Aynı savaş farklı hedefler... ABD Hürmüz’e İsrail rejime odaklandı

İSRAİL Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun önceki akşam yaptığı açıklamada “rejimin değişmesi için kara müdahalesi gerekir” ifadelerinin ardından ABD ve İsrail, ‘İran’a asker mi indirecek?’ sorusu gündeme geldi. ABD’nin Asya Pasifik bölgesinden donanma piyade birliklerini İran’a sevk ettiği medyaya yansısa da Amerikan basınına konuşan yetkililer, Washington’ın olası operasyonunun yalnızca Hürmüz’deki gemi trafiğini istikrara kavuşturmayı hedefleyeceğini vurguluyor. Wall Street Journal’ın dünkü haberinde de Amerikan donanmasını Apache helikopterleri ve alçak irtifa uçan savaş uçaklarıyla bölgedeki İran saldırılarını önlemeye çalıştığı aktarıldı. ABD güçlerinin şimdiye kadar 120’den fazla İran deniz unsurunu imha ettiği açıklanırken İran’ın hâlâ gizlenmiş bot ve füze kapasitesi bulunduğu değerlendiriliyor. ABD askeri yetkililerine göre deniz yolunun tamamen güvenli hâle gelmesi haftalar sürebilir.

HEDEF VE ÇIKAR FARKI VAR

ABD ve İsrail’in yakın askeri iş birliğine rağmen stratejik hedeflerinin tam olarak örtüşmediği belirtiliyor. CNN’in haberine göre Donald Trump yönetimi İran’ın füze ve askeri kapasitesini zayıflatmaya odaklanırken, İsrail daha çok İran liderliğini ve rejim yapısını hedef alıyor. İsrail’in İran’daki büyük enerji tesislerine yönelik bazı saldırıları Washington’da sürpriz ve rahatsızlık yaratırken, Trump yönetimi çatışmanın kontrolsüz biçimde büyüyerek bölgesel enerji krizine ve ABD’nin daha derin bir savaşa sürüklenmesine yol açmasından endişe ediyor. Bu durum, ABD’nin İsrail’i desteklemeye devam etmesine rağmen operasyonların kapsamı ve savaşın nihai amacı konusunda iki müttefik arasında gerilim ve koordinasyon sorunları bulunduğunu ortaya koyuyor.

ÇIKARMA GEMİLERİ YOLDA

Öte yandan ABD’nin bölgeye daha fazla asker ve amfibi gemiler gönderdiği yönündeki haberler Washington’ın bir kara harekâtını değerlendirdiği iddialarını güçlendiriyor. USS Tripoli amfibi hücum gemisinin yanı sıra Boxer Amfibi Hazır Görev Grubu ile 11’inci Deniz Piyade Seferi Birliği’nin bölgeye sevk edildiği, 6 amfibi geminin, 4 bin ila 5 binini deniz piyadelerinin oluşturduğu yaklaşık 8 bin askeri personeli bölgede görev yapmak üzere sevk etmiş olacağı iddia ediliyor. Çıkarma gemileriyle bölgeye gönderilen askerlerin hedefi ise rejim değişikliği değil.

HARK’A OPERASYON MU

Axios’a göre ABD, Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı’nı yeniden uluslararası deniz trafiğine açmaya zorlamak amacıyla İran’a ait stratejik öneme sahip Hark Adası’na yönelik askeri bir operasyon seçeneğini değerlendiriyor. Plan kapsamında ABD’nin önce Hürmüz çevresindeki İran askeri kapasitesini bir ay devam edecek hava saldırılarıyla zayıflatması, ardından adayı ele geçirerek müzakere baskısı oluşturması öngörülüyor. ABD yönetiminde adayı ele geçirmek yerine deniz ablukası uygulayarak tankerlerin Hark’a ulaşmasını engelleme seçeneği de tartışılıyor. Konuyla ilgili CBS News’e konuşan Beyaz Saray’dan bir yetkili de, ABD ordusunun Hark Adası’nı ‘her an yok edebileceğini’ ve Trump’ın ‘tüm seçenekleri değerlendirdiğini” belirtti.

RİSKLERİ DE VAR

Basra Körfezi’nde İran kıyılarına yaklaşık 24 kilometre mesafede bulunan Hark Adası, ülkenin ham petrol ihracatının yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminal konumunda. Adanın kontrol altına alınmasının, diplomatik müzakerelerde baskı unsuru olarak kullanılabileceği değerlendiriliyor. Diğer yandan uzmanlara göre Hark Adası’nın ele geçirilmesi, İran’ı geri adım atmaya zorlamak yerine çatışmayı genişletebilir ve ABD güçlerini doğrudan bir bölgesel savaşın içine çekebilir.

Nitekim İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemül Enbiya Merkez Karargâhı Sözcüsü Albay Zülfikari, İran’ın bölgedeki ABD deniz piyadelerine ‘sürprizleri’ olduğunu öne sürdü.

ABD HALKI KARA OPERASYONUNU DESTEKLEMİYOR

 Reuters/Ipsos tarafından 19 Mart’ta tamamlanan ankete göre Amerikalıların yüzde 65’i Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı büyük ölçekli bir kara harekâtı emri vereceğini düşünüyor. Böyle bir operasyonu destekleyenlerin oranı yalnızca yüzde 7. Üç gün süren ve bin 545 yetişkinle yapılan ankette Trump’ın genel kamuoyu desteği ise yüzde 40 seviyesinde ölçüldü.