BES te devlet katkısının düşürülmesi çalışması var İş Yaşam Haberleri

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) devlet katkısı oranın düşürülmesi çalışması yapılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın her 100 liralık birikime devletin 30 lira katkı yaptığı Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi'nde oranın yüzde 20'ye düşürülmesi çalışması yaptığı öğrenildi. Türkiye Sigorta Birliği ve sektör temsilcilerinin ise yüzde 20 yerine 25'e indirilmesini bakanlığı ilettiği bildirildi.

Bir süre önce Cumhurbaşkanlığı'na yüzde 30 olan katkının yüzde 50'ye çıkarılması ve sıfıra kadar indirmeye yetki verilmişti. Bu yetkinin ardından bakanlık enflasyondaki düşüşü de göz önüne alarak 2022'de yüksek enflasyon döneminde yüzde 25'ten yüzde 30'a çıkardığı devlet katkısının bütçeye maliyetini düşürmek için harekete geçti. Bu yıl bütçeye maliyeti 75 milyar lira olan devlet katkısı tutarını 2026 bütçesinde yüzde 76 artışla 132 milyara çıkarmıştı.

Tasarrufun az olması nedeniyle hayata geçirilen BES, şimdiye kadar hisse fonları aracılığı ile Borsa İstanbul ve tahvil fonları aracılığı ile de devlet tahvillerine yatırımı artırarak 2,1 trilyon liralık büyüklüğe ulaştı. Devlet katkısın oranının düşürülmesinin tasarrufları azaltmasından endişe ediliyor ancak BES fonlarının son 3 yıldır enflasyonun üstünde getiri sağlaması etkinin sınırlı kalabileceğini gösteriyor. Son 3 yılda enflasyon yüzde 212 olurken BES'te altın fonları yüzde 534, hisse fonları yüzde 400 getiri sağladı. Likit fonlar, özel sektör bonoları ve Eurobond fonları enflasyonun üstünde getiri sağladı. Diğer yandan sistemin stopaj (vergi kesintisi) avantajı da bulunuyor.

.png 215 MİLYAR ÖDENDİ 39 MİLYARI HAZİNE'YE GERİ DÖNDÜ

BES ve Otomatik Katılım Sistemi'nde şimdiye kadar vatandaşa yapılan ödeme 215 milyar lira. 2,1 trilyon liralık birikime göre bu rakam yüzde 10'luk bir katkıyı ifade ediyor. Ancak sistemin başladığı 2003 ile 2013 arasında devlet katkısı yoktu. Çalışanlar vergi iadesi şeklinde destekleniyordu. Bu nedenle devlet katkısının başladığı 2013'ten bu yana sistemden erken ayrılmalar nedeniyle Hazine'ye dönen 39 milyar lirayı da gözönüne alarak fiilen sistemin devlete gerçek yükünün yüzde 15-20 civarında olduğunu söylersek yanlış söylemiş olmayız.

Yeni düzenlemenin Türkiye'nin tasarruf eksiğini kapatmada önemli rol oynayan BES'te endişe yaratıp sistemi bozabilecek etkide bulunmaması için öneriler de mevcut. Sigorta ve Özel Emeklilik Şirketleri Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) eski müfettişi Doç. Dr. Metin Sarıaslan "BES’te devlet katkısını yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürmeyin. Bunun yerine, OKS’de olduğu gibi devlet katkısının hak edildikçe katılımcının hesabına aktarılması sistemine geçin. Bu yöntem hem sistemde kalıcılığı artırır hem de devlet katkısının amacına daha uygun kullanılmasını sağlar. İkinci önerim; hak edilen devlet katkısı tutarlarına ait fonların yönetiminin de katılımcılara bırakılmasıdır. Böylelikle devlet katkısı getirisi düşük kalıyor şikayetleri de biter" diyor. İkinci öneri ise 56 yaşını dolduranlara yüzde 20 altında olanlara ise yüzde 25 veya 30 devlet katkısı verilmesi.