ABD den tehlikeli plan! Hedef: Tahran a baskı... İran dan füze resti: Boyun eğmeyeceğiz

Umman’daki müzakereler öncesinde İran’a dört şart sunduğu ve kabul edilmemesi halinde saldırı düzenleyeceği tehdidinde bulunduğu ifade edilmişti. Washington'ın, petrol fiyatlarını yükselişe geçirebileceği belirtilen plan hazırlığında olduğu öne sürüldü.

İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerini kısıtlamak isteyen ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran petrolü taşıyan tankerlere el koyma seçeneğini masaya yatırdığı iddia edildi.

ABD’nin önde gelen gazetelerinden Wall Street Journal (WSJ), Washington yönetiminin İran’a yönelik baskıyı artırmak amacıyla İran petrolü taşıyan tankerlere el koyma seçeneğini değerlendirdiğini yazdı.

Haberde, söz konusu planın Tahran’ın olası misillemesi ve küresel petrol fiyatlarına etkisi nedeniyle şimdilik geri planda tutulduğu belirtildi.

ABD’NİN MASASINDA “TANKER OPERASYONU” SEÇENEĞİ

WSJ’nin haberine göre ABD’li yetkililer, Trump yönetimi içinde İran petrolü taşıyan ek tankerlere el konulup konulmamasının tartışıldığını ancak Tahran’ın neredeyse kesin misillemesi ve bunun küresel petrol piyasalarına etkisi nedeniyle bu seçeneğin şimdilik rafa kaldırıldığını aktardı.

Beyaz Saray’a yakın bir yetkili, ABD’nin İran bağlantılı tankerlere el koyma olasılığı hakkında yaptığı açıklamada, Trump’ın diplomasiyi tercih ettiğini ancak görüşmelerin başarısız olması halinde “birden fazla seçeneğin” masada olduğunu söyledi.

Haberde, tankerlerin hedef alınmasının Beyaz Saray’ın Aralık ayında Karayipler’de Venezuela’ya karşı uygulamaya koyduğu agresif stratejinin İran’a uyarlanmış hali olacağı ifade edildi.

“GÖLGE FİLO” VE YAPTIRIMLAR

ABD, Venezuela’ya yönelik iki aydır süren abluka kapsamında İran petrolü taşıyan birçok gemiye el koydu. “Gölge filo” olarak adlandırılan bu tankerlerin, yaptırım uygulanan ülkelerden Çin ve diğer alıcılara kaçak petrol taşınmasına yardımcı olduğu belirtiliyor.

Denizcilik analistlerine göre söz konusu ağda yaklaşık 1000 gemi bulunuyor. Bu gemilerin bir kısmı sahte bayrakla veya kendisini reddeden ülkelerin bayrağıyla kayıtlı olduğu için uluslararası sularda ABD yargı yetkisine tabi olabiliyor.

ABD Hazine Bakanlığı bu yıl İran petrolü taşıyan 20’den fazla gemiye yaptırım uyguladı. Geçen hafta ise Barbados, Kamerun ve Panama’da kayıtlı 14 gemi ile çeşitli ülkelerdeki bazı nakliye şirketleri yaptırım listesine alındı. Yaptırımların amacı, İran’ın gelir akışını kesmek ve olası el koymalar için hukuki zemin hazırlamak olarak değerlendiriliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI ENDİŞESİ

ABD’li yetkililer, tankerlerin hedef alınması halinde İran’ın misilleme olarak bölgedeki ABD müttefiklerine ait petrol tankerlerine el koyabileceği ya da dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 25’inin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı mayınlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Her iki senaryonun da petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açabileceği ve bunun Beyaz Saray açısından siyasi krize dönüşebileceği belirtiliyor.

Kuveyt Üniversitesi’nden akademisyen Bader Al-Saif, “Boğazı kapatmak İran da dahil olmak üzere kimsenin çıkarına değil. Ancak köşeye sıkıştıklarını hissederlerse bunu yapacaklardır. Ve bunu yapacak lojistik imkanları da var” dedi. Al-Saif ayrıca, “Burası Venezuela değil. Sanırım o da bunu biliyor,” ifadelerini kullandı.

