Yunanistan Başbakanı Miçotakis ten çarpıcı Türkiye itirafı: Yanılsama içinde değilim... Yunan basınından Miçotakis e Trump uyarısı: Erdoğan, Trump’a benzer...

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Atina merkezli SKAI televizyonundaki programda çarpıcı açıklamalarda bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkesine olası ziyaretine ilişkin net bir takvim bulunmadığını söyleyen Miçotakis, ABD ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin stratejik düzeyde ilerlediğini vurguladı.

Miçotakis, Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile sık temas kurmasının Yunanistan açısından bir sorun oluşturmadığını ve Ankara-Atina hattındaki temasların ABD'den bağımsız bir şekilde tartıştıldığını söyledi.

"YANILSAMA İÇİNDE DEĞİLİM

Atina Deklarasyonu sonrasında Ege’de hava sahasının normale döndüğünü söyleyen Miçotakis, göç konusunda Türkiye ile iyi bir iş birliği yürüttüklerini söyledi.

Miçotakis, on binlerce Türk vatandaşının hızlı vize uygulamasıyla Yunan adalarına gittiğini, bunun Doğu Akdeniz’de turizme katkı sağladığını ifade etti ancak temel sorunların devam ettiğini vurguladı.

"Herhangi bir gerilim ortaya çıkarsa, bunu nispeten hızlı bir şekilde çözebilmemiz için açık iletişim kanalları kurduk." diyen Miçotakis, "yanılsama içinde değilim" ifadesini kullanarak gelişmeleri takip ettiğini belirtti.

"TÜRKİYE İLE TEK TEMEL SORUN..."

Miçotakis, Türkiye ile Yunanistan arasındaki en önemli ve tek temel sorunun, Ege ve Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge’nin (MEB) belirlenmesi olduğunu iddia etti.

Miçotakis, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, bazı başlıkların daha az gündeme getirilebileceğine yönelik açıklamalarını ise olumlu bir işaret olarak değerlendirdi.

“AÇIK İLETİŞİM ŞART”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile doğrudan temasın önemine dikkat çeken Miçotakis, görüşmelerde yalnızca ikili ilişkilerin değil, bölgesel gelişmelerin de ele alınabileceğini söyledi.

“Biz komşuyuz. Coğrafya bizi bir arada yaşamaya zorluyor. Açık iletişim kanalları mutlaka olmalı” diyen Miçotakis, diyaloğun kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

ANKARA ZİYARETİ

Miçotakis, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile 15 Şubat’tan önce yüz yüze görüşmek istediğini açıkladı. Önümüzdeki haftalarda Ankara’yı ziyaret edebileceğini ifade eden Miçotakis, Türkiye ile temasların doğrudan yürütüldüğünü ve iki ülke arasında herhangi bir aracıya ihtiyaç bulunmadığını söyledi.

İletişim kanallarının hâlihazırda açık olduğunu da kabul eden Yunan Başbakan, bu durumu ilişkiler açısından önemli gördüklerini belirtti.

"İKİ BÜYÜK ENGEL"

Miçotakis, Yunanistan–Türkiye ilişkilerinde sıkça gündeme gelen “gri alanlar” ve adaların askerden arındırılması taleplerini net biçimde reddettiklerini dile getirdi. Yunanistan Başbakanı, bu konunun Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki "iki büyük engel" olduğunu öne sürdü.

CASUS BELLİ VE AB KARTI

Türkiye’nin Ege’deki "casus belli" (savaş nedeni) kararına da değinen Miçotakis, bu karar yürürlükte kaldığı sürece Türkiye’nin Avrupa Birliği fonlarından yararlanamayacağını söyledi. Bu durumun Yunanistan açısından önemli bir müzakere kozu olduğunu açıkça ifade etti.

Ancak amaçlarının Türkiye’yi Avrupa’dan tamamen dışlamak olmadığını belirten Miçotakis, casus belli kararının kaldırılması halinde, Türkiye’nin AB’ye yakınlaşmasının ve Avrupa savunma projelerine katılımının mümkün olabileceğini dile getirdi.

“12 MİL HAKKIMIZDAN VAZGEÇMEYİZ”

Yunanistan’ın karasularını 12 deniz miline çıkarma hakkının vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Miçotakis, bu hakkın daha önce İyon Denizi’nde kullanıldığını hatırlattı. Ege için ise “uygun şartların oluşmasını” beklediklerini söyledi.

