ABD den YPG ye: Şam a entegre olun

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı. 

Şu anda Suriye'deki Kürtler için en büyük fırsat, Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara liderliğindeki yeni hükümet altında Esad sonrası geçiş döneminde yatıyor. Bu an, vatandaşlık hakları, kültürel koruma ve siyasi katılım ile birleşik bir Suriye devletine tam entegrasyon yolunu sunuyor; bu haklar, Beşar el-Esad rejimi altında uzun süre reddedilmişti ve birçok Kürt devletsizlik, dil kısıtlamaları ve sistematik ayrımcılıkla karşı karşıya kalmıştı.

Tarihsel olarak, ABD'nin kuzeydoğu Suriye'deki askeri varlığı öncelikle IŞİD karşıtı bir ortaklık olarak gerekçelendirilmiştir. Kürtlerin önderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri (SDG), 2019 yılına kadar IŞİD'in bölgesel halifeliğini yenmede en etkili kara ortağı olduğunu kanıtlamış, El-Hol ve El-Şaddadi gibi hapishanelerde ve kamplarda binlerce IŞİD savaşçısını ve aile üyesini tutmuştur. O zamanlar, iş birliği yapılacak işlevsel bir merkezi Suriye devleti yoktu; Esad rejimi zayıflamış, tartışmalıydı ve İran ve Rusya ile ittifakları nedeniyle IŞİD'e karşı uygulanabilir bir ortak değildi.

Bugün durum temelden değişti. Suriye artık, IŞİD'i Yenme Küresel Koalisyonu'na (2025 sonlarında 90. üye olarak) katılan ve batıya yönelme ve terörle mücadelede ABD ile işbirliği sinyali veren, kabul edilmiş bir merkezi hükümete sahip. Bu, ABD-SDG ortaklığının gerekçesini değiştiriyor: SDG'nin sahada birincil IŞİD karşıtı güç olma amacı büyük ölçüde sona erdi, çünkü Şam artık IŞİD gözaltı tesisleri ve kamplarının kontrolü de dahil olmak üzere güvenlik sorumluluklarını üstlenmeye hem istekli hem de hazır durumda.

Son gelişmeler, ABD'nin ayrı bir SDG rolünü uzatmak yerine bu geçişi aktif olarak kolaylaştırdığını gösteriyor:

• 18 Ocak'ta imzalanan entegrasyon anlaşmasını güvence altına almak ve zamanında ve barışçıl bir şekilde uygulanması için net bir yol haritası belirlemek amacıyla Suriye Hükümeti ve SDG liderliğiyle kapsamlı bir şekilde temas kurduk.

• Anlaşma, SDG savaşçılarını (bireysel olarak, ki bu en tartışmalı konulardan biri olmaya devam ediyor) ulusal orduya entegre ediyor, önemli altyapıyı (petrol sahaları, barajlar, sınır geçişleri) teslim ediyor ve IŞİD hapishaneleri ve kamplarının kontrolünü Şam'a bırakıyor.

• ABD'nin uzun vadeli askeri varlığıyla ilgisi yok; önceliği IŞİD kalıntılarını yenmek, uzlaşmayı desteklemek ve ayrılıkçılığı veya federalizmi onaylamadan ulusal birliği ilerletmektir.

Bu, Kürtler için eşsiz bir fırsat penceresi yaratıyor: Yeni Suriye devletine entegrasyon, tam vatandaşlık hakları (daha önce devletsiz olanlar da dahil), Suriye'nin ayrılmaz bir parçası olarak tanınma, Kürt dili ve kültürü için anayasal koruma (örneğin, Kürtçe eğitim, Nevruz'un ulusal bayram olarak kutlanması) ve iç savaş kaosunda SDG'nin sahip olduğu yarı özerkliğin çok ötesinde yönetime katılım imkanı sunuyor.

Riskler devam etse de (örneğin, kırılgan ateşkesler, ara sıra yaşanan çatışmalar, aşırılık yanlıları hakkındaki endişeler veya bazı aktörlerin geçmişteki şikayetleri yeniden gündeme getirme isteği), Amerika Birleşik Devletleri Kürt hakları ve IŞİD karşıtı işbirliği konusunda güvenceler için baskı yapıyor. Alternatif olan uzun süreli ayrılık, istikrarsızlığa veya IŞİD'in yeniden ortaya çıkmasına yol açabilir. ABD diplomasisiyle desteklenen bu entegrasyon, Kürtlerin tanınmış bir Suriye ulus devleti içinde kalıcı haklar ve güvenlik elde etmeleri için bugüne kadarki en güçlü şansı temsil ediyor.

Suriye'de Amerika Birleşik Devletleri şu konulara odaklanıyor: 1) Şu anda SDG tarafından korunan IŞİD mahkumlarını barındıran hapishane tesislerinin güvenliğinin sağlanması; ve 2) SDG'nin barışçıl entegrasyonuna ve Suriye Kürt nüfusunun tarihi tam Suriye vatandaşlığına siyasi olarak dahil edilmesine olanak sağlamak için SDG ile Suriye Hükümeti arasında görüşmelerin kolaylaştırılması.