Avrupa dan Rusya ya nükleer duvar: Daha kötü günler yolda

Rus basını, Avrupa'nın güvenlik ve dış politika yaklaşımında önemli değişiklikler yaşandığına dikkat çekti.

Rusya merkezli RIA Novosti'de yayımlanan analizde, Avrupa Birliği'nin genişleme planları ile Fransa öncülüğündeki nükleer caydırıcılık girişimlerinin hız kazanmasının, kıtanın yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmaya yöneldiğinin göstergesi olduğu belirtildi.

İZLANDA'DA AB REFERANDUMU GÜNDEMDE

Analize göre İzlanda'da 29 Ağustos'ta Avrupa Birliği üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılması konusunda referandum düzenlenecek.

İzlanda Dışişleri Bakanı Katrín Gunnarsdóttir, Avrupa Birliği karşıtı çevrelerin referandumda etkili olmasından endişe duyduğunu belirterek, yabancı aktörlerin dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğünü savundu.

The Guardian'a konuşan Gunnarsdóttir, "Brexit'e benzer bir durumla karşılaşacağımızdan korkuyorum. Bana göre bu oldukça tehlikeli bir yol olurdu, çünkü Brexit taraftarları her türlü yalanı yayıyorlardı." ifadelerini kullandı.

İzlanda, 2009 yılında Avrupa Birliği'ne üyelik başvurusu yapmış, ancak 2013'te göreve gelen AB karşıtı hükümet müzakereleri askıya almış ve daha sonra tamamen sonlandırmıştı.

GRÖNLAND VE TRUMP ETKİSİ

Ülkede iktidarda bulunan Sosyal Demokrat İttifak, Yeniden Doğuş Partisi ve Halk Partisi'nden oluşan koalisyonun, Avrupa entegrasyonu konusunu yeniden gündeme taşıdığı belirtildi.

Gunnarsdóttir, "Benim bakış açımdan, on yıllardır güvenliğimizi ve refahımızı sağlayan uluslararası düzen ciddi bir baskı altında. Dünyanın kökten değiştiğini söyleyebilirim ve Grönland, kararımızı kesinlikle etkiledi." dedi.

Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın yapay zekâ ile oluşturulan bir Grönland görseli paylaşarak "Merhaba Grönland" mesajını yayımladığı da aktarıldı.

ABD Başkanı'nın Grönland Özel Temsilcisi ve Louisiana Valisi Jeff Landry'nin ise, Amerikan desteğiyle adanın günlük 2 milyon varil petrol ihraç edebileceğini ve bunun Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı azaltabileceğini söylediği belirtildi.

İZLANDA HALKI İKİYE BÖLÜNDÜ

Kamuoyu araştırmaları, İzlanda'da Avrupa Birliği üyeliği konusunda toplumun ikiye bölündüğünü ortaya koyuyor.

Morgunblaðið gazetesinin anketine göre katılımcıların yüzde 52'si üyelik müzakerelerinin yeniden başlamasını desteklerken, yüzde 48'i buna karşı çıkıyor. Vidskiptabladid dergisinin araştırmasında ise destek oranı yüzde 54, karşı çıkanların oranı yüzde 46 olarak ölçüldü.

İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir ise Avrupa Birliği ile yürütülecek olası görüşmelerde ülkesinin çıkarlarının korunması gerektiğini belirterek, Brüksel'den "iyi bir anlaşma" beklendiğini ifade etti.

NORVEÇ'TEN FRANSA'NIN NÜKLEER ŞEMSİYESİNE KATILIM

Analizde dikkat çekilen bir diğer gelişme ise Norveç'in Fransa'nın nükleer caydırıcılık girişimine katılma kararı oldu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre'nin yaptığı açıklamada, Oslo'nun Fransız nükleer şemsiyesine ilişkin görüşmelere başladığı duyuruldu.

Støre, "Uzun yıllar boyunca Fransız nükleer silahları yalnızca Fransa'nın kendi güvenliğini sağlamakla ilişkilendirildi. Bugün Fransa, nükleer potansiyelinin daha geniş bir Avrupa güvenliğine ve askeri tehditlerin caydırılmasına nasıl katkıda bulunabileceği konusunda yakın müttefikleriyle diyaloga başlıyor. Biz de bu diyaloğa katılmak istiyoruz." dedi.

Norveç'in katılımıyla birlikte Fransa'nın kolektif güvenlik programına dahil olan ülke sayısı dokuza yükseldi. Daha önce Almanya, İngiltere, Polonya, Hollanda, Belçika, İsveç, Danimarka ve Yunanistan da programa katılmıştı.

"ABD'YE GÜVEN AZALIYOR"

Norveçliler bu kararı, ABD'nin uzun vadeli desteğine ilişkin şüpheler ve Rusya ile ilişkilerindeki gerginliğin tırmanması nedeniyle aldı.

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide de Avrupa'nın Rusya-Ukrayna savaşında arabulucu değil, Ukrayna'nın destekçisi olması gerektiğini savundu.

Eide, "Bu iyi ve kahramanca bir rol. Arabulucu da kahraman olabilir, ancak bu farklı bir rol. Bu, avukat ve yargıç gibi bir şey. Yargıçta kötü bir şey yok, ancak aynı anda taraflardan birinin avukatı olamaz." ifadelerini kullandı.

RUS UZMANLARDAN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRMELER

Rusya Bilimler Akademisi'ne bağlı Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Başkan Yardımcısı Tatyana Parkhalina, Avrupa'nın son dönemdeki yönelimini ABD'nin politikalarına verilen bir tepki olarak değerlendirdi.

Parkhalina, "Bir yandan Trump öngörülemez bir politikacı olduğunu gösterdi, diğer yandan liberal demokrasilere açıkça düşmanca davranıyor. ABD yetkilileri de Avrupa'nın güvenliğini eskisi kadar sağlamak istemediklerini gizlemiyor." dedi.

Parkhalina, Avrupa'da giderek daha fazla ülkenin Fransa'nın nükleer şemsiyesi altında yer almak istediğini belirterek, "Bugün giderek daha fazla ülkenin Fransız nükleer şemsiyesinin altına girmek istediğini görüyoruz. Şu anda Paris'in yaklaşık 290 nükleer başlığı var ve müttefikler bu sayının artırılmasını desteklemeye hazır." ifadelerini kullandı.

"DAHA KÖTÜ GÜNLER YOLDA"

Rus uzman Vladimir Olençenko ise Avrupa hükümetlerinin yaşanan sorunları Trump yönetimiyle ilişkilendirdiğini savundu.

Olençenko, "Avrupalı liberaller, 2028'den sonra ABD'nin yeniden bir Demokrat başkan tarafından yönetileceğini ve her şeyin normale döneceğini umuyor. Ancak Trump ile çatışmak yerine onun tavsiyelerini dinlemeleri gerekiyordu. Her şeyi olduğu gibi bırakmak, daha kötü günlerin yolda olması anlamına gelebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Analizde, Avrupa'da hem Avrupa Birliği'nin genişleme sürecinin hem de nükleer güvenlik arayışlarının hız kazandığı, bunun da kıtanın güvenlik mimarisinde yeni bir dönemin habercisi olduğu ifade edildi.