Avrupa semaları turuncuya döndü: İşte nedeni Sözcü Gazetesi

Avrupa semalarında görülen turuncu tonların nedeni, Sahra Çölü’nden yükselerek kıtaya doğru ilerleyen dev bir toz bulutu olarak açıklandı. Akdeniz üzerinden Batı Avrupa’ya ulaşan Sahra tozu, gün batımlarını turuncuya boyarken görüş mesafesini düşürüyor ve araçlardan güneş panellerine kadar birçok yüzeyin ince bir çöl kumu tabakasıyla kaplanmasına yol açıyor.

Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) tarafından yayımlanan son tahminlere göre toz bulutu önümüzdeki günlerde kuzeye doğru ilerleyerek özellikle İber Yarımadası’nda hava kalitesini ciddi biçimde etkileyecek.

Euronews'in haberine göre; tozun daha sonra Birleşik Krallık ve İskandinavya’ya kadar ulaşması bekleniyor. Binlerce kilometre yol kat eden bu parçacıkların atmosfer aracılığıyla kıtalar arasında taşındığını belirten CAMS kıdemli bilim insanı Mark Parrington, bunun atmosferin kıtaları birbirine bağladığını gösterdiğini ifade etti.

Sahra kaynaklı toz bulutu görsel açıdan dikkat çekici manzaralar oluştururken sağlık açısından bazı riskleri de beraberinde getiriyor.

İspanya, Portekiz ve Fransa’daki ulusal meteoroloji servisleri hava kalitesinin bozulacağına dair uyarılar yayımladı.

Bu tür olaylarda en büyük riskin PM10 olarak adlandırılan, çapı 10 mikrometreden küçük parçacıklar olduğu belirtiliyor. Bu parçacıklar akciğerlere ulaşarak solunum yollarını tahriş edebiliyor, astımı kötüleştirebiliyor ve özellikle yaşlılar ile çocuklar için risk oluşturabiliyor.

Avrupa şehirlerinde daha sık görülen PM2.5 kirliliğinin egzoz gazları, endüstriyel süreçler ve odun yanmasından kaynaklandığı, bu parçacıkların daha küçük olduğu için akciğerlerin derinlerine kadar ilerleyebildiği ifade ediliyor.

Sahra tozu ise çoğunlukla daha büyük mineral parçacıklardan oluşsa da yoğunluk arttığında toplam partikül seviyeleri bazı bölgelerde Dünya Sağlık Örgütü güvenlik sınırlarının üzerine çıkabiliyor.

Bilim insanları, Sahra tozu olaylarının iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantısı konusunda ise temkinli yaklaşıyor. Parrington, çölleşmenin toz kaynaklarını nasıl etkilediğine dair net bir bilimsel tablo bulunmadığını belirtiyor.

Tozun önemli bir kısmının Çad’daki Bodélé Çöküntüsü gibi belirli bölgelerden yükseldiği ve belirli basınç koşullarında atmosfere karışabildiği aktarılıyor. Yüksek sıcaklıklar, kuraklık ve artan buharlaşmanın toprak nemini azaltarak kum ve toz fırtınaları için uygun koşullar yaratabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca iklim değişikliğiyle bağlantılı atmosfer dolaşımındaki değişimlerin Sahra tozunun Avrupa’ya ulaşma sıklığını artırabileceğine dair bazı değerlendirmeler bulunsa da, bilim insanları bu konuda kesin sonuçlara ulaşmak için yeterli tarihsel verinin bulunmadığını vurguluyor.

Bu nedenle çölleşme, ormansızlaşma ve mineral toz miktarı arasındaki ilişkinin hâlâ açık bir araştırma konusu olduğu belirtiliyor.

Toz bulutunun etkili olduğu bölgelerde parçacıkların yağmurla birleşerek yüzeylerde çamurumsu bir tabaka bırakması bekleniyor.

Sağlık yetkilileri, yoğun etkinin görüldüğü alanlarda yaşayanların puslu hava devam ederken ağır açık hava egzersizlerinden kaçınmasını öneriyor.

Öte yandan uzmanlar, tozun ışığı saçması nedeniyle ortaya çıkan turuncu ve kırmızı tonlardaki gün batımlarının dikkat çekici görüntüler oluşturacağını da belirtiyor.