Avrupa’nın KAAN’ı: Fransa ve Almanya pes etti Gündem Haberleri

Fransa ve Almanya’nın 100 milyar avroluk ortak savaş uçağı projesi FCAS, taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle çöktü. Avrupa’da 5. nesil savaş uçağı olarak Kaan öne çıkıyor.

Avrupa'nın yıllardır üzerinde çalıştığı ve kıtanın savunma alanındaki en büyük ortak projelerinden biri olarak gösterilen Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS), Fransa ile Almanya arasındaki anlaşmazlıkların kurbanı oldu. Yaklaşık 100 milyar avroluk bütçesiyle Avrupa'nın gelecekteki hava gücünü oluşturması hedeflenen proje, tarafların ortak bir zeminde buluşamaması nedeniyle fiilen sona erdi. Alman hükümet kaynaklarının açıklamalarına göre Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz, projeyi yürüten şirketlerin artık uzlaşmaya varamayacağı konusunda ortak görüşe ulaştı. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, "Yeni jet konusunda, nasıl bir yol izleyeceğimizi göreceğiz. Bu konuda aylardır çeşitli aktörlerle görüşüyoruz" dedi. Pistorius, halihazırda devam etmekte olan başka bir uluslararası projeye katılmanın da aralarında olduğu seçenekler üzerinde çalıştıklarını söyledi. Böylece 2017 yılında büyük umutlarla başlatılan, Fransız Rafale ve Eurofighter uçaklarının yerini alması beklenen FCAS programı, yıllar süren görüşmelere ve milyarlarca avroluk harcamalara rağmen hedefe ulaşamadı.

ORTAK HAREKET EDEMEDİLER

Projenin merkezinde yer alan yeni nesil savaş uçağının geliştirilmesi konusunda Fransız Dassault Aviation ile Airbus arasında yaşanan liderlik ve teknoloji paylaşımı krizleri, sürecin çıkmaza girmesine neden oldu. Fransa, Dassault'un ana yüklenici olmasını isterken Almanya ve İspanya'yı temsil eden Airbus daha eşit bir ortaklık modeli talep etti. Taraflar sadece yönetim konusunda değil, geliştirilecek savaş uçağının özellikleri konusunda da uzlaşamadı. FCAS'ın çökmesi, Avrupa'nın savunma alanında ortak hareket etme kabiliyetine yönelik en büyük darbelerden biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından savunma harcamalarını artıran Avrupa ülkeleri, stratejik projelerde ortak hareket etmenin ne kadar zor olduğunu bir kez daha görmüş oldu.

TÜRKIYE'NİN STRATEJİK ÖNEMİ DAHA DA ARTTI

Fransa ve Almanya'nın başarısızlığı, son yıllarda savunma sanayiinde büyük bir atılım gerçekleştiren Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisindeki stratejik konumunu daha da güçlendirdi. Özellikle hava platformları insansız hava araçları, elektronik harp sistemleri, füze teknolojileri ve yerli platform projeleriyle dikkat çeken Türkiye, artık Avrupa'nın göz ardı edemeyeceği bir savunma sanayii ortağı konumuna yükselmiş durumda. NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, sadece üretim kapasitesiyle değil, aynı zamanda operasyonel tecrübesi ve teknoloji geliştirme yetkinliğiyle de öne çıkıyor. Avrupa ülkelerinin savunma alanında yeni ortaklar aradığı bir dönemde Ankara'nın rolünün daha da artması bekleniyor.

AVRUPA'DAKİ TEK 5. NESİL UÇAK: KAAN

FCAS programının fiilen sona ermesiyle birlikte Avrupa kıtasında somut olarak hayata geçen tek 5. nesil savaş uçağı programı olarak Türkiye'nin Milli Muharip Uçak projesi KAAN öne çıkıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN, ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirerek kritik bir eşiği geride bıraktı. Düşük görünürlük, gelişmiş sensör füzyonu, ağ merkezli harp kabiliyeti ve yüksek manevra yetenekleriyle tasarlanan platform, Türkiye'nin hava kuvvetlerinin geleceğini şekillendirecek en önemli projeler arasında yer alıyor. Şimdiden Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN'a Avrupa'dan talipler de var.

İSPANYA ÖRNEĞİ ÇOĞALABİLİR

Geçen mayıs ayında İspanyol basını, Türkiye ile İspanya arasında KAAN'ın olası satışı ve teknoloji transferi üzerine ön temaslar yapıldığını yazmıştı. Haberlerde, ABD üretimi F-35 savaş uçaklarından vazgeçen İspanya'nın beşinci nesil savaş uçağı konusunda sınırlı seçeneği bulunduğu belirtilirken "F-35'e konulan mesafe KAAN'a kapıyı araladı" vurgusu yapılmıştı. FCAS projesinin tamamen devre dışı kalmasıyla İspanya dışında diğer NATO ülkelerinin de KAAN'a yönelme ihtimalinin arttığı değerlendiriliyor. TUSAŞ ile anlaşan İspanya hükümeti, nisan başında 30 adet Hürjet için 2,6 milyar avroluk sözleşmeye imza atmıştı. Türkiye'nin insansız hava aracı platformlarında Polonya ve Romanya gibi NATO ülkelerinin müşteri konumuna geldiği biliniyor.

MENÜDE DEĞİL MASADA OLMAK İÇİN ÇIKIŞ

Savunma sanayiinde yaşanan bu gelişme, yalnızca Fransa ve Almanya'nın milyarlarca avroluk yatırımının boşa gitmesi anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Avrupa'nın stratejik bağımsızlık hedeflerinin de ciddi bir yara aldığını ortaya koyuyor. ABD ve Çin karşısında menüde olmak istemeyen Avrupa için güçlü ve nitelikli iş birliği için adresin Ankara olduğu görülüyor.