Bilim insanları Güneş ile ilgili kimsenin bilmediği bir şey keşfetti Sözcü Gazetesi

2006 yılında Dünya'dan fırlatılan ve Plüton’u ilk kez yakından fotoğraflayarak tarihe geçen New Horizons (Yeni Ufuklar) uzay aracı, evrenin zifiri karanlığına doğru ilerlerken ezber bozan bir keşfe daha imza attı. Şu anda Güneş’ten yaklaşık 66 astronomik birim (AU) —yani Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin tam 66 katı (yaklaşık 10 milyar kilometre)— uzakta bulunan araç, sistemimizin koruyucu kalkanına dair çarpıcı veriler gönderdi.

Southwest Araştırma Enstitüsü (SwRI) uzmanları, aracın Güneş'ten 21 ile 58 AU uzaklıktaki yolculuğu sırasında topladığı verileri analiz etti ve ortaya tıp dünyasını değil ama uzay bilimini sarsan bir kozmik yavaşlama hikayesi çıktı.

Güneş, sistemimizdeki tüm gezegenleri ve uzay boşluğunu "güneş rüzgârı" adı verilen, saatte milyonlarca kilometre hızla hareket eden plazma ve yüklü parçacık yağmuruyla yıkar. Ancak New Horizons'tan gelen son veriler, bu rüzgârların kalbimizden uzaklaştıkça gücünü kaybettiğini kanıtladı:

Belirgin Yavaşlama: Güneş'ten 58 AU mesafeye ulaşıldığında, güneş rüzgârlarının hızı Dünya yakınındaki (1 AU) hızına kıyasla yüzde 13 ila 15 oranında yavaşlıyor.

Hızla Artan Etki: Bu yavaşlama oranı, hem New Horizons'ın hem de efsanevi Voyager 2 aracının geçmişte 30-43 AU mesafelerinde kaydettiği yüzde 5-10'luk hız düşüşlerinden çok daha yüksek. Yani araç derin uzaya ilerledikçe, yavaşlama ivmesi de katlanarak artıyor.

Bilim insanları bu durumu evrensel bir "sürtünmeye" benzetiyor. Güneş sistemimiz, galaksideki yıldızlararası ortamın içinden geçerken, sistemimizin dışından gelen nötr hidrojen atomları Güneş'in koruyucu kalkanı olan helyosfere (güneş küre) sızıyor.

Bu dışarıdan gelen yabancı atomlar, Güneş'ten fırlayan sıcak plazma ile çarpıştığında iyonlaşıyor ve "toplama iyonlar" (pickup ions) haline geliyor. Bu süreç, Güneş'ten gelen rüzgârların enerjisini ve momentumunu emerek koskoca bir yıldızın rüzgârını adeta frene basmaya zorluyor. Ortaya çıkan son bulgular, helyosferin davranışını ve sınır bölgelerini açıklayan teorik modellerle tam bir uyum gösteriyor.

New Horizons, Güneş sisteminin sınır çizgisi olan ve Güneş rüzgârlarının tamamen durup yıldızlararası ortama karıştığı Helyopoz (Heliopause) bölgesine doğru emin adımlarla ilerliyor.

Her ne kadar enerjisi ve yakıtı ikonik Voyager araçları kadar uzun süre dayanmayacak olsa da, New Horizons şu an sahip olduğu gelişmiş ve modern bilimsel enstrümanlarla yıldızlararası sınırın haritasını daha önce hiç olmadığı kadar net bir şekilde çıkarmaya devam ediyor. İnsanlığın uzaydaki en uzak gözlerinden biri olan bu araç, evrenin derinliklerinden daha çok sırrı aydınlatacak gibi görünüyor.