Bakan Göktaş: Türkiye nin Mühendis Kızları Projesi örnek modele dönüştü

Bakan Göktaş, Limak Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir'in ev sahipliğinde Beykoz'da bir otelde düzenlenen Global Engineer Girls (GEG) 2026 İstanbul Buluşması'nda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi'nin, kızların, bilim, teknoloji ve inovasyonda daha güçlü yer alması için başlatılan çok kıymetli bir yolculuk olduğunu söyledi.

Yeni yüzyılın gücünü, bilgiyi teknolojiye, teknolojiyi değere, değeri insanlığın ortak faydasına dönüştürebilen toplumların inşa ettiğini kaydeden Göktaş, bugün yapay zekadan savunma sanayisine, iklim teknolojilerinden enerji dönüşümüne, şehir planlamasından uzay araştırmalarına kadar her alanda yeni bir çağın eşiğinde olduklarını belirtti.

Bakan Göktaş, bu çağda ülkelerin kalkınma kapasitesinin, sahip oldukları genç nüfusun niteliğiyle ve o gençlerin önüne açılan imkanlarla ölçüldüğünü dile getirerek, özellikle kız çocuklarının bilime ve teknolojiye katılımının, daha adil, üretken ve güçlü bir geleceğin en önemli yapı taşlarından biri olduğunu vurguladı.

Uluslararası verilerin, hala katedilmesi gereken önemli bir mesafe olduğunu gösterdiğini ifade eden Göktaş, UNESCO'ya göre dünyada STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) mezunları içinde kadınların oranının yüzde 35 seviyesinde kaldığını, bu tablonun son 10 yılda kayda değer değişim göstermediğini aktardı.

Göktaş, tabloyu doğru okumak için meselenin sadece yükseköğretimde başlamadığını da görmek gerektiğini belirterek, "OECD verileri, teknik alanlara ilişkin kalıpların çok erken yaşlarda şekillendiğini ortaya koyuyor. OECD ortalamasında 15 yaşındaki kız çocuklarının yüzde 1,5'ten daha azı bilişim teknolojileri alanında çalışmayı hedefliyor. Buna karşılık, erkek çocuklarında bu oran yüzde 10'a yaklaşıyor. Üstelik kız ve erkek çocuklarının matematik ve fen başarıları arasında büyük bir fark olmaması bize önemli bir gerçeği gösteriyor. Asıl mesele çoğu zaman yetenek eksikliği değil, yönlendirme, algı ve öz güven bariyerleridir. Bu nedenle kız çocuklarımızın mühendislik alanında daha görünür olmasını çok önemsiyoruz." diye konuştu.

"Burs desteğinin yanında staj ve istihdam imkanları sunuluyor"

Bakanlık olarak Limak ile yürüttükleri Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi'nin tam da bu ihtiyaçtan doğduğunu dile getiren Göktaş, şöyle devam etti:

"Bu çalışma, fırsat eşitliğini güçlendiren ve genç kızların mühendislik alanındaki varlığını pekiştiren öncü bir girişimdir. Bugün projeyi, 1800'ün üzerinde öğrencimizin katılımıyla büyük bir heyecanla sürdürüyoruz. Burs desteğinin yanında staj ve istihdam imkanları sunuluyor. Böylece kız öğrencilerimiz doğrudan iş hayatıyla buluşuyor. İngilizce eğitimleriyle küresel dünyada rekabet edebilecek donanıma sahip olmaları sağlanıyor. Bu anlamda eğitim programlarımız da geniş bir içeriğe sahip. Programda, liderlikten finansal okuryazarlığa, veri analitiğinden yapay zekaya, çevresel sürdürülebilirlikten teknoloji okuryazarlığına kadar farklı alanlarda sertifikalı eğitimler yer alıyor."

Bakan Göktaş, 2016'da başlatılan projenin etkisinin ülke sınırlarını aştığına dikkati çekerek, "Proje, 2017 yılından itibaren 'Global Engineer Girls' adıyla uluslararası bir boyut kazandı. Farklı ülkelerde genç kızların mühendislik alanında güçlenmesine katkı sunan örnek bir modele dönüştü. Bugün bu modeli Kuveyt, Kosova, Kuzey Makedonya, Suudi Arabistan, İspanya, Mozambik, Fildişi Sahili Cumhuriyeti ve İngiltere'de uyguluyoruz. Türkiye'den doğan bir iyi uygulamanın küresel ölçekte etki oluşturduğunu görmek bizlere ayrıca gurur veriyor. Projenin, UN Global Compact tarafından 'People' kategorisinde ödüllendirilmesi de bu etkinin uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.

