Barajlar doldu sananlar dikkat! Uzman isim Yeterli değil deyip o gerçeği açıkladı

İzmir’de ocak ayında başlayan ve şubatın ilk günlerinde devam eden yağışlar, uzun süredir su sıkıntısı çeken kente rahat nefes aldırdı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 1938-2024 yılları arasındaki ocak ayı yağış ortalaması metrekareye 134,8 kilogram iken, Ocak 2026’da toplam yağış miktarı metrekareye 223,7 kilogram olarak ölçüldü.

İzmir’in içme suyunun önemli kaynağı Tahtalı Barajı’nda su seviyesi, şubat ayının başında yağan yağışlarla yüzde 1’in altından yüzde 10’un üzerine yükseldi.

Barajlarda tehlikeli sınırın aşılmadığını ancak önümüzdeki periyotta beklenen yağışlarla geçen yılki seviyelere ulaşacağını aktaran TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası İzmir Temsilcisi Ayşegül Akıncı Yüksel, "Barajlar gibi su rezervuarlarında sadece yüzey akışı değil, yer altı su akışı da etkili oluyor" dedi.

Yağışların önümüzdeki 10-15 gün içinde, her güne farklı miktarlarda ve toplamda süreklilik göstereceğinin beklendiğini dile getiren Yüksel, "Ocak ayında başlayan yağışlı dönemin sonunda uzun yıllar ortalamasının üzerinde bir yağış toplamının oluşacağını söyleyebiliriz" dedi.

Ortalamanın üzerinde gerçekleşen yağışların ekosistem ve su kaynakları açısından kısa vadede olumlu etkiler yarattığını ancak yağışın zamansal dağılımı ve şiddetinin de belirleyici söyleyen Yüksel, "Bu tür yağışlar meteorolojik kuraklığı hızla hafifletebilse de hidrolojik kuraklığın giderilmesi ancak uzun süreli ve düşük-orta şiddetli yağışlarla mümkün olabilmektedir. İzmir'de ocak sonu, şubat başı döneminde görülen yağışlar çoğunlukla kısa sürede yoğun karakterde olup, yüzey akışını artırarak sel riskini yükseltmekte, buna karşın yer altı suyu beslenmesine sınırlı katkı sağlamaktadır. Barajların ve su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde beslenebilmesi için yağışların zamana yayılmış, geniş alanlı ve infiltrasyonu destekleyici nitelikte olması gerekmektedir" diye konuştu.

Yüksel, yağışların su depolama açısından faydalı olduğunu ancak yeterli olmadığını, bu sürecin İzmir’de planlanan bulut tohumlama yöntemini gözden geçirmek için bir fırsat sunduğunu söyledi.

Yüksel, yapay tohumlamanın uygun sıcaklık ve nem koşullarına sahip bulutlara uygulanabildiğine dikkat çekip, "Bu yöntem kuraklıkla mücadelede geçici bir çözümdür. Yeraltı su kaynaklarını desteklemek için tamamlayıcı bir yöntemdir" diye konuştu. Bulut tohumlama işleminden sonra yağışın nereye düşeceğinin kontrol edilemediğini vurgulayan Yüksel, "Uygun bulutluluk durumu olsa bile, tohumlama sonucunda oluşacak yağışın hedef havzaya düşeceği belirsizdir. Bununla birlikte hedeflenmeyen bölgelere fazla yağış düşebilir ve bazı olumsuzluklara sebep olabilir" dedi.

İzmir barajlarında kritik yükseliş

Bulut tohumlama yönteminin belirli koşullar altında yağmur oluşumunu artırabileceğini ancak işe yarayacağının garantisi olmadığının altını çizen Yüksel, şöyle devam etti:

İklim, hava koşulları ve bulutların yapısı gibi faktörler bulut tohumlamanın etkinliğini belirleyen asıl unsurlar. Yapay yağış tekniğiyle en iyi sonuçlara yağışın çok iyi olduğu yer ve mevsimlerde ulaşabilmektedir. Bir alanda yapay tohumlama ile yağış arttırılırken diğer bir alanda ise yağışta azalma olabilmektedir. Bulut tohumlama Türkiye'nin kuraklıkla mücadelesinde tek başına bir çare değil. Doğru zaman ve bölgelerde kullanıldığında barajlara takviye veya tarım alanlarına destek sağlayabilir.

Yüksel, yağış azlığı veya kuraklıktan kaynaklanan olumsuz etkileri en aza indirmek için yapay yağış yöntemleri yerine, diğer su kaynaklarından sulama ve enerji amaçlı barajlara su temini sağlanmasının, su tasarrufu yapılmasının ve kuraklığa dayanıklı bitki türlerine yönelmenin daha ekonomik bir çözüm olduğunu belirtti. Ayrıca, yağmur hasadı ve yeraltı su depolama tesisleriyle yağışlı dönemde suyun depolanmasının da alternatif bir çözüm olarak değerlendirilebileceğini söyledi.

7 Şubat İstanbul'daki barajların doluluk oranları

7 Şubat Ankara'daki barajların doluluk oranları

7 Şubat Bursa'daki barajların doluluk oranları

7 Şubat İzmir'deki barajların doluluk oranları

Kaynak: DHA