ABD’NİN BÖLGEDEKİ ASKERİ VARLIĞI

Haberde, Umman açıklarında seyreden USS Abraham Lincoln uçak gemisinin olası gemiye çıkma operasyonları için üs görevi görebileceği kaydedildi. Bölgedeki beş güdümlü füze destroyerinin de tanker trafiğini engellemek veya kontrol etmek amacıyla kullanılabileceği ifade edildi.

ABD’nin ayrıca Bahreyn’de Sahil Güvenlik unsurları bulunuyor. İç Güvenlik Bakanlığı’na bağlı olan Sahil Güvenlik’in, İran petrol ticaretine yönelik yaptırımları uygulama yetkisine sahip olduğu ve olası bir tanker operasyonuna öncülük edebileceği belirtiliyor.

Geçtiğimiz hafta ABD Merkez Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları’na ait bir insansız hava aracı ile iki İran botunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD bayraklı bir tankere yaklaştığını duyurdu. Bunun üzerine ABD, gemiye Bahreyn’e kadar bir savaş gemisi ve uçakla eşlik etti.

ABD Ulaştırma Bakanlığı da ticari gemileri Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’ndeki İran tehditlerine karşı uyardı. Bakanlık, gemilerin “uzun zamandır İran güçleri tarafından durdurulma, sorgulanma, gemiye çıkılma, alıkonulma veya ele geçirilme riski altında olduğunu” belirterek ABD ordusuyla koordinasyon tavsiyesinde bulundu.

PETROL PİYASALARINA ETKİSİ

Gemi veri firması Kpler’e göre Hürmüz Boğazı’ndaki trafik şu ana kadar önemli ölçüde etkilenmedi. Ancak analistler, olası bir tanker krizinin küresel petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.

İsveç bankası SEB’nin gelişmekte olan piyasalar baş stratejisti Erik Meyersson, “Arap Denizi'nde dışarıda oturup tek bir tankerle başlayıp neler olacağını görebilirsiniz” değerlendirmesinde bulundu.

Kpler verilerine göre Çin, İran’ın en büyük petrol müşterisi konumunda bulunuyor. İran petrolü, piyasa fiyatının yaklaşık 10 dolar altında bağımsız rafinerilere ulaştırılıyor. Daha önce Venezuela’dan indirimli petrol alan Çin için İran’dan gelen arzın daha da önem kazandığı ifade ediliyor.

İRAN'DAN FÜZE RESTİ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İslam Devrimi'nin 47'nci yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Tahran'daki Azadi Meydanı'nda halka hitap etti.

Pezeşkiyan, düşmanın devrimin ilk gününden itibaren fitne ve darbe girişimleriyle İran'ı hedef aldığını savunarak, ABD ve Avrupa'nın devrimi yok etmeye çalıştığını, ancak başarılı olamadığını söyledi.

Son dönemde ülkede yaşanan protestolara değinen Pezeşkiyan, "8 ve 9 Ocak günlerinde yaşananlar hepimizin kalbinde büyük bir acı bıraktı. Halkımıza karşı mahcubuz ve bu olaylarda zarar gören herkese hizmet etmeyi görev biliyoruz" diye konuştu.

Dış politika mesajları da veren Pezeşkiyan, İran'ın diplomasi yolunu samimiyetle izlediğini belirterek, "Nükleer silah peşinde değiliz ve bu konuda her türlü denetime de hazırız. Ancak ABD ve Avrupa, tutumları ve açıklamalarıyla derin bir güvensizlik duvarı oluşturdu ve görüşmelerin sonuca ulaşmasına engel oluyor" ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, "İran, Batı'nın aşırı talepleri karşısında boyun eğmeyecek, herhangi bir saldırı karşısında da geri adım atmayacak. Buna rağmen bölge ülkeleriyle barış ve huzurun sağlanması için tüm gücümüzle etkileşim halindeyiz. Çünkü bölgenin sorunlarının yabancılar değil, yalnızca bölge ülkeleri tarafından çözülebileceğine inanıyoruz" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "Hiç kimse İran'ın füzelerine en küçük bir müdahalede bulunamaz. Füzelerimiz müzakere konusu değildir ve olmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İranlı Bakan, ABD'yle müzakerelerin bir sonraki turunun zamanı ve yerine ilişkin soru üzerine, henüz belirlenmiş bir tarih ve yer olmadığını belirtti.