Amerika’nın göçmenlik kavgası: Sınır güvenliğinden iç çatışmaya Kadir Üstün

Minnesota eyaletinde Renee Good’un bir ICE (Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) görevlisi tarafından öldürülmesi, Trump yönetiminin yasa dışı göçmenlikle mücadele söylemini boşa çıkaran bir etki yarattı. Amerikan vatandaşı üç çocuk annesi Good’un olay mahallinden uzaklaşmaya çalışırken vurularak öldürülmesi infial yaratarak ICE karşıtı protesto eylemlerini çok daha genişletti. Federal devlet adına sınır güvenliğini sağlamakla görevli olan ICE’ın Amerika’nın belli başlı şehirlerinde yolda ‘şüpheli’ gördüğü

Minnesota eyaletinde Renee Good’un bir ICE (Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) görevlisi tarafından öldürülmesi, Trump yönetiminin yasa dışı göçmenlikle mücadele söylemini boşa çıkaran bir etki yarattı. Amerikan vatandaşı üç çocuk annesi Good’un olay mahallinden uzaklaşmaya çalışırken vurularak öldürülmesi infial yaratarak ICE karşıtı protesto eylemlerini çok daha genişletti. Federal devlet adına sınır güvenliğini sağlamakla görevli olan ICE’ın Amerika’nın belli başlı şehirlerinde yolda ‘şüpheli’ gördüğü insanların vatandaş olup olmadığını kontrol etmeye çalışması hem federal/yerel yetki çatışmasının sınırlarının zorlanması hem de Amerika’nın gurur duyduğu bireysel hak ve özgürlüklerin rahatlıkla ihlal edilebilmesi anlamına geliyor. Trump yönetiminin belgesiz göçmenlerin yoğun yaşadığı eyaletlerden ziyade Demokrat siyasetçiler tarafından yönetilen ve bu tür göçmenleri koruyan yasalar geçiren şehirleri hedef alması, göçmenlik kavgasının siyasi kutuplaşmanın merkezine oturduğunu da gösteriyor. ‘Hukuk ve düzen’ sağlama söyleminin artık sadece ‘esmer’ göçmenleri değil herkesi hedefe koyabildiği bir aşamaya gelinmesi, Amerikan vatandaşlarının etnik, linguistik ve ulusal köken farklarının iç çatışmaları körükleyecek kadar siyasetin malzemesi haline geldiğini gösteriyor.

NEDEN MİNNESOTA?

Minnesota aslında belgesiz göçmenlerin fazla ve nüfusa oranla yoğun olduğu ilk on eyalet içinde yer almıyor. 130 bin civarında olduğu tahmin edilen belgesiz göçmen eyaletin nüfusunun %2,2’sine tekabül ediyor. Bu rakam milyonlarca göçmene ev sahipliği yapan California, Texas, New York, New Jersey ve Florida’yla karşılaştırılamayacak kadar az. Buna karşın eyalette hatırı sayılır bir Somalili nüfuz var ve onları temsil eden Müslüman milletvekili İlhan Omar’ın da Trump’a karşı progresif cephenin en sesi çıkan siyasetçilerinden olduğu malum. Eyaletin belgesiz göçmenlerin sağlık ve eğitim hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan yasaları da olduğu için Trump’ın Adalet Bakanlığı tarafından ‘sığınak eyalet’ olarak görülüyor. Belgesiz göçmenleri koruyan yasalar geçiren eyaletlere karşı hem hukuki hem de siyasi savaş açan Trump yönetimi, ICE’ın yerelde gövde gösterisi yapmasını sağlayarak birçok diğer şehre de federal güçlerle koordineli çalışması için gözdağı vermeye çalışıyor.

