Adisyonda kuver kalktı kalkmasına da... Bakın yerine ne koydular

Ticaret Bakanlığı’nın 30 Ocak Cuma günü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğiyle, hesaba yansıtılan zorunlu hizmet bedeli, kuver gibi farklı adlardaki uygulama kaldırıldı. Müşterilerin yoğun tepkisine yol açan yüksek kuver ve servis ücretleri, yasak kararının ardından gündemin ana başlıklarından biri oldu.

Yasak kararına işletmelerin vereceği karşılık merak konusu olurken yasağı dolaylı olarak delecek ilk adım atıldı.

Kuver ücretini yasaklayan yeni düzenlemeyle tüketiciler, restoranlarda yalnızca sipariş edip tükettikleri yiyecek ve içeceklerin bedelini ödeyecek. Talep edilmeden masaya getirilen kuver ya da aperatifler için ücret alınamayacak, servis, masa veya benzeri adlar altında ek bedel yansıtılamayacak. Bahşiş ise tamamen gönüllülük esasına bağlı olacak. Kurallara aykırı şekilde hesaba servis bedeli ekleyen işletmelere 1 milyon 439 bin liraya kadar ceza uygulanacak.

Bakanlığın düzenlemesi net ancak düzenleme kapsamında kuver ücretini hesaba yansıtan işletmelerin ağır yaptırımlarla karşılaşacak olması, restoranları alternatif uygulamalara yöneltti. Bu doğrultuda bazı işletmeler, yurt dışında yaygın olan “gönüllü bahşiş” modelini devreye aldı. Sistemi uygulayan restoranlarda hesap fişlerinde artık “No service fee” ifadesi yer alırken, zorunlu kuver ve servis bedeli alınmadığı belirtiliyor.

Hesaba dikkatlice bakan müşteriler ise gördükleri bölüme şaşırıp kalıyor.

Sabah'ın haberine göre, işletmelerin devreye aldığı yeni uygulamada hesap fişlerinde yüzde 8, 10 ve 15 gibi oranlar yer alıyor. Müşterinin bu oranların anlamını sorması üzerine garsonlar, kuver ücretinin bakanlık tarafından yasaklandığını, bu nedenle fiyatlarda indirim yapıldığını; fişte görülen oranlardan birinin seçilmesi halinde bunun bahşiş olarak kabul edildiğini ifade ediyor.

Seçilen oran, POS cihazına otomatik olarak yansıtılıyor ve resmi kayıtlara bahşiş olarak geçiyor.

Servis bedeli ve kuver yasal mı?

Restoranların devreye aldığı bu modelde bahşiş, geçmişte olduğu gibi nakit ve elden değil, doğrudan POS üzerinden tahsil ediliyor. Böylece kayıt dışı işlem riski ortadan kalkarken, söz konusu tutarlar vergilendiriliyor. Uygulama, işletmeler açısından yasal güvence sağlarken çalışanların da bahşişlerini resmi şekilde almasına imkân tanıyor.

Sektör temsilcilerine göre kuver, özellikle büyük şehirler ve turistik bölgelerde restoranlar için önemli bir ek gelir kaynağıydı. Kişi başı 50-250 TL arasında değişen bu ücretler milyarlarca liralık bir hacim yaratırken, gelirin çoğu çalışanlara yansımıyor, işletme cirosu içinde kalıyordu. Kuver, menü fiyatlarına doğrudan yansıtılamayan zamların telafi edildiği, enflasyona karşı kullanılan bir araç haline gelmişti.

Hesap öderken sakın şaşırmayın! Servis ücreti yasaklandı ama tek bir istisna var

Kısa sürede yayılmaya başlayan sisteme ilişkin görüşler ise farklılık gösteriyor. Bazı müşteriler, herhangi bir zorunluluk bulunmamasını olumlu bulduklarını ve tamamen isteğe bağlı olduğu için sistemi desteklediklerini dile getiriyor. Bazı müşteriler ise kuver uygulamasının isim değiştirerek geri döndüğünü savunuyor.

Genel değerlendirmede ise “gönüllü kuver” olarak da nitelendirilen bu bahşiş modelinin, eski zorunlu kuver uygulamasına kıyasla daha fazla kabul gördüğü görülüyor.