Acemi kasap yaralanmaları kalıcı fonksiyon kaybına yol açabiliyor

Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniğinden Doç. Dr. Ali Sarıdaş, Kurban Bayramı'nın Türkiye'de dayanışmanın, paylaşmanın ve manevi duyguların en yoğun yaşandığı dönemlerden biri olduğunu söyledi.

Her bayramın ilk saatlerinde acil servislere elini, parmağını veya bileğini kesen çok sayıda vatandaşın başvurduğunu belirten Sarıdaş, "Halk arasında 'acemi kasap' yaralanmaları olarak bilinen bu vakalar, çoğu zaman basit bir kesik zannedilerek hafife alınmaktadır. Ancak erken müdahale edilmediğinde ömür boyu sürebilecek el ve parmak fonksiyon kayıplarına yol açabilmektedir." dedi.

Sarıdaş, her bayram döneminde benzer tablolarla karşılaştıklarını, Türkiye genelinde Kurban Bayramı sürecinde ortalama 5-6 bin kişinin kesim sırasında yaralandığını, bu vakaların bir kısmının ise uzuv kaybına kadar ilerleyebildiğini kaydetti.

İstanbul'da ise bayramın ilk yarım gününde dahi yüzlerce başvuru yapıldığını vurgulayan Sarıdaş, bazı ağır yaralıların ambulansla uygun merkezlere sevk edildiğini aktardı.

Doç. Dr. Sarıdaş, en sık görülenlerin bıçak, satır ve benzeri kesici aletlerle oluşan delici-kesici yaralanmalar olduğunu belirterek, "Kurban kesimi ve et parçalama sırasında meydana gelen el yaralanmaları basit cilt kesiklerinden tendon, sinir, damar ve kemik yapılarını içeren karmaşık yaralanmalara kadar uzanabiliyor. Nadiren de olsa parmak kopmaları da görülebiliyor." diye konuştu.

Elin iç yüzünün anatomik olarak oldukça hassas bir bölge olduğunu vurgulayan Sarıdaş, parmakları büken tendonlar, sinirler ve atardamarların çok dar bir alanda bulunduğunu belirtti.

Sarıdaş, bu bölgede oluşan tek bir kesinin bile hem hareketi sağlayan tendonları hem duyuyu taşıyan sinirleri hem de kanlanmayı sağlayan damarları etkileyebileceğini, bu tür durumlarda basit dikişin yeterli olmayıp mikrocerrahi onarım gerektiğini ifade etti.

Tendon kesilerinin sinsi bir şekilde ilerleyebildiğini kaydeden Sarıdaş, "parmağımı oynatabiliyorum" düşüncesinin yanıltıcı olabileceğini dile getirdi.

Doç. Dr. Sarıdaş, kısmi kesilerde parmağın hareket etmeye devam edebileceğini ancak zamanla tam kopmaya dönüşebileceğini söyledi.

Her kesici alet yaralanmasının mutlaka sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Sarıdaş, "Halk arasında yaygın olarak uygulanan 'salça, kül, tütün' gibi maddelerin yaraya sürülmesi ciddi riskler taşıyor. Bu tür yöntemler enfeksiyona ve tetanos gibi hastalıklara zemin hazırlıyor. Ayrıca yaranın derinliğinin doğru değerlendirilmesini zorlaştırıyor." ifadelerini kullandı.

Sarıdaş, doğru ilk yardımın önemli olduğunu vurgulayarak, yaraların temiz suyla yıkanması, üzerine hiçbir madde sürülmemesi, temiz bezle basınç uygulanması, yaralı bölgenin kalp seviyesinin üzerine kaldırılması, yaranın içindeki yabancı cisimlerin kurcalanmaması ve turnike uygulanmaması gerektiğini aktardı.

Kopan uzuvlarda ise parçanın temiz ve kuru bir torbaya konulması, bu torbanın da buzlu su dolu başka bir torba içine yerleştirilmesi gerektiğini belirten Sarıdaş, kopan parçanın doğrudan buz veya suyla temas ettirilmemesi gerektiğini ifade etti.

Sarıdaş, basınca rağmen durmayan kanama, parmağı bükememe veya uyuşma, derin ve açık yaralar, eklem üzeri kesiler, uzuv kopması ve son 10 yılda tetanos aşısı yaptırmamış olma durumlarında mutlaka acil servise başvurulması gerektiğini vurgulayarak, en büyük tedavinin ise önlem olduğunu söyledi.

Kesim işlemlerinin profesyonel kasaplara bırakılması gerektiğini kaydeden Sarıdaş, deneyimsiz kişilerin kesim yapmaması, koruyucu ekipman kullanılması ve çocukların kesim alanlarından uzak tutulması gerektiğini dile getirdi.

Doç. Dr. Ali Sarıdaş, alınacak basit önlemlerle hem sağlık sorunlarının hem de acil servis başvurularının büyük ölçüde önlenebileceğini kaydetti.