Bayraklı Belediyesi nin araç ihalesinde resmi tespit: Rekabeti engeller nitelikte

Bayraklı Belediyesi'nin çöp toplama, taşıma ve kentsel temizlik hizmetlerinde kullanılacak araçlara ilişkin ihale kayıtları ile Kamu İhale Kurulu kararları incelendi.

2024 yazından 2025 yazına uzanan süreçte belediyenin uzun dönemli araç kiralama ihalelerinden ikisi Kamu İhale Kurulu kararıyla iptal edildi. Bir başka uzun dönem ihale ise Bayraklı Belediyesi tarafından sonuçlandırılmadı. 

Aynı dönemde kısa süreli pazarlık usulü araç kiralama işlemleri de gerçekleştirildi.

Yaklaşık bir yıllık ihale trafiğinin sonunda ise 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanması için 198 milyon 376 bin TL'lik sözleşme imzalandı.

İLK UZUN DÖNEM İHALE KAMU İHALE KURULU'NDAN DÖNDÜ

Bayraklı Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, 22 Ağustos 2024 tarihinde 2024/947951 ihale kayıt numarasıyla 34 araç ve iş makinesinin 1095 gün süreyle kiralanması için açık ihaleye çıktı.

İhale dokümanındaki fiyat farkı düzenlemesi Kamu İhale Kurulu'na taşındı.

Kurul, 18 Eylül 2024 tarihli 2024/UH.I-1168 sayılı kararında ihale dokümanını inceledi. Kararda, ihale kapsamında bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilirken, fiyat farkı hesabındaki b3 katsayısının "0" olarak belirlendiği tespit edildi.

Kamu İhale Kurulu, b3 katsayısının bu şekilde belirlenmesini mevzuata uygun bulmadı.

Kurul, tespit edilen aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğuna hükmederek ihalenin iptaline oybirliğiyle karar verdi.

KİK’in 2024/UH.I-1168 sayılı kararında b3 katsayısı, ihalenin iptali ve oybirliği bölümleri.

SÜREÇTE KISA DÖNEMLİ PAZARLIK İHALELERİ DE YAPILDI

Uzun dönemli araç kiralama sürecinin devam ettiği dönemde Bayraklı Belediyesi tarafından kısa süreli araç kiralama işlemleri de gerçekleştirildi.

20 Ağustos 2024 tarihli 2024/1093855 numaralı işlem ile 17 Ekim 2024 tarihli 2024/1395015 numaralı araç kiralama işi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirildi.

Kamuya açık ihale kayıtlarında işlemlerin 21/b kapsamında gerçekleştirildiği görülmekle birlikte, açık kaynaklarda söz konusu yöntemin kullanılmasına dayanak oluşturan ihale onay ve gerekçe belgelerinin tam metnine ulaşılamadı.

Bu nedenle pazarlık usulünün tercih edilme gerekçesine ilişkin bir değerlendirme yapılmadı.

BAYRAKLI BELEDİYESİ YENİDEN ÜÇ YILLIK İHALEYE ÇIKTI

Bayraklı Belediyesi, 26 Aralık 2024 tarihinde bu kez 2024/1607671 numarasıyla yeni bir uzun dönemli araç kiralama ihalesi gerçekleştirdi.

İhale 38 araç ve iş makinesinin 1095 gün süreyle kiralanmasını kapsıyordu. Ancak yeni ihale de Kamu İhale Kurulu'nun önüne geldi.

İlk ihalede fiyat farkı hesabı inceleme konusu olurken, bu kez araçların model yılına ilişkin kriterler tartışmanın merkezindeydi.

Kamu İhale Kurulu kayıtları, ihalenin 26 Aralık 2024 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirildiğini ve itirazen şikâyet üzerine Kurul tarafından incelendiğini doğruluyor.

RESMİ TESPİT: "REKABETİ ENGELLER NİTELİKTE"

Kamu İhale Kurulu, 15 Ocak 2025 tarihli 2025/UH.I-223 sayılı kararında şartnamede araçların model yıllarına ilişkin getirilen kriterleri değerlendirdi.

