Altın ve platinden daha pahalı ama sadece iki ülkenin tekelinde Sözcü Gazetesi

Günümüzün en değerli elementleri arasında yer alan ve altından iki kat, platinden ise yaklaşık beş kat daha pahalı olan rodyum metalinde arz sıkıntısı ve fiyat dalgalanmaları devam ediyor. Kendine ait müstakil rezervleri bulunmayan rodyum, yalnızca platin ve nikel cevherlerinin işlenmesi sırasında yan ürün olarak elde edilebiliyor.

Küresel rodyum pazarının yaklaşık %97'lik kısmı iki ülke tarafından domine ediliyor. Güney Afrika küresel üretimin %85'ini karşılarken, Rusya pazarın %12'sini elinde bulunduruyor. Verilere göre, son iki yüzyılda dünya genelinde çıkarılan toplam 425 ton rodyumun yaklaşık 300 tonu Güney Afrika’da üretildi.

Yıllık küresel üretimi 26 ton seviyesinde kalan metalin ana tüketicisi konumunda otomotiv sektörü yer alıyor. 30 yılı aşkın süredir otomotiv katalizörlerinde azot oksit gazlarını zararsız azota dönüştürmek amacıyla kullanılan rodyuma yönelik yıllık talep, madenlerden çıkarılan miktarı aşıyor. Oluşan arz açığı, küresel talebin yaklaşık %20'sini karşılayan eski katalizörlerin geri dönüştürülmesiyle kapatılıyor.

1970’li yıllarda troy ons fiyatı yaklaşık 200 dolar seviyesinde olan rodyum, yüksek oranlı fiyat dalgalanmalarıyla dikkat çekiyor. 2026 yılının Şubat ayında troy ons başına 12.240 dolar (gram başına 393,6 dolar) seviyesini gören metalin fiyatı, 1 Haziran 2026 itibarıyla troy ons başına 8.800 dolar (gram başına 283 dolar) olarak kaydedildi.

Güney Afrika için stratejik öneme sahip olan rodyum ihracatı, ülkeye her yıl milyarlarca dolar gelir sağlayarak altın madenciliği sektörüyle rekabet ediyor. Uzmanlar, yer altında rezerv bulunmasına rağmen Güney Afrika’daki maden derinliklerinin 2.000 metreyi aşması nedeniyle çıkarma maliyetlerinin ve zorluğunun her geçen gün arttığını belirtiyor. İçten yanmalı motorlu araçların baskınlığı sürdüğü müddetçe metale yönelik talebin yüksek kalmaya devam edeceği öngörülüyor.