Altını ‘arayan’ buluyor

ORTADOĞU-’DAKİ savaşa rağmen düşen altın fiyatları, vatandaşın altın talebinde artışa neden olunca kuyumcularda gram ya da çeyrek altın bulmak zorlaştı. Savaşın başladığı ilk gün Kapalıçarşı’da 8 bin lirayı aşan gram altın, o günden bu yana 6 bin liraya kadar geriledi. Özellikle bu hafta başında yaşanan hızlı fiyat düşüşünü ‘alım fırsatı’ olarak gören vatandaş ise soluğu kuyumcularda ya da Kapalıçarşı’da aldı. Kuyumcuların önünde kuyruk oluşturan vatandaşın özellikle gram ve çeyrek altın bulmakta zorlanması ise gündem oldu. Ancak altın fiyatlarında aşağı ya da yukarı yönlü sert hareket olduğunda vatandaşın altına koşması da; en çok talep gören gram ve çeyrek altın gibi ürünlerin bulunamaması da yeni değil. “Gram yok, çeyrek bulunamıyor” şeklindeki açıklamalara yönelik Hürriyet’e konuşan Darphane yetkilileri, “Kuyumcular Darphane’nin randevu sistemine başvurdukları zaman aynı gün gelip altınlarını alabiliyorlar. Bize bayram öncesindeki üç gün boyunca gelen toplam başvurular ile bayramın sonrasındaki iki günde gelen başvurular hemen hemen aynı. Talepte artış var ama ciddi bir artış yok. Zaten bizi zorlayacak talep olsa tek vardiya değil üç vardiya çalışırız. Dönem dönem artan talebe göre bunu yapabiliyoruz ama şu an öyle bir durum yok” bilgisini verdi.

‘YÜKSEK MALİYETLİ ÜRÜNÜ UCUZA VERMEK İSTEMİYOR’

Darphane’den aldığımız bilgilere göre, kuyumculara gidip de çeyrek ya da gram altın bulunamamasının bir nedeni de esnafın yüksek fiyattan aldığı ürünü düşük fiyattan satmak istememesi. “Yüksek maliyetli malı ucuz fiyattan vermek istemiyor. Bütün mesele buradan kaynaklanıyor” diyen bir yetkili, “Gelip bizi sıkıştıran, iki ya da üç vardiya yaptıracak bir talep yoğunluğu yok. ‘Darphane’ye müracaat ettik, alamadık’ diyen yok. Piyasa bilir zaten bunu” ifadelerine yer verdi.

‘HAZIRLIKSIZ YAKALANDIK’

Öte yandan, mahalle arasındaki kuyumculara da giderek piyasanın nabzını yokladık. Bir kuyumcuda çeyrek, diğerinde gram altın bitse de her ikisinin bulunduğu kuyumcular da vardı. Ancak altın alışverişi gecikmeli yapılabiliyor. Kuyumcunun temin etmesini bekleyip, birkaç saat gecikmeyle altınını alan vatandaşlara şahit olduk. İncirli’de 30 senedir kuyumculuk yapan bir esnaf, gram ya da çeyrek altın bulunamamasının nedenini “Bayram dönüşü artan talebe hazırlıksız yakalandık” sözleriyle açıkladı. Hafta başında fiyatlar sert düşünce yoğun bir taleple karşılaştıklarını aktaran esnaf, “Elimizdeki çeyrek altın tükendi, temin etmemiz biraz zaman aldı. Müşterilerimize birkaç saat gecikmeli de olsa satışımızı yaptık” dedi.

‘GRAM ALTINI BASMAK DAHA MALİYETLİ’

VATANDAŞIN bulmakta zorlandığı gram altın, Darphane tarafından değil, rafineriler tarafından üretiliyor. Darphane ise çeyrek, yarım, cumhuriyet altını gibi diğer ürünleri basıyor. Stratejist Haluk İzzet Mutlu, özellikle gram altının bulunamamasının birkaç teknik nedeni olduğuna dikkat çekti. Aynı zamanda İstanbul Altın Rafinerisi eski stratejisti de olan Mutlu, şu bilgileri verdi: “Türkiye’nin fiziki altın ihtiyacını yurtiçindeki madenlerden çıkan altın karşılamıyor. Hurda dönüşü yani insanların bozdurduğu altın da var ama madenlerden gelen altın ve hurda, yıllık talebi karşılamıyor. Altın ithalatına getirilen kotadan dolayı farkı kapatacak ithalat da yapılamıyor. Dolayısıyla arz-talepte arz yönünde negatif bir durum var. İkinci nedeni ise gram altını basmak, normal külçe altını basmaya göre daha maliyetli bir iş. Bir diğer neden ise şu: Kuyumcular kendi üretimlerini yapıyor, bilezik vs… Gram altın arka planda kalıyor üretimde.”

