçiren CABININ’ın kuruluşunun 20. yılı.

CABININ’in 2006 yılından itibaren Çanakkale’de gerçekleştirdiği geniş katılımlı ve uluslararası çağdaş sanat sergilerinin devamında 2008’de başlattığı bienal yolculuğu boyunca farklı kuşaklardan sanatçıları, kültür profesyonellerini, yerel aktörleri ve izleyicileri Çanakkale’de bir araya getirdi. Yıllar içinde kente kazandırdığı kalıcı kültürel altyapılar, çağdaş sanat odaklı topluluk ve sanat üretimleriyle özgün bir çağdaş sanat platformuna dönüştü. 10. Çanakkale Bienali, uzun soluklu kültür-sanat yapılanmasının sürekliliğini görünür kılarak Çanakkale’yi bu sonbaharda yeniden uluslararası çağdaş sanat dolaşımının önemli duraklarından biri olarak konumlandıracak.

10 Ekim – 20 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek 10. Çanakkale Bienali, ziyaretçilerini suyun hareketi, toprağın hafızası ve zamanın dönüştürücü gücü üzerinden Çanakkale’nin farklı katmanlarını yeniden keşfetmeye davet ediyor.