ABD NATO hattı kırılıyor: Ülkeler hedefte... Hayırsızlar ve sadıklar

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran savaşı sürecinde ABD’ye destek vermeyen müttefikleri sınıflandırmak için NATO ülkelerine yönelik bir değerlendirme listesi hazırladığı öne sürüldü. Trump yönetiminin NATO içinde gerilimi artıran planı, ülkeleri “sadıklar” ve “hayırsızlar” şeklinde kademelere ayırdı.

BEYAZ SARAY’DA KRİTİK NATO RAPORU

Politico tarafından aktarılan bilgilere göre, liste Trump’ın NATO’ya yaklaşımını sertleştiren yeni bir adım olarak değerlendirildi. Çalışma, üyelerin ittifaka katkılarını inceleyerek askeri ve siyasi performanslarına göre sınıflandırmayı içeridi.

Yetkililer, bu planın NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Washington ziyaretinden önce hazırlandığını belirtti.

“HAYIRSIZLAR VE SADIKLAR”

Beyaz Saray’a yakın kaynaklara göre, taslak çalışmada ülkelerin ABD ile iş birliği düzeyi esas alındı. Diplomatlar, sistemin “sadık müttefikler” ve “yetersiz katkı verenler” ayrımı üzerine kurulduğunu aktardı.

Bir Avrupalı diplomat, planı şu sözlerle değerlendirdi:

“Beyaz Saray’ın sadıklar ve hayırsızlar listesi var, mantık buna benziyor.”

HEGSETH’TEN SERT MESAJ: SONUÇLARA KATLANIRLAR

Pete Hegseth daha önce yaptığı açıklamada, savunma harcamalarını artırmayan müttefiklerin sonuçlara katlanacağını söylemişti. Hegseth, “örnek müttefik” olarak tanımladığı ülkelerin özel ilgi göreceğini ifade etmişti.

Bu kapsamda İsrail, Güney Kore, Polonya ve Baltık ülkeleri öne çıkarılırken, bazı Avrupa ülkeleri eleştirilerin hedefi olmuştu.

ASKERİ PLANLAR VE OLASI YAPTIRIM SENARYOLARI

Plana göre ABD’nin, düşük katkı sunduğu değerlendirilen ülkelerden asker çekme, ortak tatbikatları azaltma veya askeri satışları sınırlama gibi seçenekleri gündeme alabileceği belirtildi. Bu adımların “sadık müttefiklere kaynak kaydırma” amacı taşıyabileceği ifade edildi.

Ancak askeri kaynaklar, böyle bir sürecin maliyetli ve zaman alıcı olacağına dikkat çekti.

AVRUPA CEPHESİ ENDİŞELİ

İspanya, Fransa ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin bazı ABD taleplerine mesafeli durduğu, Polonya ve Romanya gibi ülkelerin ise daha yakın iş birliği yürüttüğü aktarıldı.

Özellikle Polonya’nın savunma harcamaları ve ABD askerlerine ev sahipliği politikası nedeniyle Trump yönetimi nezdinde “öncelikli ortak” olarak görüldüğü ifade edildi.

NATO İÇİNDE TARTIŞMA BÜYÜYOR

Pentagon yetkilileri, müttefiklerle iş birliğinin öncelikli olacağını açıklasa da, cezalandırma yaklaşımına dair net bir mekanizma olmadığını belirtti.

ABD’li bazı senatörler ise bu söylemin ittifak ilişkilerine zarar verebileceği uyarısında bulundu.

“İTTİFAK VAROLUŞSAL TESTTEN GEÇİYOR”

Eski NATO yetkilileri, Trump yönetiminin yaklaşımının ittifak içinde yeni bir kriz yaratabileceğini savunuyor. Bir eski Finli yetkili, “Yönetim aynı anda birden fazla krizle uğraşırken NATO içinde yeni bir cephe açmak zor” değerlendirmesini yaptı.

NATO içinde hazırlanan bu liste tartışması, ittifakın geleceğine dair soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.