BES tırpanı yedi hedefte kıdem var Sözcü Gazetesi

Belce Örü Erçin

Emeklilik sistemi, gün geçtikçe daha da kötü bir kabusa dönüşüyor. Vatandaşın emekliliğe yönelik yatırımlarına da gölge düşüyor. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla, Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkı payı yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürüldü. Kararın yürürlük tarihi ise 1 Ocak 2026 olarak belirlendi. Bütçedeki payı yüzde 0.69 olan BES’teki devlet katkısı, enflasyondaki hızlı yükselişle birlikte 2022’de yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarılmıştı.

NİSANDA BEKLENİYOR

Toplam büyüklüğü 2.1 trilyon liraya ulaşan, yaklaşık 18 milyon kişinin tasarruf yaptığı BES’te katkı payının düşürülmesi vatandaşı isyan ettirdi. Bu adımı yorumlayan uzmanlar BES’in adım adım Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne (TES) dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirtti. 2017’de başlayan BES’in, kamu politikalarına güvenin az olması ve sistemin anlaşılamaması nedeniyle geç yaygınlaştığını anlatan SGK Uzmanı Emin Yılmaz şöyle konuştu: “BES’in TES’e dönüşmesi için kapsamlı bir mevzuat değişikliği uygulanıyor. TES’in nisanda uygulamaya geçeceği konuşuluyor ama işverenin prim kesintisine karşı çıkmasıyla nedeniyle uygulama seneye kalabilir” diye konuştu.

Maaştan zorunlu kesintiye yol açan TES’in zaten düşük ücretle geçim mücadelesi veren emekçiyi daha da zora sokacağını söyleyen Disk Emekli-Sen Başkanı Cengiz Yavuz ise “İktidar yıllardır kıdem tazminatının düşük oranda belirlenmesi ya da kaldırılması için çalışıyor. Atılan adımlar, kıdemin kaldırılacağını gösteriyor. Kıdem tazminatı kırmızı çizgimizdir. Sendikalar o günün gelmesini beklemeden refleks geliştirilmelidir” dedi.

BES’te devlet katkısının azalması vatandaşın ‘1 gecede her şey değişiyor, güvenimizi kaybediyoruz’ tepkisi vermesine ve kıdem tazminatına yönelik soru işaretlerinin artmasına yol açtı.

BES yatırımcısının çok azı, aylık katkı payını asgari ücret ve üzerinde yatırarak yıllık maksimum devlet katkısını almaya hak kazanıyor. Dar gelirli vatandaş zaten ancak geçimini sağlayabiliyor ya da küçük bir miktar BES yatırımı nedeniyle devlet katkısının tümünü alamıyor. Devletin katkılar için ayırdığı paranın yüzde 58’i Hazine’ye geri dönüyor. Öte yandan Türkiye’de finansal okur yazarlık oranı düşük olduğu için BES yeterince değerlendirilemiyor.