Bu bir film değil: Turistler Saray Bosna da hamile kadınları vurmak için ekstra para ödediler

Saraybosna Savaşı'na dair ortaya çıkan yeni bilgiler, insanlığın ne kadar karanlık bir noktaya sürüklenebildiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. İddialara göre, aralarında İngilizlerin de bulunduğu yabancı turistler, 1990'lı yıllarda Saraybosna'da sivilleri eğlence amacıyla öldürmek için on binlerce sterlin ödedi. Üstelik çocukları ve hamile kadınları vurmak isteyenler, bunun için daha fazla para vermeye hazırdı.

Tanık anlatımlarına göre bu kişiler, keskin nişancılarla şehirde yaşayan masum insanları hedef alıyor, ardından da alkol dolu akşam yemeklerinde yaptıklarını kutluyordu. Bu korkunç faaliyetler, daha sonra "insan safarisi" olarak adlandırıldı.

İddialara göre Britanya, İtalya, ABD, Rusya ve farklı ülkelerden gelen bu yabancılar, Saraybosna'daki sivilleri öldürmek için Bosnalı askerlerle anlaştı. Kişi başı ödenen paranın 70 bin ile 88 bin sterlin arasında olduğu öne sürülüyor.

Hırvat araştırmacı gazeteci Domagoj Margetic'in aktardığına göre, bu kişiler çocukları ve hamile kadınları vurmak istediklerinde ekstra ücret ödüyordu. Yani bazı siviller, sadece daha "kolay" ya da daha "savunmasız" oldukları için özellikle hedef seçiliyordu.

"Kadınlara, Çocuklara ve Yaşlılara Ateş Ediyorlardı"

O dönemde asker olan Aleksandar Licanin, yaşadıklarını yıllar sonra anlatırken hâlâ büyük bir travma taşıyor. Licanin'e göre bu yabancılar, Slavko Aleksic adlı bir komutanın kontrolündeki bir bölgede sivilleri vuruyordu.

"Mezarlıktan ateş ediyorlardı. Kadınları, çocukları ve yaşlıları hedef alıyorlardı. Tamamen kontrolden çıkmışlardı," diyen Licanin, Aleksic'in psikopat olduğunu ve bunun bakışlarından bile anlaşılabildiğini söylüyor.

Licanin'in anlattıklarına göre Aleksic, kaputunda insan kafatası bulunan bir cip kullanıyordu. Turistlere hedefler önceden gösteriliyor, yüksek binalardaki en iyi keskin nişancı noktaları için ayrıca para alınıyordu. Bu "özel noktalar" için ödenen ek ücretin 400 sterline kadar çıktığı belirtiliyor.

"İnsan Öldürmeyi Kutluyorlardı"

Gün boyu insanları vuran bu kişiler, akşamları bol alkollü sofralarda bir araya geliyordu. Kızarmış domuz ve kuzu etlerinin servis edildiği bu yemeklerde, gün içinde öldürdükleri insanlar konuşuluyor, adeta bu vahşet kutlanıyordu.

"Bir çocuğu öldürdükten sonra bununla nasıl yaşayabiliyorlar, aklım almıyor," diyen Licanin, bu görüntülerin hayatı boyunca peşini bırakmadığını söylüyor.

Dönemin Saraybosna Emniyet Müdürü Zlatko Miletic de bu turistlerin çok sayıda çocuk ve kadının ölümünden sorumlu olduğunu doğruluyor. Miletic, bu kişilerin para karşılığında ağırlandığına dair güvenilir bilgiler bulunduğunu ve çoğunun İtalya'dan geldiğini ifade ediyor.

Licanin ise yaşadıklarının etkisini hâlâ üzerinden atabilmiş değil. "Eşim hâlâ geceleri kâbus gördüğümü söylüyor. Ben sabah hatırlamıyorum ama bedenim unutmuyor," diyor.

"Saraybosna'ya gelen bu yabancıların zihinleri hastaydı. Ama eminim, onlar bugün rahat uyuyordur."

"Keskin Nişancı Sokağı"

Şehrin ana yollarından biri olan Meša Selimovic Bulvarı, o yıllarda o kadar tehlikeliydi ki halk arasında "Keskin Nişancı Sokağı" olarak anılıyordu. İnsanlar evlerinden çıkarken vurulup vurulmayacaklarını bilmiyordu. Kentte yaşayan siviller yıllarca sürekli ölüm korkusuyla yaşadı.

İddialara göre bu turistler, dönemin Bosnalı Sırp lideri Radovan Karadzic'e bağlı birliklere para ödedi. Karadzic, daha sonra soykırım ve insanlığa karşı suçlardan 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Bu anlatımlar, savaşın sadece cephede değil, insanlığın vicdanında da ne kadar derin yaralar açtığını bir kez daha hatırlatıyor.