Devşirme Gelecekler Venedik Mimarlık Bienali nde

Venedik Bienali 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi Türkiye Pavyonu’nda yer alacak projeyi belirlemek üzere yapılan iki aşamalı açık çağrı sonuçlandı. Seçici Kurul, açık çağrıya gelen toplam 43 başvuruyu değerlendirerek; Başak Eren, Asya Ece Uzmay, Beril Sarısakal Erkent ve Ece Yetim’in oluşturduğu ba-be commons ekibinin “Devşirme Gelecekler” başlıklı projesini, 8 Mayıs–21 Kasım 2027 tarihleri arasında düzenlenecek Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu’nda sergilenmek üzere seçti.

Hülya Ertaş, Bilge Kalfa, Cem Sorguç, Melis Varkal ve Prof. Dr. Şebnem Yücel’den oluşan Seçici Kurul “Devşirme Gelecekler”i, açık çağrının ikinci aşamasında değerlendirilmek üzere davet gönderilen, her biri farklı içerik ve tasarım önerileriyle dikkat çeken üç proje arasından belirledi.

Seçici Kurul, projeyi seçme gerekçesini şu şekilde açıkladı: “‘Devşirme Gelecekler’ sergisi, mimarlık pratiğinin tarihsel içeriğinde de yer alan devşirme (spoila) geleneğine dair kuvvetli kavramsal altyapısı ve bu coğrafyaya özgü devşirme tekniklerini küresel mimarlık söylemine taşıma potansiyeli ile öne çıktı. Proje, zaman içinde değişen, dönüşen ve eklemlenerek yeniden güncelliklerini tazeleyen bir inşa metodu olan devşirmeyi birlikte varoluş, arşivleme, yavaşlama, tamir etme ve geleceğe yönelik spekülasyon üretme kategorilerinde değerlendiriyor. Araştırma ve sanatçı işbirlikleriyle geliştirilecek olan pavyon, devşirmenin geleceğin mimarlığını nasıl biçimlendirebileceğine odaklanıyor.”

Devşirme Gelecekler, devşirmeyi yalnızca geçmişe ait bir yeniden kullanım pratiği olarak değil; malzemeler, ekolojiler, bellek ve toplumsal ilişkiler arasında yeni bağlar kuran, gezegensel krizler karşısında mimarlığı yeniden düşünmeye imkân veren eleştirel bir yöntem olarak ele alıyor. Devşirmenin emperyal geçmişinden gelen tarihsel yüküyle yüzleşerek ve yerleşik anlamlarını tersine çevirerek eşitlikçi bir yapma biçimi olarak yeniden düşünülüp düşünülemeyeceğini tartışmaya açmayı amaçlıyor.

Sergi, Türkiye’nin üretme ve onarma kültürlerinden beslenerek doğal kaynakları sömüren üretim modellerine karşı döngüsel, yerel ve müşterek bir mimarlık anlayışı önerecek. Bu yaklaşım, serginin mekânsal kurgusunda da somutlaşarak ziyaretçiyi devşirme yöntemini keşfetmeye, dönüştürmeye ve geleceğe bırakacağımız mimarlık mirasını sorgulamaya davet edecek.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın koordinasyonunu yürüttüğü Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu’ndaki sergi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı katkılarıyla ve T.C. Dışişleri Bakanlığı himayesinde, Schüco Türkiye ve VitrA’nın eş sponsorluğunda gerçekleştiriliyor.

KÜRATORYAL EKİP

ba-be commons, Başak Eren, Asya Ece Uzmay, Beril Sarısakal Erkent ve Ece Yetim’in İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde başlayan birlikteliklerinden doğan bir araştırma kolektifi. Başak Eren 2015, diğer ekip üyeleri ise 2016 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu. Ardından ABD’de farklı üniversitelerde mimarlık tarihi, kuramı, tasarım ve mimari temsil üzerine akademik çalışmalarını sürdürürken, ortak ilgi alanları etrafında yeniden bir araya geldiler.

Bugün Başak Eren Pennsylvania Üniversitesi Weitzman Tasarım Okulu’nda, Asya Ece Uzmay Cornell Üniversitesi Mimarlık, Sanat ve Planlama Fakültesi’nde ve Beril Sarısakal Erkent Columbia Üniversitesi Mimarlık, Planlama ve Koruma Enstitüsü’nde doktora çalışmalarını sürdürürken, Ece Yetim Wentworth Teknoloji Enstitüsü ile Rhode Island Tasarım Okulu’nda öğretim üyeliği yapıyor. Çalışmaları mimarlık tarihi ve kuramı ile mimari temsil pratikleri ve tasarım araştırmaları üzerine yoğunlaşıyor. 2027 Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu için geliştirdikleri Devşirme Gelecekler, yıllardır farklı ülkeler ve kurumlarda yürüttükleri araştırmaları ortak bir mimari öneride bir araya getiriyor.

Venedik Mimarlık Bienali 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi

Venedik Bienali Başkanı Pietrangelo Buttafuoco ve 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi’nin küratörleri Wang Shu ve Lu Wenyu; Venedik Bienali 20. Uluslararası Mimarlık Sergisi’nin başlığı ve temasını Do Architecture — For the Possibility of Coexistence Facing a Real Reality (Gerçek Gerçekliğin Karşısında Birlikte Varolma Olasılığı İçin — Mimarlık Yap) olarak açıklamıştı. Bienal; Giardini, Arsenale ve Venedik’teki çeşitli mekânlarda 8 Mayıs – 21 Kasım 2027 tarihlerinde arasında (önizleme: 6–7 Mayıs) düzenlenecek.