Amerika yenilirse: Pentagon, İran’dan korkuyor mu? Nedret Ersanel

Ekranlar, açılan haritalardan ve çekilen değneklerden geçilmiyor ama ABD-İran olası savaşı üzerine doğru askeri sorular soruluyor mu?.. Ama şu sabit; sürekli ve her adımda güncellenen Amerikan silahlı gücüne yönelik biteviye övgü, ayin gibi saatler boyu aynı silahların teknik özelliklerini tekrarlayan, şu kadar milyar dolar, bu kadar trilyon lira, bilmem kaç tane şu uçağı, bilmem kaç tane bu füzesi, fetişe dönmüş zırh yalamalar… Oysa pazartesi öğrendik ki, uçak gemisindeki askerler tuvaletsizlikten

Ekranlar, açılan haritalardan ve çekilen değneklerden geçilmiyor ama ABD-İran olası savaşı üzerine doğru askeri sorular soruluyor mu?..

Ama şu sabit; sürekli ve her adımda güncellenen Amerikan silahlı gücüne yönelik biteviye övgü, ayin gibi saatler boyu aynı silahların teknik özelliklerini tekrarlayan, şu kadar milyar dolar, bu kadar trilyon lira, bilmem kaç tane şu uçağı, bilmem kaç tane bu füzesi, fetişe dönmüş zırh yalamalar…

Oysa pazartesi öğrendik ki,

uçak gemisindeki askerler tuvaletsizlikten altlarına yapıyormuş…

***

Demem o ki, değneklerin hangi ucuna dert anlatacaksınız?..

Yeni tartışma, ABD silahlı kuvvetlerinin, İran’la savaşın çok da kolay olmayacağı, bir-iki günde bitmeyebileceği, hele Venezuela örneği ile asla kıyaslanmayacağı, bu yüzden Beyaz Saray’ın karar alırken düşünmesini tavsiye ettiği üzerine…

Bu kriz özelinde çok atıf yapılan Axios şöyle yazıyor: “İki önemli kaynağa göre, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Başkan Trump ve üst düzey yetkililere İran’a karşı askeri bir harekâtın önemli riskler taşıyabileceği, özellikle de

uzun süreli

çatışma olasılığının bulunduğuna dikkat çekti. Trump yönetiminde İran kriziyle nasıl başa çıkılacağı ve seçeneklerin her birinin nasıl sonuçları olacağına dair süren tartışma var”…

Bu haber ve yarattığı tartışma biraz şişirme duruyor. Savaş arifesinde bir ülkenin üst düzey askeri yetkililerinden “kararsızlık, tereddüt” anlamına gelecek, “zafiyete” yontulacak sızıntılar olmaz. Oluyorsa…

Axios

bir süredir operasyonun parçası gibi görünüyor. (WSJ ve NYT da öyle.) Yerli, yabancı medyaya hayli malzeme veriyor ama sorun da burada zaten; suni bir akışa kapılıp gidiyorsunuz. Amerikan güzellemecilerine kızmamızın bir sebebi de o…

Nihayetinde Trump çıkıp, “komutana atfedilenler külliyen yanlış” deyip, cephedeki askeri moral-bozumdan kurtardı. Ama Genelkurmay Başkanı dillendirsin-dillendirmesin askeri sorular ortada duruyor…

***

Şöyle bir hava var; harekât şartları, planlar ve askeri varlıklar söz konusu olduğunda

ABD’ye ait her şey tıkır tıkır çalışıyor, İran ya da bir başka ülkenin aynı varlıkları çalışmak bir yana, sanki hiç yoklarmış gibi kabul ediliyor…

İran kıyılarını savunacak füze batarya sistemlerinin durumu ne? Kaç tane bunlar? Yaklaştırır mı yaklaştırmaz mı? Yüzlerce diye anlatılan bataryaları ABD nasıl susturacak?

Balistik füze kabiliyet/deposunun çok yüksek olduğu söyleniyor. Arap denizindeki uçak gemisi grubunu tüketebilir mi? Ya da tersinden soralım, bunlara yönelik savunma kabiliyetleri ne kadar Amerika’nın, kaç gün dayanır, ikame edilebilir mi?

İran’ın sahip olduğu deniz mayınlarının durumu ne? ABD deniz kuvvetlerine etkisi ne olur?

