Bakan Bolat: Türkiye AB ilişkilerinde pozitif süreç başladı

Bakan Bolat, İktisadi Kalkınma Vakfı'nın (İKV) düzenlediği "30. Yılında Gümrük Birliği ve Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri" etkinliğinde yaptığı konuşmada, AB'nin Türkiye'nin en önemli dış ticaret ortağı konumunda olduğunu, 1995 yılında 26,6 milyar dolar olan toplam dış ticaretin, 2025 yılında 233 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Bunun da 9 katlık bir artış anlamına geldiğini ifade eden Bolat, şunları kaydetti:

"Gümrük Birliği içinde bulunduğumuz 30 yıllık dönemde AB, Türkiye’nin en büyük dış ticaret ortağı olurken Türkiye de AB için önemli bir ortak haline geldi. Biz ihracatımızın yüzde 43’ünü AB’ye yaparken ithalatımızın yüzde 32’sini Avrupa Birliği’nden yapıyoruz. 30 yıllık süreçte AB’ye olan 11 milyar dolarlık ihracatımız 117 milyar dolara yükseldi. Yaklaşık 15,5 milyar dolar olan ithalatımız da 116 milyar dolara çıktı. Son dönemlerde Türkiye-AB ilişkilerinde pozitif, yapıcı ve olumlu bir sürecin başladığını söyleyebilirim. Türkiye ile AB arasındaki ilişkiler sadece ticaretten ibaret değildir. Aynı zamanda doğrudan yatırımların da çok önemli rolü vardır."

Ticaret Bakanı Bolat, 2003-2025 yılları arasında Türkiye'de 287 milyar dolar doğrudan uluslararası yatırım girişi olduğunu, bu doğrudan yabancı yatırımların yüzde 70’inin Avrupa Birliği kökenli firmalardan oluştuğunu aktardı.

Türkiye'nin Avrupa sanayisinin ve tedarik zincirinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu kaydeden Bolat, "Avrupa Birliği içinde de gerek kendi menfaatleri gerekse Türkiye ile olan dostluk ilişkileri çerçevesinde çok sayıda Türkiye yanlısı politikacı ve iş çevresi olduğunu görmekten memnuniyet duyuyoruz." şeklinde konuştu.

Bolat, bu ticaret diplomasinin ve kararlılığın karşılığını, AB Komisyonu’nun 4 Mart Çarşamba günü kabul ettiği Sanayi Hızlandırma Yasası taslağında kısmen de olsa görmekten büyük bir memnuniyet duyduklarını belirtti.

Bakan Bolat, "Özellikle Gümrük Birliği’nin bu kapsam içine alınmış olması, hem ülkemizin AB ile olan karşılıklı ticaretinin hem de Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki yatırımlarının güvence altına alınması anlamına gelmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa Birliği liderlerine kapsamlı mektuplar gönderildi

“Made in Europe” konusunun aralık ayı başında gündeme geldiğini belirten Bolat, "O günden beri gerçekten biz de kaygılandık. Bu alanda oldukça stresli bir dönem geçti. Kaygılarımızı belirten açıklamalar yaptık ve görüşlerimizi ilettik. Mektuplar sunduk. Ancak en önemlisi, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın aralık ayı ortalarından itibaren Avrupa Birliği liderlerine gönderdiği kapsamlı mektuplar oldu." diye konuştu.

Bolat, bu mektuplarda "Made in EU"da, çelik kotaları ve hurda ihracatına sınırlama gibi konularda derin kaygıların dile getirildiğini ve olumlu karar beklentilerinin ifade edildiğini anlattı.

AB liderleriyle yapılan telefon görüşmelerinin de çok önemli olduğunu belirten Bolat, şunları kaydetti:

"Bu konular görüşmelerde gündem maddesi olarak yer aldı. Özel sektör kuruluşlarımız da bizimle tam bir koordinasyon içinde çalıştı. Birlikte birtakım gibi hareket ettik ve onlar da muhatapları nezdinde yoğun temas kurarak AB sanayisinin ve ekonomisinin bundan zarar görebileceğine dair kaygıları ilettiler. Bütün bu çalışmalar sırasında gördük ki Avrupa Birliği sanayicileri, özellikle Türkiye’de yatırımları olanlar, bu konuda oldukça istekliler. Şimdi gündemimiz Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusu. Bu konuda da AB Komisyonu ile aramızda gerçekten olumlu ve yapıcı bir ilerleme ile diyalog bulunmaktadır. Yaklaşık üç yıla yakın bir süredir çalışmalar devam etmektedir."

