İşçi “asgari”, emekli “taban” ücrette birleştiriliyor Sözcü Gazetesi

İşçi emekli maaşlarına yüzde 12 oranında zam yapan hükümet, taban aylık alanlara ise yüzde 18.4 zam yaptı. Aradaki zam farkı sadece bin TL. Bu zamla birlikte asgari emekli maaşı alan emekli sayısı 4 milyon kişiden 4.9 milyona çıktı.

Taban aylığı alan emekli sayısı 2019 yılında sadece 650 bin kişi idi. Bu tablonun bize gösterdiği “iktidarın işçi emeklilerindeki asgari maaş alan sayısını giderek arttırdığı” gerçeği. Bu durum aynı zamanda aslında taban aylık almasa bile buna komşu maaş alan emekli sayısının ne kadar fazla olduğunu da gösteriyor.

Yılın son günlerinde yapılan asgari ücret tartışmalarında gündeme gelmişti; asgari ücret ve bunun yüzde 10 üstünde maaş alan işçi sayısı toplam çalışanların yüzde 60’ına çıktı. Şimdi de asgari emekli maaşı alan sayısı, toplam 17 milyonluk emekli sayısı içinde neredeyse üçte birlik bir oranı temsil etmeye başladı.

Özetle; AKP iktidarı giderek artan bir şekilde, işçiyi asgari ücrette, emekliyi de taban ücrette toplamaya devam ediyor. Her alanda olduğu gibi gelir anlamında da “toplum asgari vasatta birleştirilmeye çalışılıyor” da denilebilir.

Dün açıklandı; en düşük emekli maaşı, yapılacak yüzde 18.4’lük zamla birlikte 20 bin lira olacak. 2026 yılı itibarıyla SSK ve Bağ-kur emeklilerine yüzde 12.19, memur emeklilerine ise yüzde 18.60 oranında
zam yapılmıştı.

4.9 MİLYONA ÇIKTI

Açıklamayı yapan AKP yetkilileri, 16 bin 881 lira olarak uygulanmakta olan en düşük emekli aylığı alan kişi sayısının 4 milyon 11 bin kişi olduğunu, 20 bin liraya çıkınca bundan yararlanacak emekli sayısının 4.9 milyon kişiye çıktığını söylediler. Bütçeden çıkacak kaynak  69.5 milyar lira olacak.

Türkiye’deki toplam emekli sayısı 17 milyon kişi civarında. Bunun yaklaşık 2.5 milyonu emekli sandığından emekli olanlar. 11.5 milyonu SSK’dan olmak üzere, geri kalanlar ise SSK- Bağkur emeklisi ile dul ve yetim aylığı alanların toplamı. Bu rakama göre taban aylığı alanların sayısının üçte biri de aşıyor.

Taban aylığa yapılan zammın yüksek tutulması bir yandan taban aylığa alan sayısının katlanmasına neden olurken, öte yandan ise adaleti de bozuyor. Son dönemde çalışırken ödenen prim gün sayısı ve bedeline bakılmadan yapılan maaş düzenlemeleri arttı. Yani eksik prim ödeyen de normal prim ödeyen de aynı emekli maaşını alır hale geldi.

2019 yılında bin TL’ye çıkarılırken, taban aylığı alan sayısı sadece 650 bin kişiydi. Bu da en düşük 3.600 göstergeye verilen maaştı. Geç çalışmaya başlamış, yaş nedeniyle prim-gün sayısı eksik çalışanlar emekli olduklarında bu maaşı alırlardı. Şimdi ise emekli maaşlarında adaleti sağlayan denge neredeyse tümüyle, bozuldu.

EMEKLİLERİN DURUMU EN KÖTÜSÜ

 İşçiler asgari ücret, emekliler taban ücrette toplanmaya devam ediyor ama emeklinin durumunun AKP döneminde çok daha fazla bozulduğu kesin. Disk-Ar’ın bir araştırmasında; 2016’ya kadar en düşük emekli aylığının, asgari ücretin altında kalmadığına dikkat çekiliyordu. Şimdi ise neredeyse üçte bir oranında asgari ücret, asgari emekli maaşının üzerine çıkmış durumda. Asgari ücret düşük, asgari emekli maaşı daha da kötü...

Aynı raporda, emeklilerin nüfus içindeki payı büyürken, pastadaki payının düştüğü, ortalama emekli aylığı 2003’te asgari ücretin yüzde 36 üzerinde iken 2025 itibariyle asgari ücretin yüzde 22 altına gerilediği, 2002’de ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH’ye oranı yüzde 46.4 iken 2025’te bu oranın yüzde 29’a gerilediği belirtiliyordu. AKP iktidarı, son yıllarında iyice artırdığı, sermayeye ölçüsüz kaynak aktarımını sürdürdüğü için; toplumun en geniş kesimi olan çalışanlar ve emeklilere gereken kaynağı aktarmıyor.