‘Sığınak eyalet’ Cumhuriyetçilerin Demokratları ‘illegal göçmenliğe’ müsamaha göstererek ülkede hukuku uygulatmayan anarşi yanlıları olarak mahkûm etme çabaları bağlamında sürekli kullandıkları bir kavram. Biden döneminde sınır geçişlerini durdurmak için yeterince hızlı hareket etmemeleri, Trump’ın bu meseleyi seçimlerde sıklıkla kullanmasına imkân vermişti. Demokratların yönettiği şehirlerde de belgesiz göçmenlerin sağlık ve eğitim başta olmak üzere birçok hizmetten yararlanabilmesi için adım atılmıştı. Dahası eyalet ve şehir güçlük kollarının bu tür göçmenlere legal statülerini sorması yasaklanmış ve ICE gibi federal güçlerle iş birliği yapmaları dahi sınırlandırılmıştı. Şimdilerde ise ICE’ın sert taktikleri bu eyaletleri daha da sert tedbirler alarak ICE mensuplarını şehirlerinden çıkarmaya çalışmak için adım atmaya itmiş durumda. Bu da federal güçlerle yerel güçleri karşı karşıya getirebilecek tehlikeli bir ortam yaratıyor. Minnesota’daki yerel yetkililer Renee Good’un öldürülmesi sonrasında ICE’a karşı çok sert sözler söyleyerek legal adımlar atmaya başladılar.

HUKUK VE DÜZEN

Minnesota gibi eyaletlere odaklanarak mesaj vermeye çalışan Trump yönetimi, Good’un eylemlerini iç terör şeklinde lanse ederek ICE mensuplarına tam sahip çıktı. Video kayıtlarının gereksiz ve orantısız güç kullanıldığını açıkça göstermesi bu izahların altını oymakla kalmayıp geniş toplumsal infiale yol açtı. Kanunları uygulamak adına sahaya inen federal ajanların yüzlerini saklayarak sokaklarda göçmen avına çıkmış olmaları, hukuk ve düzen değil görünüm ve aksan üzerinden Amerikan vatandaşlarına karşı en sert tedbirlerin uygulandığı bir realitenin normalleştirilmeye çalışıldığını gösterdi. Aylardır ICE ajanlarının işini zorlaştırmak için elinden geleni yapan aktivistler artık hukuk ve düzeni sağlamak iddiasındaki Trump yönetiminin doğrudan hedefindeler. Federal devletle yerel güçlerin karşı karşıya kalması sonucunu doğurabilecek bu dinamik, protesto ve şiddet olaylarının da artacağı bir döneme doğru gittiğimize işaret ediyor.

Trump yönetiminin siyasi kutuplaşma üzerinden prim yapmasına olanak sağlayan göçmenlik kavgası, artık Amerikan vatandaşlarının da hedef alınabildiği toplumsal şiddet olayları üretmeye başladı. Trump’ın ilk döneminde siyahilerin polis şiddetine karşı gösterdiği tepkiyle oluşan kitlesel protesto hareketlerinin Biden’ın adaylığında ve Başkan Yardımcısı olarak Kamala Harris’i seçmesinde kritik etkisi olmuştu. İkinci dönemindeki göçmenliğe karşı sert politikalarının ve bunun üzerinden devam eden siyasi şiddetin sonuçları olacaktır. Amerika’nın önde gelen şehirlerinde sadece belgesiz göçmenlerin değil vatandaşların dahi alıkonulması, tutuklanması ve şiddete maruz kalması ülkenin temel hak ve özgürlükler tartışmasını iyice alevlendirdi. Bunun üzerinden yapılan siyasi mücadelenin önümüzdeki Kasım seçimlerinin ana gündemi olacağını öngörmek zor değil. Seçim sistemi üzerinde de farklı baskılar kuran yönetimin özellikle Cumhuriyetçi eyaletlerde sonuç alması mümkün olacaktır. Hukuk ve düzen söylemini iktidarla özdeşleştirmeye çalışan Trump yönetimi, gerek federal/yerel yetki çatışması gerekse temel hak ve özgürlükler konusunda yönetmekte zorlanacağı bir siyasi krizi kucağında bulabilir.