"Genç kızlarımız, iş dünyasına daha hazırlıklı, donanımlı ve güçlü bir başlangıç yapıyor"

Geçen yıl 3. fazını başlattıkları projenin sahadaki karşılığını görmek için kapsamlı bir sosyal etki çalışması da gerçekleştirildiğini kaydeden Göktaş, çalışmanın 3 önemli çıktısını şöyle aktardı:

"Birincisi, Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi, genç kızlarımızın mühendislik alanına yönelik öz güvenini belirgin biçimde artırıyor. Öğrencilerimiz bu sayede kendi potansiyellerini daha iyi görüyor ve mühendislik alanında kalıcı bir kariyer inşa etme konusunda daha güçlü bir irade ortaya koyuyor. İkincisi, proje, eğitim hayatı ile çalışma hayatı arasındaki geçişi kolaylaştırıyor. Burs, staj, mentörlük, eğitim ve istihdam imkanları, öğrencilerimizin sadece akademik başarılarına değil, mesleki deneyim kazanmalarına da katkı sağlıyor. Böylece genç kızlarımız, iş dünyasına daha hazırlıklı, donanımlı ve güçlü bir başlangıç yapıyor. Üçüncüsü, proje, toplumsal algı üzerinde de dönüştürücü bir etki oluşturuyor. Ailelerin, eğitim kurumlarının ve iş dünyasının kız çocuklarının teknik alanlardaki varlığına bakışı güçleniyor. Bu yönüyle program, bireysel başarı hikayelerinin ötesine geçerek toplum zihniyetinde kalıcı bir değişime katkı sunuyor."

Göktaş, bu etkiyi daha güçlü biçimde izlemek için dijitalleşme sürecinin daha da geliştirildiğini, veriye dayalı ve ölçeklenebilir bir dijital altyapıyla öğrencilerin, mezunların ve tüm paydaşların arasındaki bağın daha güçlü hale getirildiğini belirterek, mobil uygulama, web sitesi ve portal çalışmalarıyla projenin ulaştığı etki alanının daha da genişleyeceğine inandıklarını dile getirdi.

Kadınlara yönelik eğitim ve istihdam projeleri

Kız çocuklarının bilim, teknoloji ve iş hayatında daha güçlü yer almaları için farklı alanlarda çalışmalar sürdürdüklerini, önemli çalışmalardan birinin de Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi olduğunu dile getiren Göktaş, bu çalışmayla eğitimde, istihdamda veya herhangi bir mesleki eğitimde yer almayan yaklaşık 10 bin gence ulaştıklarını, projeyle gençleri mesleki eğitim, güçlenme eğitimleri ve mentörlük faaliyetleriyle desteklemeye devam ettiklerini anlattı.

Bakan Göktaş, Kadınlara Yönelik Yapay Zeka ve Veri Bilimi Geliştirme Programı'nı da başlattıklarını, bu programla 2025 yılında 800 genç kadının yapay zeka ve veri bilimi konusunda yeteneklerini geliştirmelerine destek olduklarını kaydetti.

Eğitimi tamamlayan kadınların yüzde 56'sının teknoloji alanında istihdam fırsatı bulduğunu ifade eden Göktaş, "Bu çalışmaların tamamını Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'mızla ortaya koyduğumuz güçlü vizyonun bir parçası olarak görüyoruz. Hedeflerimiz şudur, kız çocuklarımızın değişen dünyanın ihtiyaç duyduğu becerilerle donanmasını sağlamak. Yeşil ekonomi, teknoloji, enerji, dijital dönüşüm ve yeni nesil meslekler alanında daha fazla yer almaları için destek olmak." dedi.

Göktaş, bu hedefler doğrultusunda, kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerle kapsamlı işbirlikleri yaptıklarını, girişimcilikten istihdama, mesleki becerilerden e-ticarete kadar geniş bir alanda kız çocuklarının ve kadınların yanlarında olduklarını söyledi.

Gençleri "ülkenin istikbal yıldızları" olarak gördüğünü, gençlerin yarının Türkiye'sinde şehirleri planlayacak, enerji sistemlerini kuracak ve savunma teknolojilerini geliştirecek güçlü bir nesil olduğunu vurgulayan Göktaş, gençlerin her birinin, emeği, bilgisi, merakı ve kararlılığıyla Türkiye'nin geleceğine değer katacak bir potansiyeli bulunduğunu, kendilerinin bu potansiyelin önünü açmakla görevli olduğunu sözlerine ekledi.

Programda, Türkiye'nin farklı şehirlerinin yanı sıra Kosova, Kuzey Makedonya, Suudi Arabistan, İspanya, Fildişi Sahili, Mozambik ve İngiltere'de eğitimlerini sürdüren geleceğin kadın mühendisleri yer aldı.