Yeni bir durumdan bahsediliyor; Çin-İran, hatta

Çin-İran-Rus, radar-uydu-istihbarat sistemlerinin birleştirildiği

. Çok tehlikeli bir buluşma bu. ABD açısından nasıl/ne sonuç üretir? Doğruysa, Amerikan gemi ve uçaklarının yetenekleri ne kadar/nasıl daralır?

ABD donanmasının İran’a yaklaştıkça büyük dertlerle karşılaşacağı konusunda herkes mutabık. Mevcut gemilerin ve silahların kabiliyetlerine bakıldığında “

uzaktan savaş

” mesajı veriyor. O zaman bu ne işe yarar?

Kaldı ki, Trump önce, “

sınırlı vurabiliriz

” demişti, şimdi, “

önce az vurabiliriz

” diyor. Ne işe yarayacak?

***

Bizim “uzmanlar” uçak gemilerini anlatırken sanki her gün denize yenisi indiriliyor gibi akşamları ‘şampanya patlatıyorlar’ ama önünde-sonunda üzerinde 70-80 savaş uçağı bulunuyor; günde kaç sorti yapabilirler, uzak mesafeler söz konusu, 800-900 millik menzillerde insan unsuru ne kadar dayanabilir, uçaklar yeterince saldırı mühimmatı taşıyabilirler mi, hepsi saldırı için kullanılabilir mi, savunmaya uçak lazım değil mi, bunlar vuruş gücüne nasıl yansıyacak?

Uçak gemisi ve refakatçi gemilerin savunma/mühimmat deposu çok çabuk tükenir mi? Nasıl, kaç zamanda tamamlanacak? Zaten bunların elinde kaç füze olabilir? 300-500? Ne kadar dayanır?

İran’ın elindeki “insansız botların” durumu ne? Kaç tane? Kaçı saldırır kaçı durdurulabilir? Savunma tarafında bunun lojistiği nasıl hesaplanıyor?

Uçak gemilerinin veya diğer gemilerin vurulması? İmkânsız mı? Husiler vurdu? İsrail de vuruldu? Olur mu olur. Tabloyu gözünüzün önüne getirin bir; dünya basını bunu öyle ballandırır ki, batmıştan beter eder…

Ha bir de Rusların İran’a verdiği söylenen

S-400’ler

meselesi var. İddia o ki, ‘ihtiyacı giderecek’ kadarmış. Eğer doğruysa, kâbus olur. Bizdeki S-400 tartışmalarının çarpıttığı şişirmelere kapılmayın, bunlar iyi silahlardır ve iş görür. (Bu bölüm, Prof. Hasan Ünal-E. Tümamiral Deniz Kutluk söyleşisinden sadeleştirilmiştir. 22/02.)

İşin bir de Akdeniz ayağı var; oradaki uçak gemisi grubunun İran’a saldırması daha da zor. Buraya getirilmelerinin sebebi İsrail. Anlıyoruz ki, İsrail kendini koruyacak durumda değil…

***

Bunlar bir kalemde akla gelenler. Öyle, “Amerika da bunları düşünmüştür herhalde” bilgiçliğiyle geçilecek konular değil. Mevcut durum ve şartlar altında ABD savaşı ne kadar sürdürebilir?

Daha siyasi problemleri katmadık;

İran halkının ne kadarı bu saldırıyı destekliyor? Amerikan halkının ne kadarı bu savaşı istiyor?

Trump yönetiminin meselesi, sık tekrarlamak iyidir, “uzun sürmesi” ile ilgilidir. ABD’yi içinden çıkamayacağı, uzun vadeli, hatta orta vadeli bir savaşa hapsetmesi ihtimali, Amerikan iç siyasetinin dengesini, diğer her şeyin üzerindeki “ara seçim” takvimini, haliyle kamuoyunu zorlayacak gündem üretir. Trump’ın dış politika planlarının en ihtiyaç duyduğu zamanı tamamen tüketebilir…

Önce onu yazdım; Trump kendini zora soktu, sokmaya devam ediyor…

Eğer ABD askeri kurmaylarının düşünceli bir hali var ise sebebi, bu kadar gövde gösterisinin yeterince parlak bir “zafer tacı” takıp-takamayacağıdır…