Barış masasını devirecek anlaşma

Orta Doğu'da tansiyon, ABD ile İran arasında 26 Şubat 2026'da Cenevre'de yapılacak üçüncü tur nükleer görüşmeler öncesinde yükseldi. İngiliz Financial Times'ın ulaştığı belgelere göre Tahran ile Moskova arasında yaklaşık 589 milyon dolar değerinde gizli bir savunma anlaşması imzalandı.

Anlaşma kapsamında Rusya'nın devlet silah ihracat şirketi Rosoboronexport, İran'a 500 adet "Verba" tipi taşınabilir hava savunma sistemi ile 2.500 adet "9M336" füzesi sağlayacak. Teslimatların 2027-2029 yılları arasında üç aşamada yapılması planlanıyor. İran Savunma Bakanlığı'nın söz konusu sistemler için resmi başvuruyu geçen temmuz ayında yaptığı bildirildi.

Geçen yıl haziran ayında ABD, İran'ın üç ana nükleer tesisini hedef alan saldırılar düzenledi. ABD Başkanı Donald Trump, tesislerin tamamen yok edildiğini açıklamıştı. Ancak Amerikan istihbaratının ön değerlendirmesi, saldırıların İran'ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırmadığını, yalnızca birkaç ay gecikmeye yol açtığını ortaya koydu. İran ise kayıplarını telafi ettiğini ve kapasitesini güçlendirdiğini savundu.

ABD yönetimi, İran'ın yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum stokuna sahip olmasının nükleer silah üretimine kapı aralayabileceğini belirtiyor. ABD'li yetkili Witkoff, İran'ın "endüstriyel ölçekli bomba malzemesine" bir hafta uzaklıkta olabileceğini öne sürdü. Tahran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaçlı olduğunu vurguladı.

Rusya ile İran arasındaki stratejik iş birliği, resmi bir karşılıklı savunma maddesi içermese de askeri koordinasyon sürüyor. Şubat başında Rus donanmasına ait bir korvet ile İran savaş gemileri Umman Körfezi'nde ortak tatbikat gerçekleştirdi.

İran, olası bir ABD saldırısına karşı askeri hazırlıklarını artırdı. Batı sınırlarına balistik füzeler, güney kıyılarına ise ABD üslerini ve deniz unsurlarını hedef alabilecek sistemler konuşlandırıldı. Stratejik tatbikatlarda Hürmüz Boğazı'nın geçici kapatılmasına yönelik senaryolar da test edildi.

İran'ın dini lideri Ali Hamaney, olası bir saldırı durumunda devreye alınacak acil eylem planının hazırlanması talimatını verdi. Güvenlik kurumları suikast ve saldırı ihtimallerine karşı kriz prosedürlerini belirledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise CBS'ye yaptığı açıklamada, "ABD saldırırsa kendimizi savunmak için her hakkımız var. Bu meşru müdafaa olur" ifadelerini kullandı.

ABD ile İran, Umman'ın arabuluculuğunda başlatılan dolaylı temasların ardından 6 Şubat'ta Umman'da, 17 Şubat'ta ise Cenevre'de görüşmeler gerçekleştirdi. Taraflar temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı. 26 Şubat'ta yapılacak üçüncü tur görüşmelerde özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu masada olacak.