Kurul, söz konusu düzenlemenin:

"rekabeti engeller nitelikte"

olduğu sonucuna vardı.

KİK'in değerlendirmesinde ayrıca düzenlemenin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesiyle bağdaşmadığı tespiti yer aldı.

Kurul, tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğuna hükmetti.

Böylece Bayraklı Belediyesi'nin uzun dönemli araç kiralama ihalesi ikinci kez Kamu İhale Kurulu kararıyla iptal edildi.

Karar oybirliğiyle alındı.

KİK’in 2025/UH.I-223 sayılı kararında rekabet ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması değerlendirmesi.

KİK KARARININ ERTESİ GÜNÜ 21/B İHALESİ

İkinci Kamu İhale Kurulu kararının tarihi 15 Ocak 2025 oldu.

Bayraklı Belediyesi'nin 2025/63793 numaralı kısa süreli araç ve iş makinesi kiralama ihalesi ise 16 Ocak 2025 tarihinde gerçekleştirildi.

İş, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirildi ve ihale 89 günlük araç kiralama işi olarak düzenlendi.

Kamu İhale Kurulu kararının hemen ardından gerçekleştirilen işlem kronolojik olarak dikkat çekse de 21/b yönteminin kullanılmasına ilişkin gerekçe belgesinin tam metnine ulaşılamadığı için iki işlem arasında hukuki bir neden-sonuç ilişkisi kurulmuyor.

ÜÇÜNCÜ UZUN DÖNEM İHALEDE "REKABET OLUŞMADI"

Bayraklı Belediyesi daha sonra uzun dönemli araç kiralama için bir kez daha ihaleye çıktı.

2025/295003 numaralı ihale 38 aracın 1 Mayıs 2025 ile 30 Nisan 2027 tarihleri arasında kiralanmasını öngörüyordu. İhale ilanında araçların şoförsüz ve personel çalıştırılmaksızın kiralanacağı da belirtildi.

Ancak bu kez iptal kararı Kamu İhale Kurulu'ndan değil, Bayraklı Belediyesi'nden geldi.

İptal kararında ihalede tek geçerli teklif kaldığı, teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve "rekabetin oluşmadığı" değerlendirmesi yer aldı.

Belediye, ekonomik açıdan en avantajlı teklif bulunmadığı gerekçesiyle ihaleyi 8 Nisan 2025 tarihinde iptal etti.

Böylece uzun dönemli araç kiralama sürecindeki bir başka girişim daha sözleşmeyle sonuçlanmadı.

EKAP’taki 2025/295003 numaralı ihalenin iptal tarihi ve resmî iptal gerekçesi.

14 GÜN SONRA YENİ PAZARLIK İHALESİ

Uzun dönemli ihalenin 8 Nisan'da iptal edilmesinin ardından, 22 Nisan 2025 tarihinde 2025/589076 numaralı yeni araç kiralama işlemi gerçekleştirildi.

İşlem yine 21/b kapsamında pazarlık usulüyle yapıldı ve kısa dönemli araç kiralamasını kapsadı.

Burada da belediyenin 21/b yöntemini tercih etmesine dayanak oluşturan gerekçe belgesinin tam metnine açık kaynaklardan ulaşılamadığı için, iki işlem arasında hukuki bir neden-sonuç ilişkisi kurulmuyor.

DÖRDÜNCÜ UZUN DÖNEM İHALEDE 17 İSTEKLİ

Bayraklı Belediyesi, 30 Haziran 2025 tarihinde uzun dönemli araç kiralama için yeniden açık ihaleye çıktı.

2025/816548 numaralı ihale, 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanmasını kapsıyordu.

Kamu İhale Kurulu kararında yer alan bilgilere göre ihale dokümanı 33 kişi tarafından indirildi, ihaleye 17 istekli katıldı ve 11 teklif değerlendirme dışı bırakıldı.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak belirlendi.

