AYM’den ders gibi karar! Madenciyi dövemezsin, gözaltına alamazsın

Ankara’da şu anda SS Yıldızlar Holding’in şirketi Doruk Madencilik’te çalışan 110 işçi, açlık grevinde. Dün de Enerji bakanlığı önünde toplandıkları için gözaltına alınmışlardı.

Sebebi akıl almaz!

Çünkü bırakın yeni zam, yeni haklar vs. istemeyi, 5 aydır ödenmeyen mevcut ücretlerini istiyorlar. Yani patron ücretleri ödemiyor, bu suç olarak görülmüyor ama madencinin bunun için eylem yapması suç sayılıyor.

Böylesine açık bir haksızlığın yaşandığı günlerde, Anayasa Mahkemesi (AYM) ders gibi bir karara imza attı. Üstelik bugün madencilerin sözcüsü olan Bağımsız Maden-İş’in de aralarında bulunduğu bir grup madencinin başvurusu üzerine oybirliği ile alındı karar.

AYM dedi ki, hakları için eylem yapan maden işçisini dövemezsin, gözaltına alamazsın, örgütlenmesini ve eylemlerini engelleyemezsin!

Ermenek’te tazminatları ödenmeyen işçiler tazminatları ödenmeyince Bağımsız Maden-İş’in çağrısıyla oturma eylemine başladılar. Bir parkta tam 87 gün direndiler. Ancak verilen sözler tutulmayınca, tıpkı bugün olduğu gibi, Ankara’ya yürümeye karar verdiler. Vali eylemleri bir ay süreyle yasakladı. İşçilerin sözcüsü Bağımsız Maden-İş Başkanı Tahir Çetin’di. Jandarma işçilere saldırdı. Çetin ile beraber çok sayıda madenci dövülerek gözaltına alındı. Haklarında dava açıldı.

O gün işçilerin önderi olan Çetin, bir yıl sonra 2021’de, 2014’teki büyük katliam sonrasında işten atılan 888 Somalı maden işçisinin haklarını aramak için gittiği Ankara’dan dönerken, arkadaşı Ali Faik İlter ile beraber bir trafik kazasında yaşamını yitirdi.

İşte Çetin yaşamını yitirmeden önce madencilerle beraber Ermenek’te yaşadıkları haksızlığı ve gözaltıları Anayasa Mahkemesi’ne taşımıştı.

Anayasa Mahkemesi bu olaylara dair kararını yeni yayınladı. Kararda özetle şöyle deniliyor:

* Mahkeme, işçilerin ödenmeyen alacakları ve çalışma koşullarına ilişkin taleplerini dile getirmek amacıyla gerçekleştirmek istedikleri yürüyüşün sendikal faaliyet kapsamında olduğunu açıkça kabul etmiştir.

* Yürüyüşün, idari nitelikte bir kurul kararı gerekçe gösterilerek engellenmesi hukuka uygun bulunmamış; söz konusu müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı tespit edilmiştir.

* Bu nedenle mahkeme, sendika hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir.

* Müdahale sırasında ortaya çıkan kötü muamele iddialarına ilişkin yürütülen ceza soruşturmasının, başvurucuların iddialarını ortaya koyacak delilleri toplamadan, olayın koşullarını aydınlatmadan, etkili bir inceleme yürütmeden sonuçlandırıldığı belirlenmiştir.

* Bu nedenle mahkeme, kötü muamele yasağının usul boyutunun da ihlal edildiğine karar vermiştir. İdarenin aldığı genel nitelikli kararlar, işçilerin temel haklarını ortadan kaldıracak şekilde kullanılamaz. Somut olayda da yürüyüşün bu şekilde engellenmesi hukuka uygun bulunmamıştır.

Anayasa Mahkemesi, her bir başvurucu için manevi tazminat olarak 100’er bin lira, Birleşik Maden-İş’e de 34 bin lira ödenmesini hükmetti.

Anayasa Mahkemesi’nin kararının bir bölümü ise oldukça çarpıcı. Tahir Çetin’in bu süreçte yaşamını yitirdiği, onun başvurusunu ailesinin devam ettirdiği vurgulandı.

Yani bir maden işçisi olarak yıllarca çalışan ve sonrasında hakları için direnen maden işçilerinin önderi, sözcüsü olan, bu uğurda yaşamını yitiren Tahir Çetin, geride bıraktığı mirasıyla hala maden işçilerinin haklarını savunmaya devam ediyor.