ABD nin yörüngeye uzay silahı yerleştirmesi askeri uzmanlar arasında tartışma başlattı

ABD'nin Dünya yörüngesine bir uzay silahı yerleştirdiğini açıklaması, uzaydaki askeri rekabeti yeniden tartışmaya açtı. Silahın özellikleri açıklanmazken uzmanlar, elektronik harp sisteminden uydu karşıtı bir platforma kadar farklı ihtimaller üzerinde duruyor. Rusya ve Çin'in sahip olduğu teknolojiler de uzaydaki güç mücadelesinin boyutunu gözler önüne seriyor.

ABD SİLAHIN AYRINTILARINI AÇIKLAMADI

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, yörüngedeki silahın Amerikan kuvvetlerini düşmanca eylemlere karşı korumak amacıyla gerekli olduğunu belirtti. Ancak sistemin ne zaman yörüngeye yerleştirildiği ve hangi kabiliyetlere sahip olduğu konusunda ayrıntı vermedi.

Bu açıklama, yörüngeye yerleştirilen sistemin ne tür bir silah olduğu sorusunu beraberinde getirdi.

UYDULARI DEVRE DIŞI BIRAKABİLİR

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünden Dr. Bleddyn Bowen, BBC Radio 4'ün Today programına yaptığı açıklamada sistemin elektronik harp veya radyo sinyali bozma amacıyla kullanılan bir platform olabileceğini değerlendirdi.

Bowen, uyduyla kurulan radyo bağlantısının kesilmesi durumunda uydunun işlevsiz hâle gelebileceğine dikkat çekti.

Bir diğer ihtimal ise doğrudan başka bir uyduyu fiziksel olarak imha edebilecek kinetik bir sistem. Bowen'a göre yakın mesafeden inceleme yapabilen veya başka bir uyduyu yakalayabilen bir araç da ihtimaller arasında.

RUSYA VE ÇİN DE UZAYDA YARIŞIYOR

Uzayın askeri amaçlarla kullanılması yeni değil. Sovyetler Birliği, 1960'ların sonlarında "Istrebitel Sputnikov" adı verilen uydu karşıtı sistemler üzerinde çalışmıştı.

Günümüzde ise uydular; askeri iletişim, keşif, hedef belirleme, konumlandırma ve füze fırlatmalarının tespiti gibi kritik görevlerde kullanılıyor.

Uzmanlara göre ABD'nin yanı sıra Rusya, Çin ve Hindistan da farklı türlerde uydu karşıtı veya uzay karşıtı sistemler geliştirdi.

UYDULARI YÖRÜNGEDEN ÇIKARABİLECEK TEKNOLOJİ

Son yıllarda özellikle Rusya ve Çin'in yörüngedeki diğer uydulara yaklaşabilen ve yakınlarında manevra yapabilen sistemler üzerinde çalışması dikkat çekiyor.

King's College London'dan Dr. Rod Thornton, bu tür uyduların teorik olarak başka bir uyduya fiziksel olarak çarparak veya onu yörüngesinden çıkararak silah olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

Çin'in ise uzaydaki bir aracı yakalayıp başka bir yörüngeye taşıyabilecek teknolojiler üzerinde kabiliyet sergilediği ifade ediliyor. Bu teknoloji uzay çöplerinin temizlenmesi için kullanılabileceği gibi çalışan bir uydunun devre dışı bırakılmasında da kullanılabilir.

EN BÜYÜK TEHLİKELERDEN BİRİ UZAY ENKAZI

Uydu karşıtı silahların kullanılması yalnızca hedef alınan uydu açısından tehlike oluşturmuyor. Parçalanan uydulardan ortaya çıkan binlerce enkaz parçası, yörüngedeki diğer araçlar için de uzun yıllar tehdit oluşturabiliyor.

Çin'in 2007'de gerçekleştirdiği uydu karşıtı füze testi bunun en dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Test sonucu oluşan enkazın bir bölümü hâlâ yörüngede bulunuyor.

NÜKLEER SİLAH İHTİMALİ DE TARTIŞILIYOR

Uzaydaki askeri rekabetin en tehlikeli senaryolarından birini ise nükleer silahlar oluşturuyor.

Thornton'a göre Rusya'nın alçak Dünya yörüngesindeki uyduları hedefleyebilecek karadan fırlatılan sistemleri ve uçaklardan kullanılabilecek uydu karşıtı füze kabiliyetleri bulunuyor.

Uzman, son çare olarak uzayda gerçekleştirilecek bir nükleer patlamanın oluşturacağı elektromanyetik darbenin geniş bir bölgedeki korumasız uyduları devre dışı bırakabileceğini de belirtiyor.

ABD'nin yeni sisteminin özelliklerini açıklamaması nedeniyle yörüngeye yerleştirilen silahın tam olarak ne olduğu şimdilik bilinmiyor. Ancak açıklama, ABD, Rusya ve Çin başta olmak üzere büyük güçler arasındaki askeri rekabetin artık yalnızca kara, deniz ve havada değil, Dünya'nın yörüngesinde de giderek daha görünür hâle geldiğini ortaya koyuyor.