Bu ihale de Kamu İhale Kurulu'na taşındı.

Ancak önceki iki uzun dönem ihalenin aksine Kurul bu kez yapılan başvurunun reddine karar verdi.

İLK İPTALE KONU OLAN KATSAYI SON İHALEDE DEĞİŞTİ

Son Kamu İhale Kurulu kararında dikkat çeken ayrıntılardan biri, 2024 yılındaki ilk ihalede inceleme konusu olan fiyat farkı düzenlemesindeki değişiklik oldu.

İlk ihalede fiyat farkı hesabındaki "b3 = 0" düzenlemesi Kamu İhale Kurulu tarafından mevzuata uygun bulunmamıştı.

2025 yılındaki son ihalede ise Bayraklı Belediyesi katsayıyı "b3 = 0,2597" olarak belirledi.

Kamu İhale Kurulu, son ihaledeki malzeme ile makine-ekipman amortismanına ilişkin katsayıların uygun şekilde belirlendiği sonucuna vardı.

Böylece ilk iptal kararında mevzuata uygun bulunmayan düzenlemenin sonraki ihale dokümanında değiştirildiği kayıtlara yansıdı.

BELEDİYEDEN KAMU İHALE KURUMU'NA "SEHVEN" DÜZELTMESİ

Son ihale sürecindeki resmi yazışmalarda dikkat çeken başka bir ayrıntı daha yer aldı.

İhaleye ilişkin bir şikâyete verilen belediye cevabında teknik şartnamedeki bir düzenlemeye ilişkin zeyilname hazırlandığı ifade edildi.

Ancak Bayraklı Belediyesi, 22 Temmuz 2025 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na gönderdiği yazıda önceki cevapta zeyilname düzenlendiği yönündeki ifadenin "sehven yazıldığını" bildirdi.

Belediye, söz konusu ihalede herhangi bir zeyilname düzenlenmediğini Kuruma iletti.

Bu husus Kamu İhale Kurulu kararında kayıt altına alınırken, Kurul yapılan başvurunun reddine karar verdi.

Dolayısıyla söz konusu yazışma tek başına ihalede hukuka aykırılık tespit edildiği anlamına gelmiyor.

KİK’in 2025/UH.I-1627 sayılı kararına giren ‘sehven’ açıklaması ve zeyilname düzenlenmediği beyanı.

SON SÖZLEŞME 198 MİLYON 376 BİN TL

Sürecin sonunda Bayraklı Belediyesi ile Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanmasına ilişkin sözleşme imzalandı.

Sözleşme bedeli 198 milyon 376 bin TL olarak kayıtlara geçti.

İhale işçilik ve akaryakıt hariç gerçekleştirildi. İhale dokümanına göre akaryakıt belediye tarafından karşılanırken sözleşmede fiyat farkı mekanizması da bulunuyor.

EKAP ilan ve sözleşme ekranlarında 37 araç, 1096 gün, yüklenici ve 198 milyon 376 bin TL sözleşme bedeli.

YAKLAŞIK BİR YILLIK İHALE TRAFİĞİ

Bayraklı Belediyesi'nin yaklaşık bir yıllık araç kiralama sürecinde iki uzun dönem ihale Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edildi.

İlk ihalede fiyat farkı hesabındaki bir katsayı mevzuata uygun bulunmadı. İkinci ihalede ise Kamu İhale Kurulu, araçların model yılına ilişkin düzenlemeyi "rekabeti engeller nitelikte" buldu ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesiyle bağdaşmadığı sonucuna vardı.

Bir başka uzun dönem ihale Bayraklı Belediyesi'nin "rekabet oluşmadı" değerlendirmesiyle sonuçlandırılmadı. Aynı dönemde kısa süreli 21/b pazarlık usulü kiralama işlemleri gerçekleştirildi.

Son açık ihale ise sonuçlandı. 37 araç ve iş makinesinin 1096 gün süreyle kiralanması için Konak Kurumsal Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile 198 milyon 376 bin TL'lik sözleşme imzalandı.