Batı 50 milyar dolarla bile santral kuramazken, Çin in dünyayı dize getirdiği o yöntemi Sözcü Gazetesi

Bir nükleer santralin inşası, ilk betonun dökülmesinden elektrik şebekesine bağlanmasına kadar geçen sürede dünyanın farklı bölgelerinde devasa uçurumlar barındırıyor. 

Çin ve Güney Kore projeleri ortalama 6 yılda ve rekor düşük maliyetlerle tamamlarken; ABD ve İngiltere gibi Batılı ülkeler 15 yılı aşan gecikmeler ve 50 milyar doları bulan bütçe aşımlarıyla boğuşuyor.

Nükleer santral projelerinin tamamlanma süreleri ve maliyetleri (genellikle 24 milyar ile 60 milyar dolar arası), kullanılan teknolojiye ve coğrafyaya göre dramatik farklılıklar gösteriyor.

İngiltere'deki Hinkley Point C santralinin ilk reaktörü, sayısız gecikmenin ardından en iyi ihtimalle 13 yılda faaliyete geçecek ve maliyeti 50 milyar doları aşacak. ABD'deki Vogtle Ünitesi 4 ise 11 yıl sürdü ve yaklaşık 35 milyar dolara mal oldu. Genel olarak Batı'da inşaat süreleri 15 ila 19 yılı buluyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki dört reaktörlü Barakah 4 santrali 9 yılda (24,4 milyar dolar) tamamlanırken, Hindistan ve Rusya'da bu süre 6 ila 10 yıl arasında değişiyor.

Xi Jinping liderliğindeki Çin, santral başına ortalama 6 yıllık inşa süresi ve kilowatt (kW) başına 2.500 dolarlık maliyetiyle, 8.500 dolar/kW olan küresel ortalamanın çok altında kalarak rakipsiz bir konumda. Roosevelt Enstitüsü'nden Shangwei Liu'nun analizine göre bu başarının sırrı iki temele dayanıyor:

Bağımsız Tedarik Zinciri: Uluslararası piyasadaki dalgalanmalara karşı bağışık, geniş ve nitelikli bir iş gücü havuzuna sahip yerel bir tedarik ağı kuruldu.

Ölçek Ekonomisi ve Planlama: Yabancı bileşenler yerli üretimle değiştirilerek maliyetler düşürüldü. Ayrıca, devletin koordineli sanayi politikası ve istikrarlı düzenleyici çerçevesi uzun vadeli planlamayı mümkün kıldı.

Küresel sahnede Çin'in rakamlarına yaklaşabilen tek ülke Güney Kore oldu. Son projelerde maliyetleri 3.500 ila 4.500 dolar/kW seviyesine çeken Seul yönetimi, bu başarıyı zihniyet değişimine borçlu. Güney Kore, nükleer enerjiyi birbirinden bağımsız, tekil mühendislik projeleri olarak görmek yerine, tıpkı devasa bir "endüstriyel montaj hattı" gibi standardize ederek ölçek ekonomilerinden maksimum verimi alıyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde en yeni nükleer santrallerin toplam maliyeti 15.000 dolar/kW'ı aşmış durumda. Gelecekteki projelerde bu rakamın 10.000 dolar bandına düşmesi beklense de, Asya ile aradaki makas hala çok açık.

Uzmanlar, Batılı ülkelerin inşaat sürelerini ve bütçe açıklarını kapatabilmeleri için Çin ve Güney Kore modellerini yakından incelemeleri gerektiği konusunda hemfikir. Batı'nın tedarik zincirlerini acilen yeniden yapılandırması ve geleneksel büyük reaktörler ile yeni nesil Kompakt Modüler Reaktörler (SMR) arasında net bir stratejik tercih yapması gerekiyor.