9 yıl sonra konut cephesinde şaşırtan gelişme Sözcü Gazetesi

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 yılına ilişkin açıkladığı konut satış istatistiklerinden derlenen verilere göre, uluslararası yatırımcıların Türkiye'den ev alabilmesine olanak tanıyan ve 2012'nin ortalarında yürürlüğe giren Mütekabiliyet Yasası sonrası artan ve 2022'de 67 bin 490 ile zirve yapan yabancıların konut alımında son 3 yıldır düşüş görülüyor.

Geçen yıl bu alandaki konut satışları 2024'e göre yüzde 9,4 azalarak 21 bin 534'e gerilerken, bu rakam son 9 senenin en düşük verisi olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl en yüksek konut satışı 2 bin 541 ile aralıkta görülürken, nisan ise 1440 ile en düşük satışın yapıldığı ay oldu.

Yabancılara yapılan konut satışlarının toplam içerisindeki payı 2025'te yüzde 1,3'e geriledi. Bu rakam, Mütekabiliyet Yasası'nın tam anlamıyla hayata geçtiği 2013'ten sonra görülen en düşük oran olarak kayıtlara geçti. Bu alandaki zirve, yüzde 4,5 ile 2022'de gerçekleşmişti.

RUSYA VATANDAŞLARI VE İSTANBUL ZİRVEDE

Uluslararası yatırımcılar arasında en çok konut alan ülke vatandaşları arasında başı 3 bin 649 ile Ruslar çekti. Bunu, 1878 ile İranlılar, 1541 ile Ukraynalılar, 1376 ile Almanya vatandaşları, 1292 ile Iraklılar izledi.

Azerbaycan, Kazakistan, Çin, Suudi Arabistan ve Afganistan vatandaşları da ilk 10'da yer aldı.

Yabancıların en çok konut edindiği illerde ise 7 bin 989 ile İstanbul başı çekti. Toplam satılan konutların yüzde 37'sinin İstanbul'dan alındığı görüldü.

İstanbul'u 7 bin 118 ile Antalya, 1800 ile Mersin, 769 ile Ankara, 461 ile Yalova izledi. Bursa, İzmir, Muğla, Sakarya ve Trabzon da ilk 10'da kendisine yer buldu.

FİYATLARIN ARTMASI VE SÜREÇLERİN YAVAŞLAMASI SATIŞLARI DÜŞÜRDÜ

Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER) Yönetim Kurulu Başkanı Bayram Tekçe, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yabancılara konut satışlarında 3 yıldır düşüş yaşandığını belirterek, "Bunun nedenleri arasında, gayrimenkul fiyatlarının geçtiğimiz yıllarda hızlı yükselmesi ile ikamet izni süreçlerinin yavaşlaması öne çıkıyor." dedi.

Türkiye'de konut yatırımının geri dönüş süresinin son yıllarda bazı lokasyonlarda 30 yıla kadar çıktığını dile getiren Tekçe, "Fiyat avantajını kaybetmemiz nedeniyle uluslararası gayrimenkul yatırımcısı, Dubai, İspanya ve Yunanistan gibi yatırımların daha düşük sürede geri döndüğü alternatif ülkelere yönelmektedir." diye konuştu.

Konut alan yabancılara ikamet izni verilmesine ilişkin süreçlerin hızlandırılması çağrısında bulunan Tekçe, yurt dışı tanıtım faaliyetlerine yeterli kaynak ayrılmaması ve yatırımcı dostu vize programlarının bulunmamasının da Türkiye'ye ilginin azalmasına neden olduğunu söyledi.

"Güçlü beklenti, 2026 yılına yönelik umutlarımızı artırmaktadır"

Bayram Tekçe, uluslararası yatırımcıları yeniden Türkiye'ye kazandırabilmek için "vatandaşlıktan önce oturum izninin sağlanması" gerektiğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Başka ülkede yatırım yapanların sadece yüzde 15'i vatandaşlık amacıyla almaktayken, yüzde 85'i altın vize programlarını tercih etmektedir. Altın vize gibi bir program sayesinde yatırımcıların ülkemize giriş çıkışını, banka hesabı açmasını ve abonelik almasını kolaylaştırmalıyız. Gümüş ve altın vize gibi programlar oluşturularak yatırımcıların gayrimenkul edinim süreçleri ve resmi işlemler kolaylaştırılmalıdır. Tüm işlemlerin tek merkezden yürütülmesini sağlayacak bir yapı oluşturulmalı. Gayrimenkul satışı yoluyla vatandaşlık verilme uygulaması sonlanmalıdır. Bu, toplumdaki kötü algıyı kıracak ilk adımdır."

Doğru politikalarla 2026'da uluslararası yatırımcıların yeniden Türkiye'ye yönelmesini sağlamanın mümkün olduğunun altını çizen Tekçe, "Türkiye, bölgesel ve küresel savaş risklerinin arttığı mevcut konjonktürde uluslararası yatırımcılar açısından güvenli liman olarak konumlanıyor. Nitekim son anketimize göre, üyelerimizin yüzde 77,3'ü, Türkiye'nin yatırımcı çekmeye devam edeceğini öngörmektedir. Bu güçlü beklenti, 2026 yılına yönelik umutlarımızı artırmaktadır." dedi.

"Yabancı yatırımcının konut edinim süreçleri tek bir yerden yönetilmeli"

Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı Mustafa Kemal Şahin de konut ediniminde vatandaşlık hakkı alabilmek için alt sınırın 400 bin dolara yükseltilmesi, yatırımın geri dönüş süresinin uzaması ve kamuoyundaki tepkinin, satışların düşmesinde etkili olduğunu söyledi.

Yabancı yatırımcının "konut alan kişi" değil "sermaye getiren ortak" olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Şahin, "Bölge ve ürün bazlı teşvikler getirilmeli, yabancı yatırımcının konut edinim süreçleri tek bir yerden yönetilmeli, tapu, vergi ve ikamet süreçleri sadeleştirilmeli. Türkiye, yeniden 'güvenli, öngörülebilir ve kazançlı ülke' olarak konumlandırılmalı. Uluslararası pazarlarda devlet destekli tanıtım ve marka çalışmaları yeniden başlatılmalı." diye konuştu.

Şahin, yabancı yatırımcıya sağlanacak güvenle kademeli bir toparlanmanın mümkün olduğunu, böylece ticari gayrimenkul, otel ve gelir üreten varlıklara da yatırımın artabileceğini sözlerine ekledi.