Küresel siyaset, ticaret ve küresel ekonominin çok köklü bir dönüşümden geçtiğini belirten Bolat, küresel değer zincirleri, jeopolitik ayrışmalar, içe dönük ekonomi politikaları, korumacılık rüzgarları ve gümrük vergisi savaşları dünya ekonomisinin ticaretini yeniden şekillendirdiğini belirtti.

Bolat, "Teknolojideki gelişmeler ve yapay zekanın geldiği boyut da iş dünyası ve ticaret açısından çok farklı etkilerle birlikte ülkelerin hem ekonomilerini hem de dış ticaretlerini derinden etkiliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Ticaret Bakanı Bolat, bütün ülkeler arasında ticaret ortaklarını çeşitlendirme, tedarik zincirini güvenlik altına alma ve tedarik kaynaklarını, üretimlerini yakın pazarlara taşıma arayışının olduğunu herkesin gözlemlediğini söyledi.

Dünya genelinde sanayi ürünlerinde gümrük vergilerinin 2025 yılında yüzde 1,9’dan yüzde 4,7’ye yükseldiğinin altını çizen Bolat, geriye dönüp bakıldığında 2025 yılının tarihte önemli kırılmaların yaşandığı bir yıl olarak kaydedilmiş olacağını vurguladı.

Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dünya ekonomisi şu anda büyümeye devam ediyor. Geçen yıl ortalama yüzde 3,3 büyüdü. Bu yıl da yüzde 3,3 büyüme bekleniyor. Ancak bu büyümede coğrafi dengesizlikler var. Başta Çin olmak üzere Uzak Doğu’nun etkisinin güçlü olduğunu görüyoruz. Dış ticaret ortaklarımız olan Batı’daki pazarlarımızda ise büyüme oranının oldukça kırılgan ve zayıf olduğunu görüyoruz. Böyle bir dönemde, Gümrük Birliği’nin 30. yıl dönümünü kutladığımız bir süreçte Türkiye’de geçen yıl büyüme oranımız yüzde 3,6 oldu. Bu, özellikle OECD içinde ikinci büyük büyüme olarak kaydedildi."

"Türkiye 1,6 trilyon dolar milli gelirle dünyada 16. büyük ekonomi"

Bakan Bolat, Türkiye'nin büyüme performansına değinerek, yüzde 4-5 arasındaki büyümelerden biraz geride olsa da deprem nedeniyle yaşanılan büyük mali yükler karşısında, hem enflasyonla mücadeledeki dengeleme politikaları hem de uluslararası alanda ticareti sınırlayan ciddi engellerin bulunduğu bir dönemde bunu başarmaktan memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Özel sektörle birlikte tarım, ticaret, sanayi ve hizmetler alanlarında bu büyümeyi başardıklarının altını çizen Bolat, Türkiye'nin 1,6 trilyon dolar milli gelirle dünyada 16. büyük ekonomi olduğunu, satın alma gücü paritesine göre 11. büyük ekonomi konumuna ulaştığını dile getirdi.

Türkiye'nin kişi başına milli gelirinin de 18 bin 40 dolara yükseldiğini belirten Bolat, "Mal ihracatında geçen yıl rekorumuz olan 273,4 milyar dolara ulaştık. Hizmetler sektöründeki 122,6 milyar doları da dahil ettiğimizde toplamda 396 milyar dolara, yani 400 milyar dolar sınırına ulaştık." dedi.

"Türkiye’nin 'Made in EU' kapsamında yer alması bizi çok mutlu etti"

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu ise Gümrük Birliği’nin 6 Mart 1995’te Ortaklık Konseyi’nin 1/95 sayılı kararı ile yürürlüğe girdiğini hatırlattı.

30 yıl sonra Gümrük Birliği'nin, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin en önemli unsurlarının başında geldiğini ifade eden Zeytinoğlu, "İkili ticaretimize baktığımızda, AB’nin en önemli ticaret ve ihracat pazarımız olduğunu biliyoruz. Türkiye de AB’nin 5. sıradaki ticaret ortağıdır." diye konuştu.

Zeytinoğlu, Türkiye ile AB arasındaki ticaretin son yıllarda dengeye geldiğini aktararak, "Buna karşın Çin ve Rusya’ya karşı önemli ticaret açığımız olduğunu biliyoruz." ifadelerini kullandı.

Sanayi Hızlandırma Yasası taslağına değinen Zeytinoğlu, "Türkiye’nin 'Made in EU' kapsamında yer almasının kendilerini çok mutlu ettiğinin altını çizdi.