Asgari ücrette karar verici belli gerisi teferruat Sözcü Gazetesi

Toplumun büyük kesimi yılbaşında asgari ücrete yapılacak zammı bekliyor. Asgari ücret komisyonunun yapısı üzerindeki tartışmalar devam ederken, yapılacak değişikliğin önemli bir sonuç vermeyeceği kesin. Herkes biliyor ki; her şeye olduğu gibi, asgari ücret zammına da tek kişi karar verecek. 

Asgari ücret komisyonu uzun yıllardır 5 işçi, 5 işveren, 5 hükümet yetkilisinden oluşuyor. Komisyondaki tartışmalar önemli olabilir ama sonucu değiştirmiyor. Çünkü komisyondan, zam oranı konusunda, çoğu zaman uzlaşma çıkmıyor. Oran, uzlaşma komisyonunda hükümet tarafından belirleniyor. Sendikalar da çoğunlukla “muhalefet şerhi” koymakla yetiniyor. 

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde ise zamma karar veren belli. Aradaki fark: Daha önce hükümet içinde tartışmalar yaşanır, Çalışma Bakanlığı mümkün olduğunca işçiden yana tavır alabilirdi. Ekonomi bakanları zam oranını düşük tutmak isterlerdi. Şimdi, aslında yetkisiz olan bakanlar arasında tartışma olmuyor, uygulanan zam kararını Cumhurbaşkanı kesinleştiriyor. Zam oranı nispeten yüksekse Cumhurbaşkanı açıklıyor, düşükse bakanlar açıklıyor. 

Çalışma Bakanlığı’nın, işçi sendikalarının itirazı üzerine, komisyon yapısı için hazırladığı değişiklik önerisi “makyaj” bile sayılamaz. 5 işçi, 5 işveren temsilcisi korunup, hükümet temsilcisi sayısı 5’ten 1’e düşürülüyor.   

Yapı baştan çarpık olduğu için, “sadece şekile dönük bu düzenlemeler” de işe yaramaz. Aslında böyle bir komisyona bile gerek yok; açlık sınırı-yoksulluk sınırı rakamları baz alınıp, büyüme payı eklenip otomatik bir zam oranı ortaya çıkarılabilir. Başkan Atalay da bunun için; Türk-İş’in belirlediği gibi, TÜİK de açlık sınırı ve yoksulluk sınırı hesaplasın, zam buna göre verilsin diyor. 

Sendika başkanları haklı olarak; asgari ücretin kendi işleri olmadığını söylüyorlar. Çünkü hiçbir sendikalı işçi asgari ücret almıyor, asgari ücretliyi temsil eden sendika yok. Çünkü aslında, adı üstünde “asgari ücret” olmalı ve toplam ücretliler arasındaki oranı çok düşük kalmalı. 

SONUÇ DEĞİŞMEZ 

Ancak bizde asgari ücret büyük bir anlam taşıyor. Çünkü toplam ücretliler arasındaki payı yüzde 40 civarı, komşu ücretleri eklediğinizde yüzde 60’ları aşıyor. Bunun da ötesinde tüm işverenler, gösterge niteliği nedeniyle, bu zam oranını bekliyorlar. Sendikalı ya da sendikasız, kendi işçilerine yılbaşında yapacakları zammı belirlemek için bu oranı bekliyorlar. 

Çalışma Bakanı’nın son ara teklifini yaptığı ziyaret sonrası konuşan Türk-İş Başkanı Ergün Atalay da, yaptığı açıklamada, “Hükümet temsilcisi sayısı değişse de değişmese de durumun farklı olacağını sanmıyorum” demiş.  

Bu değişiklik önerisinin altında yatan neden, hükümetin kamuoyuna karşı “asgari ücret komisyonunda işçilerin de olduğu” izlenimini sürdürmek istemesi. Yani zaten işlevsel olmayan sistemin, rötuşlarla sürdürülmesi amaçlanıyor.  

Sendikaların komisyona katılmaması, “aslında yapının ne kadar çarpık olduğunu”, bir nebze de olsa ortaya çıkarabilir. 

Ancak sendikaların bu tavrı göstermesi çok zor. Öyle ya; Türk-İş bu ara formülü kabul etmese, o zaman iktidar kendine en yakın Hak-İş’i devreye sokup, “Komisyonda işçiler de var” görünümünü sürdürmek isteyebilir. 

Özetle; iktidar, çalışan ve emeklinin sesine, seçim yılları dışında, kulak vermiyor.