Buzdaki keşif herkesi şaşırttı: 5 bin yıllık gizem modern ilaçlara nasıl meydan okuyor?

Romanya’da yürütülen bir bilimsel araştırmada, Scărișoara Buz Mağarası’nda bulunan ve buzun altında 5 bin yıldır duran donmuş bir bakteri türünün, modern antibiyotiklere dirençli olduğu ortaya çıktı.

Araştırmacılar, Romanya’nın en büyük buz mağarası Scărișoara’nın derinlerindeki bir buz tabakasında 5 bin yıl boyunca korunan Psychrobacter SC65A.3 adlı bir bakteri türü keşfetti. Bilim insanları, söz konusu bakterinin modern antibiyotiklere karşı dirençli olduğunu keşfetti.

Antik buz tabakalarının, donmuş toprağın, denizin ve donmuş göllerin altı gibi ekstrem koşullarda 5 bin yıl boyunca hayatta kalmayı başaran bakterinin, hayatta kalabilme ve zaman içinde varlığını sürdürebilme konularında adaptasyon yeteneği geliştirdiği belirtiliyor.

Rumen araştırmacılar, soğuk çevresel koşullara uyum sağlayan SC65A.3 bakterisinin, sekiz farklı sınıftan 10 modern antibiyotiğe karşı dirençli olduğunu fark etti.

Romanya Akademisi Bükreş Biyoloji Enstitüsü’nde araştırmalar yürüten ve çalışmanın baş yazarı olan Cristina Purcarea, “Psychrobacter SC65A.3 bakteri türü, antik kökenine rağmen çok sayıda modern antibiyotiğe direnç gösteriyor ve dirençle ilgili 100’den fazla gen taşıyor” değerlendirmesini yaptı.

Purcarea, bahse konu antibiyotiklerin, tüberküloz, kolit ve idrar yolu enfeksiyonu gibi ciddi hastalıkların tedavisinde yaygın şekilde kullanılan antibiyotikler olduğunu belirtti.

BAKTERİNİN BU ÖZELLİĞİ BİLİNMİYORDU

100 bin metre küp alana yayılan ve yaklaşık 13 bin yaşında olan buz kütlesinin yeraltındaki en yaşlı ve en büyük buz kütlesi olduğu ifade ediliyor.

Araştırmayı yürüten ekip, mağaranın Büyük Salon olarak ifade edilen bölümünde 25 metre derinlikten buz parçası çıkardı. Ekip, bu parçadaki çeşitli bakteri türlerini analiz etti ve hangi genin bu türün düşük sıcaklıklarda hayatta kalmasını sağladığını veya hangisinin antimikrobik direnç kazandırdığını tespit edebilmek için bakterilerin genom dizilimini oluşturdu.

Çalışmada, önceki araştırmalarda Psychrobacter bakterisinin başka suşlarının çoğunlukla biyoteknik potansiyellerinden ötürür analiz edildiği ancak antibiyotik direnci profillerinin pek de bilinmediği kaydedildi. Purcarea ise, “Binlerce yıllık mağaraların buz yataklarından çıkarılan Psychrobacter SC65A.3 gibi mikroplar üzerinde çalışmak, antibiyotik direncinin modern antibiyotikler kullanılmadan çok önce doğada kendiliğinden nasıl evrimleştiğini ortaya koyuyor” diye konuştu.

Antimikrobik direnç her ne kadar doğal bir olay olsa da günümüzde kronik antibiyotik kullanımı, antibiyotik direncinin artmasına ve antibiyotik direnci genlerinin çeşitlenerek yayılmasına neden olmakta.

Frontiers in Microbiology’de yayınlanan araştırmanın sonuçlarına göre, dünya yüzeyinin yüzde 20’sinin donmuş habitatlardan oluşması ve düşük sıcaklıkların biyosferin büyük çoğunluğunu tanımlaması nedeniyle, soğuğa adapte olan mikropların anlaşılmasının önemi hızla değişen iklim koşullarında giderek artıyor.

ANTİBİYOTİK DİRENCİ GİDEREK BÜYÜYEN BİR MESELE

Antibiyotik direnci dünya çapında her yıl milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine sebep oluyor. Avrupa’da her sene 35 binden fazla insan bu sebepten ötürü hayatını kaybediyor ve bu sayının ilerleyen yıllarda yükseleceği öngörülüyor.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi geçen yıl yaptığı açıklama, kıta çapında pek çok faktörün antibiyotik direnci için uygun ortam yarattığına işaret etti. Bu gerekçeler ise şöyle sıralandı:

-Avrupa’nın yaşlanan nüfusunun enfeksiyonlara karşı daha hassas olması;

-İlaçlara dirençli patojenlerin sınırları aşarak yayılması;

-Doktorlar ve hastaların antibiyotikleri gereğinden fazla kullanması;

-Enfeksiyon önleme ve koruma çalışmalarında kritik eksiklikler bulunması.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, artık altı bakteriyel enfeksiyondan biri, standart tedavilere direnç göstermeye başladı.

Kaynak: Euronews