Miçotakis, Ege’deki seyrüseferin yalnızca Türkiye ve Yunanistan’ı değil, uluslararası toplumu da ilgilendirdiğini ifade etti.

ÇÖZÜM İÇİN ULUSLARARASI YARGI VURGUSU

Miçotakis, Türkiye ile kalıcı çözümün uluslararası yargı yoluyla mümkün olabileceğini savundu. Ancak egemenlik tartışmaları, gri alan iddiaları ve savaş tehdidi sürdüğü sürece bunun zor olduğunu dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yapılacak görüşmenin ardından daha net değerlendirmeler yapabileceğini de sözlerine ekledi.

“GEÇMİŞE DEĞİL BUGÜNE BAKIYORUZ”

Türkiye ile bir anlaşma için fırsatın kaçırılıp kaçırılmadığı sorusuna Miçotakis, geçmişten ziyade bugüne odaklandıklarını söyledi. Yunanistan’ın savunma kapasitesini güçlendirdiğini belirten Miçotakis, bunun Türkiye’ye karşı değil, caydırıcılık politikası kapsamında yapıldığını vurguladı.

İSRAİL İLİŞKİLERİ

Miçotakis, İsrail ile ilişkilerin stratejik bir çerçevede ilerlediğini ve bunun Türkiye ile rekabet anlamına gelmediğini ifade etti. Savunma sanayii, hava savunma sistemleri, tarım teknolojileri ve su yönetimi alanlarında iş birliğinin sürdüğünü aktardı.

MİÇOTAKİS'E UYARI

Yunanistan’ın önde gelen gazetelerinden To Vima, Atina yönetiminin dış politikada hayata geçirmek istediği hamlelerinin ABD’de Donald Trump’ın yeniden Beyaz Saray'a gelişi ile adeta tepetaklak olduğunu yazdı.

Ege ve Doğu Akdeniz’de artan jeopolitik belirsizlik karşısında Atina'nın Ankara ile diyalog masasına oturmasının kaçınılmaz bir zorunluluk olarak değerlendiren gazete, Washington-Brüksel-Ankara üçgeninde Yunanistan'ın zorlu tercihler yapmasının kaçınılmaz olduğunu kaydetti.

To Vima’da yer alan analizde, Trump’ın Batı güvenlik sistemini yeniden düzenlemeye yönelik hamlelerinin, ABD’nin liberal dünyanın merkezcil gücü rolünden uzaklaşmasına neden olduğu savunuldu. Analizde, Washington’un NATO topraklarının ilhakını dahi gündeme getiren söylemleri karşısında Atina’nın Ege ve Doğu Akdeniz’de sükûneti korumayı mutlak öncelik haline getirdiği belirtildi.

Ankara’da yapılması planlanan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi (YDİK) toplantısına ilişkin istişarelerin sürdüğü hatırlatılan haberde, beklenmedik bir gelişme yaşanmaması halinde toplantı tarihinin bu hafta içinde açıklanmasının beklendiği aktarıldı. Atina kulislerinde ise “Trump 2.0 döneminin yakınlaşmayı zorunlu kıldığı” görüşünün giderek yaygınlaştığı ifade edildi.

“DOĞRUDAN İLETİŞİM VAROLUŞSAL BİR MESELE”

To Vima’ya konuşan üst düzey bir diplomatik kaynak, mevcut koşulları şu sözlerle değerlendirdi:

“Tam asimetrinin hüküm sürdüğü mevcut ortamda, doğrudan iletişim kanallarının işlemesi sadece gerekli değil, aynı zamanda varoluşsal bir meseledir.”

Bu değerlendirme, Atina’daki endişenin yalnızca ABD’nin caydırıcılığının artık garanti olarak görülmemesinden değil, aynı zamanda Yunanistan ile Türkiye’yi zaman zaman çatışma rotasına sokan sorunlara yönelik olası dış müdahalelerden de kaynaklandığını ortaya koydu.

“TÜRKLERLE GÖRÜŞMEMEK İMKÂNSIZ”

Başbakanlık binası Maximos Köşkü’ne yakın bir Yeni Demokrasi Partisi milletvekili ise küresel tabloya dikkat çekerek şunları söyledi:

“Küresel bir çalkantının ortasındayız. Ruslar ve Ukraynalılar bile görüşürken Türklerle konuşmamak imkânsız. Son yıllardaki sakinlik önemli bir kazanım ve bunun korunmasını istiyoruz.”

