Baş ağrısı olan İran silahları! ABD itiraf etti: Tamamını engelleyemeyiz

Trump yönetimi yetkilileri, Salı günü Capitol Hill’de kapalı kapılar ardında düzenlenen gizli bir toplantıda milletvekillerine, İran’ın Shahed insansız hava araçlarının büyük bir zorluk oluşturduğunu ve ABD hava savunma sistemlerinin bunların tamamını engelleyemeyeceğini itiraf etti.
Toplantıya katılan ve CNN International'a konuşan bir kaynağa göre bu değerlendirme toplantıda açıkça dile getirildi.

ABD'NİN BAŞ AĞRISI OLDU: BEKLENENDEN BÜYÜK SORUN ÇIKARDI
Toplantıya katılan iki kaynağın CNN’e verdiği bilgiye göre Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine de bu insansız hava araçlarının beklenenden daha büyük bir sorun yarattığını kabul etti.

HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİNDEN KAÇABİLİYOR
Shahed İHA’larının alçak irtifada ve yavaş uçtuğu biliniyor; bu özellikleri, balistik füzelere kıyasla hava savunma sistemlerinden kaçabilmelerini kolaylaştırıyor.
Toplantı hakkında bilgi sahibi bir başka kaynak ise yetkililerin İHA’lara ilişkin kaygıları azaltmaya çalıştığını ve Körfez’deki ortak ülkelerin önleyici füze stokları yaptığını vurguladıklarını aktardı.
REJİM DEĞİŞİKLİĞİ İKİNCİL HEDEF
Yetkililer, İran’la savaşın tırmandığı ve bunun küresel bir enerji krizini tetikleme ile Orta Doğu’yu istikrarsızlaştırma riski yarattığı bir dönemde Kongre üyelerine bilgi vermek üzere Capitol Hill’deydi. Başkan Donald Trump Salı günü yaptığı açıklamada İran’ın askeri tesislerinin büyük bölümünün “devre dışı bırakıldığını” ve yeni saldırıların İran yönetimini hedef aldığını söyledi.
Toplantı hakkında bilgi sahibi bir kaynak, ABD için rejim değişikliğinin ikincil bir hedef olduğunu iddia ederken, yetkililer milletvekillerine yaptıkları sunumda Trump’ın kısa süre önce açıkladığı hedefleri yineledi: İran’ın füze kapasitesini ve donanmasını yok etmek, nükleer silah hedeflerine son vermek ve ülkenin militan grupları silahlandırmasını durdurmak.
CNN'de yer alan habere göre yetkililer, bir sonraki dini liderin kim olabileceğine ilişkin de herhangi bir değerlendirme yapmadı. Eski dini lider Ayetullah Ali Hamaney geçen hafta ABD ve İsrail tarafından öldürülmüştü. Trump ise operasyon sırasında potansiyel haleflerin birçoğunun da öldürüldüğünü söylemişti. Yeni bir liderin belirlenmesine yönelik karmaşık süreç ise sürüyor.
ÇATIŞMA NE KADAR SÜRECEK?
Toplantıdan çıkan milletvekilleri, çatışmanın ne kadar sürebileceğine dair oldukça farklı beklentiler dile getirdi. Alabama’dan Cumhuriyetçi Senatör Tommy Tuberville, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da aralarında bulunduğu yetkililerin ABD’nin çatışmadaki rolünün üç ila beş hafta içinde sona erebileceğine dair bir takvim sunduğunu söyledi. Bu değerlendirme, başkanın kamuoyuna yaptığı bazı açıklamalarla da örtüşüyor.
Ancak Missouri’den Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, yetkililerin olası bir bitiş tarihine dair bir mesaj vermediğini düşündüğünü belirterek “Bana oldukça ucu açık göründü” dedi.
Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries de yetkililerin savaşın haftalarca sürebileceğini ifade ettiğini söyledi.
MATEMATİKSEL BİR PROBLEME DÖNÜŞÜYOR
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Arizona’lı Demokrat Senatör Mark Kelly ise “sınırsız bir stoklarının olmadığını” vurguladı.
Kelly, “İranlıların çok sayıda Shahed İHA’sı, balistik füze, orta ve kısa menzilli füze üretme kapasitesi var ve büyük bir stokları bulunuyor. Bu noktada mesele matematiksel bir probleme dönüşüyor. Hava savunma mühimmatını nasıl yeniden tedarik edeceğiz? Bunlar nereden gelecek?” ifadelerini kullandı.
SHADED İHA'LARININ ÖZELLİKLERİ NELER?
Shahed dronları, Shahed Aviation Industries tarafından geliştirilen İran yapımı insansız muharip hava araçları (UCAV) ve dolaşan mühimmat sistemleridir. Şahed dronları hem İran’da hem de Rusya’da üretilmektedir; Rusya’daki versiyon İran tasarımlarını temel alarak geliştirilmiştir.

RUSYA, UKRAYNA SALDIRISINDA KULLANDI
2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından her iki versiyon da Rus kuvvetleri tarafından Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Ukrayna’ya karşı kullanılmıştır.
Shahed ailesindeki özellikle kamikaze (loitering munition) tiplerinin ortak bazı özellikleri şöyle:
Uzun menzil: Bazı modeller 1.000–2.500 km’ye kadar uçabiliyor.
Patlayıcı başlık: Yaklaşık 30–50 kg patlayıcı taşıyabiliyor.

ALÇAK UÇUŞ YAPIYOR
Düşük irtifa uçuşu: Radarların tespit etmesini zorlaştırmak için alçaktan uçabiliyor.
GPS / ataletsel navigasyon: Önceden programlanan koordinatlara otomatik gidebiliyor.
Sürü saldırısı: Aynı anda çok sayıda drone fırlatılarak hava savunmasını “doyurma” taktiği uygulanabiliyor.
Ucuz üretim: Balistik füzelere kıyasla çok daha düşük maliyetli olduğu için çok sayıda kullanılabiliyor.
KAÇ MODELİ VAR?
“Shahed” aslında tek bir drone değil, bir seri. Açık kaynaklara göre başlıca modeller şunlar:
Kamikaze / dolaşan mühimmat
Shahed‑131 drone
Shahed‑136 drone
Arash‑2 drone (uzun menzilli saldırı)
Silahlı büyük İHA’lar (Predator benzeri)
Shahed‑129 drone – 24 saat havada kalabiliyor, füze taşıyabiliyor.
Shahed‑149 Gaza drone – daha büyük, daha uzun menzil.
Jet veya stealth türevleri
Shahed‑191 drone
Shahed‑171 drone
Genel olarak Shahed ailesinde 6–10 civarında ana model bulunuyor; bunların da alt versiyonları ve modernize edilmiş varyantları var.