Bilim insanlarından çok ilginç deney! Grip hastalarını sağlıklı yetişkinlerle birlikte bir otel odasına kilitlediler ve sonuçlar herkesi şaşkına çevirdi

Birçok ülkede hızla yayılan yeni ve agresif bir virüs türüyle birlikte, bu yılki grip sezonu rekor düzeyde yüksek hastaneye yatış oranları ve bildirilenlere göre şiddetli semptomlarla damgasını vurdu.

İnsanlar yayılmayı kontrol altına almanın yollarını ararken, yeni araştırmalar birkaç basit faktörün bulaşmayı büyük ölçüde azaltabileceğini ortaya koydu.

Maryland Üniversitesi Halk Sağlığı ve Mühendislik Fakülteleri ile Baltimore Tıp Fakültesi'nden araştırmacılar, grip pozitif üniversite öğrencilerini sağlıklı orta yaşlı yetişkin gönüllülerle aynı otel odasına yerleştirerek grip yayılımını incelediler.

PLOS Pathogens dergisinde yayınlanan çalışma, grip virüsünün doğal olarak enfekte olmuş kişilerden enfekte olmamış kişilere nasıl yayıldığını araştıran ilk klinik çalışma olma özelliğini taşıyor.

İKİ HAFTA BOYUNCA KARANTİNAYA ALINDILAR

Aralarında 11 sağlıklı gönüllünün de bulunduğu katılımcılar, iki hafta boyunca Baltimore bölgesindeki bir otelin karantinaya alınmış bir katında yaşadılar. Bu süre zarfında, enfekte kişilerden aldıkları kalem ve tablet gibi nesneleri grubun geri kalanına aktarma, sohbet etme, yoga gibi fiziksel aktiviteler yapma gibi etkileşimleri sürdürdüler.

Araştırmacılar katılımcıların semptomlarını izledi, günlük burun sürüntüsü örnekleri aldı ve antikor testi için tükürük ve kan örnekleri topladı.

Çalışmada ayrıca gönüllülerin soludukları havadaki ve aktivite odasındaki ortam havasındaki ‘viral maruziyet’ de ölçüldü. Katılımcıların nefeslerinden çıkan hava, Harvard TH Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan araştırmacı Dr. Donald Milton ve meslektaşları tarafından icat edilen Gesundheit II adlı bir cihazla ölçüldü.

Deneyin sonunda, çeşitli faktörler nedeniyle sağlıklı bireylerin hiçbirinde grip enfeksiyonu görülmedi. İşte bu şaşırtıcı sonucun arkasındaki bilimsel nedenler ve hastalıktan korunmak için alabileceğimiz dersler...

ÜÇ ANA FAKTÖR VAR

Araştırmacılar, bu ‘sıfır bulaş’ durumunu üç ana faktöre bağlıyor:

1- Öksürük eksikliği: Grip olan öğrencilerin burunlarında yüksek miktarda virüs olmasına rağmen, pek öksürmedikleri görüldü. Uzmanlara göre virüsün havaya saçılması için öksürük ‘motor görevi’ görüyor; öksürük olmayınca virüs havada yoğunlaşamadı.

2- Hava hareketi ve havalandırma: Odadaki hava, ısıtıcı ve nem gidericiler sayesinde sürekli ve hızlı bir şekilde karıştırıldı. Bu durum, havada bulunan az miktardaki virüsün ‘seyrelmesini’ sağlayarak bulaş riskini yok etti.

3- Yaş faktörü: Orta yaşlı yetişkinlerin, üniversite öğrencilerine kıyasla grip virüsüne karşı doğal olarak daha dirençli olabileceği not edildi.

Dr. Donald Milton'a göre, çoğu araştırmacı, hava yoluyla bulaşmanın hastalık yayılımında önemli bir faktör olduğunu varsayıyor.

Milton, "Yılın bu zamanında herkes grip virüsüne yakalanıyor gibi görünüyor, ancak çalışmamız hiçbir bulaşma olmadığını gösterdi. Bu, gribin nasıl yayıldığı ve salgınların nasıl durdurulacağı konusunda ne söylüyor?” dedi ve ekledi:

“Kapalı ortamlarda, havanın fazla hareket etmediği yerlerde insanlarla yakın temas halinde olmak en riskli şey gibi görünüyor ve hepimiz bunu sık sık yapma eğilimindeyiz. Sonuçlarımız, havayı temizlemenin yanı sıra havalandıran taşınabilir hava temizleyicilerinin büyük fayda sağlayabileceğini gösteriyor. Ancak gerçekten yakın mesafedeyseniz ve biri öksürüyorsa, güvende kalmanın en iyi yolu maske, özellikle de N95 maskesi takmaktır.”

Covid-19'un yayılmasını durdurmanın yollarını belirleyen ilk uzmanlardan biri olduğu belirtilen Milton, bu tür araştırmalardan elde edilen bulguların uluslararası enfeksiyon kontrol yönergelerinin güncellenmesi için hayati önem taşıdığını kaydetti.

UZMANLARDAN KORUNMA TAVSİYELERİ

Çalışmanın başındaki isimlerden Dr. Donald Milton ve Dr. Roger Seheult, bu sonuçlardan yola çıkarak gripten korunmak için önerilerde bulundu:

-- Havayı karıştırın ve temizleyin: Portatif hava temizleyiciler sadece havayı temizlemekle kalmaz, aynı zamanda havayı hareket ettirerek virüs birikmesini engeller.

-- Dışarıdan taze hava alın: Camları ve kapıları açarak dışarıdaki temiz havayı içeri davet etmek, virüs yoğunluğunu azaltmanın en basit ve etkili yoludur.

-- Güneş ışığının gücü: Güneş ışığına ve gün ışığına maruz kalmanın gribe karşı koruyucu faydaları olduğu biliniyor; odalarınızın güneş almasını sağlayın.

-- Maske: Eğer birisiyle çok yakın mesafedeyseniz ve o kişi öksürüyorsa, en güvenli yol N95 tipi bir maske takmaktır.