Yargıtay dan binlerce çalışanı ilgilendiren tazminat ve BES uyarısı Sözcü Gazetesi

"İş Kanununa göre, yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirenler kendi istekleriyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatını alabiliyorlar. Kurumsal şirketlerin, çalışanları için bireysel emeklilik sistemine (BES) yaptıkları işveren katkısını almanın ise ayrı koşulları bulunuyor. Yaş dışındaki emeklilik koşulunu yerine getirerek işten ayrılan işçi kıdem tazminatını alabilir ancak şirketin belirlediği koşulları yerine getirmiyorsa BES'teki işveren katkısını alamaz."

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, Yargıtay kararları ışığında işveren katkılı BES konusunda dikkat edilmesi gerekenleri yazdı.

YAŞ DIŞINDAKİ EMEKLİLİK KOŞULLARI NASIL BELİRLENİYOR?

"1475 Sayılı Eski İş Kanununa göre, yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamlayanlar kendi istekleriyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatını alabiliyorlar. Yaş dışındaki emeklilik koşulları ilk defa sigortalı çalışmaya başlama tarihine göre şöyle:

8 Eylül 1999 ve öncesi çalışmaya başlayanlar: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü.

9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arasında çalışmaya başlayanlar: 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 prim günü veya sigortalılık süresine bakılmaksızın 7000 prim günü.

1 Mayıs 2008 tarihinden itibaren çalışmaya başlayanlar: 5400 prim günü. (Bu dönemde başlayan kişiler için 1 Mayıs -31 Aralık 2008 tarihinde 4600 gün olmak üzere, takip eden her yıl 100 gün artırılmaktadır.)

İşe giriş tarihine göre bu koşulları yerine getiren işçiler, önce Sosyal Güvenlik Kurumundan kıdem tazminatı yazısı alıp, işten ayrılma yazısı ile birlikte işverene ibraz etmek suretiyle kıdem tazminatı alabilirler. Bunu bir kenara koyalım."

İŞVEREN KATKILI BES İÇİN ŞARTLAR DEĞİŞİYOR

"Son yıllarda kurumsal şirketlerde işveren katkılı bireysel emeklilik sistemi (BES) uygulaması giderek yaygınlaşıyor. BES için işçinin ücretinden genellikle yüzde 3 oranında kesinti yapılırken, işveren de her ay belli bir oranda katkıda bulunuyor. İşveren katkısından yararlanmanın koşulları şirketten şirkete değişmekle birlikte genel olarak işveren katkısından yararlanmak için en az 3 yıl çalışmaya devam koşulu bulunuyor. 

Üç yıllık süre dolmadan istifa ederek işten ayrılan işçi işveren katkısını alamıyor. İşçi haklı nedenle iş akdini feshederse veya işveren haklı bir sebep olmadan işten çıkartırsa işçi BES’te biriken işveren katkısını alabiliyor. İşveren haklı bir sebeple işçiyi işten çıkardığında ise işveren katkısı işçiye ödenmeyip şirket kasasına dönüyor."

KIDEM TAZMİNATI TAM AMA BES KATKISI ALINAMAYABİLİR

"Yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirenler işveren katkılı BES’teki işveren katkısını almak istediklerinde hayal kırıklığı yaşayabilirler. 

Şirket bu konuda bir hak tanımıyorsa yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirerek kıdem tazminatını alanlar, BES’teki işveren katkısını alamazlar. Nitekim Yargıtay 23 Ekim 2025 tarihli (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Esas No: 2025 / 6681, Karar No: 2025 / 8257) kararında işçiye işveren katkısının ödenmesi öngörülen bölge adliye mahkemesi kararını bozdu."

Söz konusu karara konu dava dosyasına göre, işçinin çalıştığı yabancı şirket 2005 yılından beri çalışmakta olan işçiyi 2014 yılında işveren katkılı emeklilik planına aldı. Bu plan kapsamında işçinin ücretinden yüzde 3 oranında kesinti yapıldı, işveren de her ay yüzde 5 oranında katkı sağlayarak BES’e yatırmaya başladı.

 Ancak işçi 2016 yılında yaş dışındaki koşulları tamamlayınca işten ayrılarak kıdem tazminatını ve BES’teki tüm parayı istedi. Şirket kıdem tazminatını ödedi ancak BES’teki işveren katkısını sigorta şirketinden alarak kendi kasasına koydu. İşçinin dava açması üzerine iş mahkemesi, şirketi haklı bularak işçinin işveren katkısını alamayacağı kararı verdi. Bölge adliye mahkemesi ise işçiyi haklı bularak işveren katkısının işçiye ödenmesine hükmetti.

YARGITAY İŞVERENİ HAKLI BULDU

"Temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay ise işvereni haklı buldu. Yargıtay kararında, işçinin yasal emeklilik koşulları oluşmadığı gibi 3 yıllık bekleme şartının da gerçekleşmediği vurgulandı.

Kararda, yaş dışında emeklilik koşullarına hak kazanmış olma durumunun kıdem tazminatı ödenmesini gerektiren bir neden olmakla birlikte işçi açısından haklı fesih sebebi kabul edilemeyeceği, bu nedenle işyeri yönetmeliğinde belirtilen koşulları yerine getirmeden işten ayrılan işçiye BES’teki işveren katkısının ödenemeyeceği belirtildi."