AYM, cinsiyet değişikliği için mahkeme izni şartına yapılan itirazı reddetti

Anayasa Mahkemesi, cinsiyet değişikliği ameliyatı için mahkeme izni alınmasını öngören Türk Medeni Kanunu hükmüne yönelik iptal istemini karara bağladı. Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, itirazın reddine karar verdi.

Başvuruda, cinsiyet değişikliğine izin verilmesinin yaratılıştan kaynaklanan biyolojik farklılıkların hukuki sonuçlarını ortadan kaldırdığı, askerlik hizmeti gibi cinsiyete bağlı düzenlemelerin işlevsiz hale geldiği ve düzenlemenin Anayasa'nın bazı hükümleriyle çeliştiği ileri sürüldü.

AYM'DEN ÖZEL HAYAT VE KİŞİSEL BAĞIMSIZLIK DEĞERLENDİRMESİ

Kararda, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında özel hayat kavramını geniş bir çerçevede değerlendirdiği belirtilerek, bu kapsamda korunan temel hukuki değerin kişisel bağımsızlık olduğu ifade edildi.

Kararda, özel hayata saygı hakkının bireyin kişiliğini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi esasına dayandığı vurgulanarak, bu hakkın yalnızca bireyin dış müdahalelerden uzak özel yaşamını değil, kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle bağlantılı çok sayıda hukuki menfaati de kapsadığı kaydedildi.

MAHKEME İZNİ ŞARTININ HAKLARA SINIRLAMA GETİRDİĞİ BELİRTİLDİ

Yüksek Mahkeme, cinsiyet değişikliğinin mahkeme iznine bağlanmasının maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı ile özel hayata saygı hakkına sınırlama getirdiğini belirtti.

Kararda, izin verilmesine ilişkin usulün kanunda açık, net ve herhangi bir tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlendiği, bu nedenle kuralın belirli ve öngörülebilir olduğu, dolayısıyla kanunilik şartını taşıdığı ifade edildi.

"KAMU DÜZENİ VE SAĞLIĞIN KORUNMASI AMACINI TAŞIYOR"

Kararda, Türk Medeni Kanunu'nda cinsiyet değiştirme ameliyatına ilişkin belirli usul ve aşamaların düzenlendiği hatırlatıldı.

Mahkeme, cinsiyet değişikliğinin mahkeme iznine tabi tutulmasını öngören düzenlemenin kamu düzeninin sağlanması ve bireyin sağlığının korunması amacını taşıdığını belirterek, kuralın zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamaya yönelik olmadığı yönünde değerlendirme yapılamayacağını ifade etti.

İPTAL BAŞVURUSU REDDEDİLDİ

Anayasa Mahkemesi, yapılan değerlendirmeler doğrultusunda cinsiyet değişikliği ameliyatı için mahkeme izni alınmasını öngören düzenlemeye ilişkin iptal isteminin reddine karar verdi.