Amerikan arabalarında bu yüzden turuncu yerine kırmızı sinyal lambası kullanılıyormuş Sözcü Gazetesi

Bir otomobil, üzerindeki logoya bakmadan bile hangi ülke için üretildiğini gösterebiliyor. Bunun en belirgin işaretlerinden biri arka sinyal lambalarının rengi. Avrupa'da ve birçok ülkede standart turuncu sinyaller kullanılırken, ABD'de kırmızı sinyaller oldukça yaygın. Bu durum, stop lambalarıyla sinyallerin aynı renk içinde birleşmiş gibi görünmesine neden oluyor.

AMERİKALILAR NEDEN FARKLI YOL SEÇTİ?

Otomotivin ilk dönemlerinde araçlarda ışıklı sinyaller bulunmuyordu. Sürücüler dönüş yapacaklarını, araç gövdesinden dışarı çıkan mekanik "semafor" kollarıyla bildiriyordu. Zamanla ışıklı sinyal sistemleri geliştirildi ve ülkeler kendi standartlarını oluşturmaya başladı.

1960'ların sonunda Birleşmiş Milletler tarafından Avrupa için belirlenen kurallar, arka dönüş sinyallerinin yalnızca turuncu olmasını zorunlu kıldı. Bunun nedeni, turuncu ışığın kırmızı stop lambalarından daha kolay ayırt edilmesi ve daha net fark edilmesi. ABD'de ise daha esnek bir düzenleme benimsendi. Arka sinyaller hem turuncu hem de kırmızı olabiliyor.

Amerikalıların günlük konuşmada bu ışıkları bazen "sarı" olarak adlandırması da kafa karışıklığı yaratabiliyor. Resmi belgelerde renk için "amber" (kehribar tonu) ifadesi kullanılsa da, günlük dilde turuncu ya da sarı olarak tanımlanıyor.

GÜVENLİK Mİ YOKSA MALİYET Mİ?

2000'li yıllarda yapılan çeşitli araştırmalar, arka sinyalleri turuncu olan araçların şerit değiştirme ve sollama sırasında daha az kazaya karıştığını ortaya koydu. Bunun temel nedeni oldukça basit. Sürücüler turuncu bir sinyali, kırmızı fren ışığından çok daha hızlı ayırt edebiliyor.

Buna rağmen ABD'deki mevzuat değişmedi. Bunun en önemli sebeplerinden biri ise maliyet. Kırmızı sinyal kullanımı, arka aydınlatma sisteminin tasarımını basitleştiriyor. Daha az bölüm, daha az kablo ve daha sade bir kontrol sistemi anlamına geliyor. Tek bir araçta sağlanan tasarruf küçük olsa da, milyonlarca araç üretildiğinde bu fark devasa bir rakama dönüşüyor.

Ayrıca 20. yüzyılda Amerikan otomotiv endüstrisinin düzenleyici kurumlar üzerindeki etkisi büyüktü. Büyük üreticiler, iç pazar için standartları korumayı tercih etti ve uluslararası kurallara uyum sağlama konusunda isteksiz davrandı.

AYNI MODELDE İKİ FARKLI SİNYAL

Bugün birçok otomobil modeli iki farklı versiyonla üretiliyor. Aynı aracın ABD ve Avrupa versiyonları küçük detaylarda farklılık gösterebiliyor ve bu farkların başında arka aydınlatma sistemi geliyor.

ABD'den Avrupa Birliği'ne (AB) resmi olarak satılan araçlarda ise turuncu sinyal zorunluluğu bulunuyor. Bunun nedeni de güvenlik verileri. Çeşitli istatistiklere göre turuncu sinyal kullanımının, çarpışma riskini yüzde 28'e kadar azaltabildiği belirtiliyor.

Bu nedenle geçmişte kırmızı sinyal kullanan bazı Japon ve Koreli markalar bile artık ABD pazarı için ürettikleri modellerde turuncu sinyallere daha sık yer vermeye başladı. Hem güvenlik hem de üretimde standartlaşma bu geçişte etkili oldu.

KIRMIZI SİNYALLER TAMAMEN KAYBOLMADI

Buna rağmen ABD pazarı kırmızı sinyallerden tamamen vazgeçmiş değil. Özellikle pickup, SUV ve ağırlıklı olarak iç pazara yönelik üretilen modellerde bu tasarım hala yaygın şekilde görülüyor.

ABD'den daha katı kurallara sahip ülkelere araç ithal edildiğinde bazı zorluklar yaşanabiliyor. Bu durumda kimi zaman arka aydınlatma grubunun tamamen Avrupa versiyonuyla değiştirilmesi gerekiyor. Bazı araç sahipleri ise ampullerin rengini değiştirerek ya da filtre uygulayarak turuncuya yakın bir ton elde etmeye çalışıyor.

LED TEKNOLOJİSİ DENGELERİ DEĞİŞTİRİYOR

Günümüzde LED far teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte maliyet avantajı eskisi kadar belirleyici olmaktan çıktı. Modern LED sistemler, tek bir aydınlatma bloğu içinde farklı renkleri kolayca ayırabiliyor. Bu da üreticilerin turuncu sinyale geçmesini kolaylaştırıyor.

Bu nedenle artık birçok Amerikan üretici de yeni modellerinde turuncu sinyallere yer vermeye başladı. Kırmızı sinyaller ise giderek geçmişin bir alışkanlığına dönüşüyor; daha çok eski filmlerde ve klasik otomobillerde karşımıza çıkıyor.