‘KISA VADELİ ALIM DÜŞÜNENE UYARI’

İNTEGRAL Yatırım Araştırma Müdürü Seda Yalçınkaya Özer, uzun vadeli yatırımcı için altının hâlâ stratejik bir varlık olduğuna da işaret etse de “Alımlar kademeli yapılmalı” uyarısında bulundu. “Kısa vadede yön belirsizliği yüksek” diyen Özer, “Piyasa denge bulmadan agresif pozisyon almak riskli. Ons altının 4 bin dolar seviyesi altında birkaç gün kapanması halinde kısa vadeli alım pozisyonları riske girebilir. Henüz riskin ne kadar süreceği ve küresel ekonomiye faturasının ne boyutta olacağı bilinmediğinden mevcut pozisyonların gelişme odaklı ayarlanması faydalı olur” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, altın fiyatlarında yaşanan düşüşün nedenlerini şöyle özetledi: “Petroldeki yükseliş, küresel enflasyon beklentilerini bozdu. Bu da merkez bankalarının faiz indirim sürecini ötelemesine neden oldu. Faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi ise altın üzerinde doğrudan baskı yarattı. Altın faizsiz bir varlık olduğu için, yükselen tahvil getirileri karşısında cazibesini yitiriyor. Yıl sonu açısından tamamen negatif bir senaryoya geçmek için erken. Ancak Fed’in faiz indirimleri konusunda ne derece geri planda kalacağı ve güçlü dolar / tahvil piyasasındaki eğilim altın fiyatları için kritik eşik olacak. Biz jeopolitik riskin boyunu değil, bunun küresel ölçekte ne kadar bir ekonomik tahribat oluşturup oluşturmayacağına bakacağız.”

‘ÇEYREK SATAN VAR MI’

KAPALIÇARŞI’DA dün en çok sorulan soru “Çeyrek var mı” oldu. Tarihi çarşıdaki milyonluk kuyumcu dükkânlarının önüne çıkan esnaf, gelen yoğun talebi karşılamaya çalışıyor. Hürriyet, kuyum ticaretinin kalbi olan Kapalıçarşı’nın nabzını tuttu. Dün de çarşıdaki kuyrukların devam ettiği bir gündü.

Dükkanların önünde esnafın kalabalığa dönüp ‘Çeyrek altın satan var mı’ ya da ‘Ata satan var mı’ diye seslendiğine şahit olduk. Biz de aynı şeyi araştırdık.

Kuyumcuların genelinde gram veya çeyrek altın anlık olarak bulamadık. Hatta bazen ‘altın yok’ diyenler de oldu. Bazı dükkânlar ‘Altın var ama yeni tarihli’ dedi ve fiyatı yüksek tuttu. Çeyrek altın bulabildiğimiz yerlerde fiyatlar ise 11 bin 560 ila 11 bin 750 lira arasında değişiyordu. Gram altında da fiyat 6 bin 500 TL’ydi.

ALTINI OLAN KRAL

Gözlemlerimize göre elinde biraz altını bozdurmak için gidenler Çarşı’da kral gibi dolaşıyor. Birkaç dükkân dolaşıp biraz daha yüksek fiyata satma şansı bile var. 10 bin 900 liraya alan da oluyor, 11 bin liraya da. 11 bin 100 liraya kadar satış mümkün. Elinde altın olan dükkânların önünde 3-5 kişilik kuyruklar gördük. Daha çok yaşlı insanlar var bu kuyruklarda. ‘Biraz beklersen ihtiyaç kadar alabilirsin’ dediler. Gram, çeyrek veya yarım altını olan dükkânlar, önlerindeki kalabalıktan belli oluyor. Bittiğinde bu kuyruklar başka dükkânların önünde uzamaya başlıyor.

‘ŞİMDİ ALMA ZAMANI’

 Kapalıçarşı’daki esnafın da gelen vatandaşın da dilinden düşürmediği tavsiye ise ‘Şimdi alma zamanı’ şeklindeydi ama uzmanlar ‘temkinli olmakta yarar var’ diyor.