Avrupa Merkez Bankası nın yeni raporunda ortaya çıkan 3 büyük kriz senaryosu Sözcü Gazetesi

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu'da süregelen savaş, artan kamu borçları ve borsalardaki yüksek değerlemeler nedeniyle Euro Bölgesi finansal sisteminin istikrarına yönelik risklerin arttığı uyarısında bulundu.

ECB'nin Euro Bölgesi'ne ilişkin "Mayıs 2026 Finansal İstikrar Değerlendirme" raporunda yatırımcıların jeopolitik ve mali riskleri hafife aldığı, piyasa algısının hızla negatife dönme riskinin yüksek olduğu vurgulandı.

Küresel finans sisteminin ve reel ekonominin bu yıla bir dizi şoka rağmen dirençli girdiği belirtilen raporda, bu direncin Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği büyük bir jeoekonomik şokla sınandığı ifade edildi.

Raporda ayrıca, küresel ticaret ve uluslararası işbirliğine yönelik belirsizliklerin yanı sıra kritik altyapılara yönelik siber güvenlik risklerinin ve hibrit tehditlerin de arttığına dikkat çekildi.

Finansal piyasaların enerji arzındaki kesintilere uyum sağlamaya çalıştığı, ancak hisse senedi değerlemelerinin tarihsel standartlara göre hala çok yüksek kaldığına işaret edilen raporda, kurumsal tahvil risk primlerinin küresel ölçekte düşük seyrettiği belirtildi.

Raporda, fiyatlamaların jeopolitik ve politik belirsizliklere karşı kırılgan olduğu, aşağı yönlü mali ve makro-finansal risklerin ise piyasalar tarafından göz ardı edildiği bildirildi.

ECB'nin raporunda, zorlu jeoekonomik ortamda atılacak mali genişleme adımlarının, yüksek borçlu Euro Bölgesi ülkelerinin kamu maliyesini daha da zorlayabileceği ve devlet tahvili risklerinin yeniden fiyatlandırılmasına yol açabileceği uyarısı da yapıldı.

Banka dışı finansal aracılık (gölge bankacılık) sektöründeki kırılganlıkların sürdüğüne işaret edilen raporda, serbest fonlar (hedge fonları), para piyasası fonları ve özel brokerları içeren bu sektördeki düşük likidite tamponları ile yüksek portföy değerlemelerinin, piyasa stresini artıracak zorunlu varlık satışlarına neden olabileceği ifade edildi. Özellikle ABD kaynaklı yayılma riskleri nedeniyle şeffaf olmayan ve birbiriyle bağlantılı özel piyasaların yakından izlenmesi gerektiği vurgulandı.

Raporda, Euro Bölgesi bankalarının güçlü karlılıkları ile sermaye ve likidite tamponları sayesinde son belirsizlik dönemlerini başarıyla atlattığı belirtilerek, Orta Doğu'daki savaşın doğrudan etkilerinin birkaç bankayla sınırlı olmasına rağmen, krizin uzaması durumunda ikinci tur etkilerinin ağır olabileceğini kaydedildi.

Raporun sunumunu gerçekleştiren ECB Başkan Yardımcısı Luis de Guindos, "Mevcut enerji arz şoku, enflasyon üzerinde yukarı yönlü, ekonomik büyüme üzerinde ise aşağı yönlü riskler oluşturmaktadır. Finansman maliyetlerinin daha zayıf bir ekonomik büyüme ortamında yükselmesi, piyasa oynaklığını artırabilir ve borç ödeme kapasitelerini zorlayabilir." ifadelerini kullandı.