ATİNA’NIN AÇMAZI: AVRUPA MI ABD Mİ?

Uluslararası ilişkilerde deneyimli eski bir Yunan bakan, özellikle Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde Atina’nın zor bir denklemle karşı karşıya olduğunu belirtti. Bu durumun temel nedeninin, Avrupa ile ABD arasında denge kurma zorunluluğu olduğunu ifade eden eski bakan, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Ankara açık biçimde Washington’a yönelirken, Atina Avrupa’nın merkezinden uzaklaşamıyor. Egemenlik ve egemen haklar konusunda Erdoğan, Trump’a benzer şekilde düşünüyor. Bu nedenle Yunanistan tercihlerini yaparken son derece dikkatli olmalı.”

BARIŞ KONSEYİ VE ANKARA İLE DİYALOG ARAYIŞI

Haberde, Türkiye’nin Trump’ın tartışmalı Barış Konseyi girişimine katılmaya istekli olmasının, Ankara ile Washington arasındaki yakınlaşmayı artırdığına dikkat çekildi. Bu durumun, Atina açısından Türkiye ile diyaloğu canlı tutma ihtiyacını daha da acil hale getirdiği ifade edildi.

MİÇOTAKİS-ERDOĞAN ZİRVESİNE TEMKİNLİ YAKLAŞIM

Öte yandan, Türkiye’de uzun yıllar görev yapmış deneyimli bir Yunan diplomat, Başbakan Kiryakos Miçotakis ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında bir zirve düzenlenmesi yönündeki ısrarı eleştirdi. Diplomat, “Ortada yapıcı bir gündem yokken, Başbakan’ın Ankara’ya gitmesi için baskı var” diyerek, Ege konusunda diyalog hızlandırılması talebi gelmesi halinde Atina’nın hazırlıksız yakalanabileceği uyarısında bulundu.

EGE VE KARASULARI TARTIŞMASI

Haberde, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Ege ve karasuları konusundaki açıklamalarının Atina’da yakından takip edildiği belirtildi. Fidan’ın, Türkiye’nin savunduğu 6 deniz mili ile Yunanistan’ın vazgeçilmez hakkı olarak gördüğü 12 deniz mili arasındaki farkın karşılıklı uzlaşıyla çözülebileceğine yönelik ifadelerinin, Yunan diplomasisinin radarında olduğu aktarıldı.

Kıdemli bir Yunan diplomatik kaynak ise bu konuda “Bölgesel sular ulusal egemenlik meselesidir ve asla diyaloğa konu olamaz.” ifadesini kullandı.

Aynı kaynak, Türkiye’nin tutumunun “revizyonist gündemin kapsamını sınırladığı” şeklinde yorumlanabileceğini, ancak bunun Ankara’nın taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelmediğini vurguladı.

“TEK İHTİLAF” GÖRÜŞÜNDE ISRAR

Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis’in de sık sık dile getirdiği üzere, Atina Türkiye ile yalnızca Münhasır Ekonomik Bölge ve kıta sahanlığının sınırlandırılması konusunun müzakere edilebileceğini savunuyor. Yunan tarafına göre, Ankara bu “tek ihtilaf” yaklaşımını kabul etmediği sürece müzakere için gerekli şartlar oluşmuş sayılmıyor.

HASSAS DENGE ARAYIŞI

To Vima’ya göre Atina, bir yandan diyaloğa açık görünmeye çalışırken diğer yandan bunu yalnızca Deniz Hukuku çerçevesinde ve kendi şartlarıyla yürütmek istiyor. Ancak bu tutumun, uluslararası kamuoyunda Yunanistan’ın esneklik göstermediği şeklinde algılanma riski taşıdığı da kabul ediliyor.

Gazete, Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısının Atina için bir “nefes alma” fırsatı olarak görüldüğünü, buna karşılık Ankara’nın bölgedeki belirleyici rolünün Yunan basınında artık açık biçimde kabul edildiğini yazdı.

“TARİHİ FIRSAT” BEKLENTİSİ ZAYIF

Son değerlendirmede, 2023 sonrası dönemde Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde yakalanan ivmenin artık bulunmadığı vurgulandı. İki ülkenin iç ve dış önceliklerinin büyük ölçüde farklılaştığına dikkat çekilen analizde, uzun süredir devam eden sorunların çözümü için bir “tarihi fırsat”tan söz etmenin gerçekçi olmadığı ifade edildi.