ABD ne yaparsa yapsın bulamıyor: İran ın dini lideri, savaşı perde arkasından yönetiyor Sözcü Gazetesi

ABD istihbarat kaynakları, İran’ın yaralı yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in üst düzey yetkililerle birlikte savaş stratejisini şekillendirmede kritik bir rol oynadığını kabul etti.

Rejim içindeki otorite yapısı parçalanmış görünse de Hamaney’in ABD ile yürütülen müzakereleri bizzat yönlendirdiği belirtildi.

Babasının ölümüne yol açan saldırıda ağır yaralanan yeni liderin savaşı sona erdirme çabalarında kilit bir isme dönüştü. 

Ancak üst düzey yetkililer arasında yaşanan güç çekişmeleri nedeniyle karar alma süreçlerindeki gerçek etkisi tam olarak kestirilemiyor.

ABD ise Hamaney'i bulamıyor. Tüm elektronik araçlardan kendini soyutlayan yeni dini lider, notlar aracılığıyla emirlerini veriyor. Bu notlar ise, İran ve ABD arasındaki ilişkileri belirliyor.

Mücteba Hamaney, babasının ve üst düzey askeri isimlerin hayatını kaybettiği saldırıdan bu yana kamuoyu önüne çıkmadı.

Bu durum hem sağlığı hem de liderlik yapısındaki konumu hakkında çeşitli spekülasyonlara yol açtı. 

ABD istihbarat topluluğu şimdiye kadar yeni liderin nerede olduğunu görsel olarak öğrenmeyi başaramadı.

Hamaneyin tüm elektronik iletişim cihazlarından uzakta, sadece kuryeler aracılığıyla veya şahsen yanına gelebilen kısıtlı bir çevreyle iletişim kurmayı tercih etmesi belirleyici oldu.

İranlı yetkililer ise liderin sağlık durumunun gayet iyi olduğunu vurguladı. İran liderliğinin protokol sorumlusu Mazahir Hüseyini, “Allah'a şükür kendisinin sağlığı yerindedir. Düşman her türlü söylentiyi ve asılsız iddiayı yayıyor çünkü onu görüp bulmak istiyorlar. Ancak halkımız sabırlı olmalı ve acele etmemelidir. Doğru zaman geldiğinde kendisi sizlerle bizzat konuşacaktır” dedi.

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da hafta başında Hamaney ile iki buçuk saat süren bir görüşme gerçekleştirdiğini duyurdu. Pezeşkiyan, görüşmenin "kibar ve yapıcı" geçtiğini açıkladı.

Savaş İran’ın askeri kapasitesini tamamen yok etmese de önemli ölçüde zayıflattı. İstihbarat raporlarına göre füze rampalarının yaklaşık üçte ikisi hala kullanılabilir durumda duruyor.

CIA tarafından hazırlanan ayrı bir rapor ise İran ekonomisinin mevcut Amerikan ablukasına tam bir istikrarsızlık yaşamadan dört ay daha dayanabileceğini öngörüyor.

Hamaney’in müzakere stratejisine yardımcı olduğu belirtilse de karar alma süreçlerinden oldukça uzak kaldığına dair kanıtlar bulunuyor.

Günlük operasyonların büyük bir kısmı Devrim Muhafızları Ordusu yetkilileri ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf tarafından yürütülüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın işlevsiz yapısının barış tekliflerine yanıt verilmesini zorlaştırdığını ifade etti.

Rubio mevcut durumu şu sözlerle özetledi: “Sistemleri hala son derece parçalanmış durumda ve aynı zamanda işlevsiz bir halde işliyor. Bu durum bir engel teşkil ediyor olabilir" yorumunu yaptı.