Atina da Erdoğan Miçotakis görüşmesi için hazırlık iddiası: Türkiye ve Yunanistan kapsamlı görüşmeler gerçekleştirecek

Ankara ve Atina, 2026 yılı başında diplomatik temasları sıklaştıracak. Yunan basını, iki ülke arasında siyasi diyalog toplantısının 20 Ocak'ta, Olumlu Gündem görüşmelerinin ise 21 Ocak'ta yapılmasının öngörüldüğünü bildirdi.

2 gün sürecek zirvelerde tarafların Ege ve Akdeniz'deki anlaşmazlıkları, bölgesel sorunları ve ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik atılabilecek adımları ele alması bekleniyor.

CNN Yunanistan'ın haberine göre, üst düzey diplomatik kaynaklar, Yüksek İşbirliği Konseyi'nin 2026 yılının ilk çeyreğinde Ankara'da toplanacağını teyit etti. Atina'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in görüşmesi için hazırlıkların başladığı bilgisi paylaşıldı. Haberde, "Türkiye ve Yunanistan'ın kapsamlı görüşmeler gerçekleştireceği" ifade edildi.

Kaynaklar, Yunanistan'ın diyaloğu sürdürme konusundaki kararlılığını vurguladı. Yunan yetkililer, bölgesel gerginlik dönemlerinde bile taraflar arasında iletişimin kesintisiz sürmesinin önemini vurguladı.

İKİLİ İLİŞKİLERDE SON DURUM

İddiaya göre Atina, son 2 yılda ikili ilişkilerde ilerleme kaydedildiğini öne sürerek, bu durumu memnuniyetle karşıladığını belirtti. Yunan hükümeti, ticaret hacminde önemli artış, göç sorununun büyük oranda çözülmesi ve askeri gerilimin minimum seviyeye indirilmesini öne çıkan olumlu gelişmeler olarak değerlendiriyor. Yunan yetkililer, sistemli görüşmelerin krizlerin önlenmesine belirgin bir katkı yaptığını kaydetti.

Ancak iki ülke arasında münhasır ekonomik bölge (MEB) ve kıta sahanlığı sınırlandırması gibi temel sorunlar çözümsüz kaldı. Üst düzey Yunan diplomatik kaynaklar, CNN Yunanistan'a açıklamalarında, bu konuyu henüz müzakere masasında kapsamlı şekilde ele alınmamış en önemli mesele olarak tanımladı.

GKRY-LÜBNAN ANLAŞMASI

Yunanistan'ın konuya yaklaşımındaki farklılık, ilerlemenin önündeki en önemli engeli oluşturuyor. Yunan hükümetinin Ege Adaları ve Doğu Akdeniz'deki tutumu ile Tel Aviv-Atina hattında kurulan yakın ilişkiler, Türkiye'nin Yunanistan ile yaşadığı sorunlara yeni bir boyut kazandırdı. Doğu Akdeniz'de peş peşe gelen hamlelerle gerilim tırmandı. Son olarak Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Kıbrıs Adası'nın egemen eşit unsuru olan Kıbrıslı Türkleri hiçe sayarak Lübnan ile 27 Kasım'da Münhasır Ekonomik Bölge Sınırlandırma Anlaşması imzalamıştı. Atina, Kıbrıs Adası çevresinde doğrudan adım atmasa da GKRY'ye koşulsuz desteğini sürdürdü.

Dışişleri Bakanlığı ise GKRY ve Lübnan'ın anlaşmasına tepki göstererek, şu ifadeleri kullanmıştı:

"Anılan anlaşmaya konu bölge, 18 Mart 2020 tarihinde BM nezdinde tescil ettirdiğimiz Doğu Akdeniz'deki Türk kıta sahanlığının dışında kalmakla birlikte, ülkemiz konuya Kıbrıs meselesi ve Kıbrıslı Türklerin hakları bağlamında yaklaşmaktadır. Lübnan veya bölgedeki diğer kıyıdaş ülkelerin GKRY'yle bu tür bir anlaşma imzalaması, Kıbrıslı Türklerin Ada üzerindeki eşit hak ve çıkarlarını yakından ilgilendirmektedir. GKRY'nin, Kıbrıslı Türkleri veya Ada'nın tümünü temsil etmediğini ve Ada'nın tümünü ilgilendiren bu tür tasarruflarda bulunmaya yetkisi olmadığını hatırlatmak isteriz."

Yunan diplomatik çevreler, mevcut anlaşmazlıklara rağmen kriz önleyici istikrarlı bir iletişim kanalının tesis edildiğini ifade etti. Atina'nın, Yüksek İşbirliği Konseyi toplantısını "sonuç baskısı olmadan" gerçekleştirmeyi amaçladığı bildirildi.

TÜRKİYE-LİBYA ANLAŞMASI YUNANLAR İÇİN SORUN

Libya'nın Bingazi bölgesinde, Halefi Hafter kontrolündeki Libya Temsilciler Meclisi’nin Başkanı Akile Salih, 4 Aralık'ta gerçekleştirdiği Atina ziyareti sonrası Türkiye ile Trablus merkezli Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında kasım 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin anlaşmanın geçersiz olduğunu iddia etmişti. Buna karşın Salih, iki ülkenin ortak kıyısı bulunmamasına rağmen gelecekte varılabilecek bir anlaşmaya destek vereceğini açıklamıştı.

Libyalı yetkilinin adaların deniz yetki alanlarına ilişkin tutumu ise dikkat çekmişti. Salih, "Mesafe yeniden gözden geçirilmeli ve sınırlandırma Yunanistan'ın adaları yerine anakara kıyılarına göre yapılmalıdır," ifadesini kullanmıştı. Bu görüş, Yunanistan'ın pozisyonu ile çelişiyor.

Libya Temsilciler Meclisi, Yunanistan’dan gelen "Türkiye ile imzalanan deniz yetki muhtırasını iptal edin" çağrılarına tepki göstererek, "Libya’nın egemenliğine saygı gösterin, içişlerine müdahale etmeyin" açıklamasında bulunmuştu. Açıklamada, "Yunan yetkililerin, özellikle son olarak Meclis Başkanı Kaklamanis'in Libya'nın içişlerine müdahale ve ulusal egemenliğinin açıkça ihlal edilmesi yönündeki tekrar eden çağrılarının şaşkınlık ve üzüntüyle takip edildiği" belirtilmişti.

Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih

YUNANLARA GÖRE 'İLİŞKİLER İYİYE GİDİYOR'

Yunan basını, yakın zamanda yaşanan gerilimlere karşın Atina'nın Türkiye konusunda pozitif düşünceleri olduğunu ve ikili ilişkilerin iyiye gittiğini vurguladı. Öte yandan, Yunan yetkililer, basına verdikleri demeçlerde Türkiye'nin işaret ettiği sorunlara ilişkin bir yorumda bulunmaktan kaçındı.

Atina'daki diplomatik kaynaklar, Türkiye'nin bölgedeki haklarına karşı çıkmayı sürdürüyor. Yunan yetkililer, Türkiye ve Libya arasında imzalanan anlaşmanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve bu konuda Atina'nın pozisyonunun değişmeyeceğini duyurdu.

Yunan yetkililer, Türkiye ile diyaloğa açık olduklarını beyan etti. Ancak Atina'nın, Türkiye'nin bölgedeki haklarına karşı attığı adımlarla ilgili bir değişim sinyali vermemesi, ikili ilişkilerin gerilimli bir atmosferde devam edeceğine işaret ediyor.