AVM nin dibinde 2 bin yıllık sır yattığı ortaya çıktı Sözcü Gazetesi

Mostine arkeolojik sahasında yapılan yeni keşifler, tarih meraklılarını heyecanlandırıyor. Modern bir alışveriş merkezinin hemen yanı başında gün yüzüne çıkarılan antik Roma villası, antik dünyanın lüks yaşamı ile tarımsal üretimini bir araya getiriyor.

MODERN ŞEHRİN ALTINDA GİZLENEN TARİH

Hırvatistan’ın Split kenti yakınlarında, modern dünya ile antik çağın iç içe geçtiği büyüleyici bir keşfe imza atıldı. Bir yanda Bauhaus alışveriş merkezinin canlılığı, diğer yanda ise yaklaşık 2.000 yıl öncesine dayanan görkemli bir Roma malikanesi. Mostine arkeolojik sahasında yapılan kazılar, bölgenin sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda devasa bir "zeytinyağı üretim üssü" olduğunu kanıtladı.

Arkeolog Eduard Visković ve Kantharos ekibi, bölgedeki ticari yapılaşma öncesi rutin bir kontrol yaparken beklemedikleri bir büyüklükle karşılaştılar. Yaklaşık 600 metrekarelik bir alana yayılan bu kompleks, 1,5 metre yüksekliğe ulaşan taş duvarlarıyla hala dimdik ayakta.

İlk bulgular M.S. 1. yüzyıla kadar uzansa da, alanda bulunan sikkeler ve seramikler bu yapının 6. yüzyıla kadar kesintisiz kullanıldığını gösteriyor.

HEM MALİKANE HEM FABRİKA OLARAK KULLANILMIŞ

Kazıların en heyecan verici kısmı, bu yapının sadece bir ev değil, gelişmiş bir ekonomik tesis olduğunun anlaşılmasıydı. Arkeologlar sahada birbirinden farklı buluntular tespit etti.

Buluntular arasında yağın çıkarıldığı ve kanallar aracılığıyla havuzlara aktarıldığı sisteme sahip zeytinyağı presi, 90 metrekareyi bulan geniş salonlar ve üretim alanları ve zengin bir ev sahibine işaret eden çok renkli mozaik parçaları (tesserae), cam kaplar ve kaliteli mutfak seramikleri bulunuyordu.

Visković, bu yapının antik Salona (günümüzde Solin) şehrini besleyen devasa bir tarım kompleksi olduğunu belirtiyor. Salona, Roma İmparatorluğu'nun en büyük şehirlerinden biri ve ünlü İmparator Diocletianus’un doğum yeriydi.

SEL SULARIYLA ZAMANA KARŞI YARIŞ

Kazı süreci oldukça zorlu geçti. Alanın sürekli su altında kalması nedeniyle arkeologlar hem kazı yapmak hem de sahayı tahliye etmek zorunda kaldı. Müzelere taşınamayacak kadar büyük olan yapılar, üzerleri özel jeotekstil kumaşlar ve çakıllarla örtülerek koruma altına alınacak.

GEÇMİŞ VE GELECEĞİN BULUŞTUĞU O NOKTA

Bugün Split sokaklarında yürürken bir apartmanın bahçesinde Roma lahitlerine, bir caddenin ortasında ise Mısır’dan getirilen sfenkslere rastlamak mümkün. Mostine'deki bu son keşif, Hırvatistan'ın modern yaşamının altında hala keşfedilmeyi bekleyen devasa bir imparatorluk mirası yattığını bir kez daha hatırlatıyor.
Antik Salona şehri, M.Ö. 3. yüzyılda bir İlirya yerleşimi olarak kurulmuş, Roma döneminde ise Dalmaçya eyaletinin başkenti olarak ihtişamının zirvesine ulaşmıştı.