Mineral sandılar eser çıktı: Bilim dünyasını şaşırtan gelişme Sözcü Gazetesi

Arkeoloji dünyası, Britanya tarihini kökten değiştiren ve ders kitaplarını yeniden yazdıracak büyüleyici bir keşifle çalkalanıyor. Galler’in güney kıyılarında yer alan gizemli bir mağaranın duvarlarındaki kırmızı çizgiler, tam bir asırdır bilim insanları tarafından "kayadan sızan sıradan mineraller" olarak değerlendiriliyordu. Ancak en son teknoloji bilimsel tarihlendirme yöntemleri, bu çizgilerin aslında insan eliyle yapılmış büyüleyici birer sanat eseri olduğunu ortaya çıkardı. Üstelik bu çizgiler tam 17.100 yaşında! Bu devasa yaş, mağarayı sadece Britanya'nın değil, tüm Kuzey-Batı Avrupa'nın bilinen en eski mağara sanatı merkezi haline getiriyor.

Güney Galler’deki Mumbles yakınlarında bulunan ve "Bacon Hole" adıyla bilinen bu mağaradaki kırmızı yatay çizgiler, aslında ilk kez 1912 yılında profesörler William Sollas ve Henri Breuil tarafından fark edilmişti. O dönem "Britanya'da keşfedilen ilk tarih öncesi mağara resmi" olarak kayıtlara geçse de, bu heyecan çok uzun sürmedi.

1928 yılına gelindiğinde dönemin bilim camiası, bu kırmızı şeritlerin aslında kayaların arasından sızan doğal bir kırmızı oksit (demir oksit) lekesi olduğunu iddia ederek orijinalliğini reddetti. O günün ilkel teknolojisiyle aksini kanıtlamak mümkün olmadığı için, bu muazzam tarihi miras on yıllarca unutulmaya terk edildi.

Liverpool, Southampton ve Swansea üniversitelerinden bilim insanlarının katılımıyla kurulan araştırma ekibi, gelişmiş uranyum-toryum tarihlendirme yöntemini kullanarak kırmızı pigmentleri yeniden inceledi. Ortaya çıkan sonuçlar araştırmacıları bile şaşkına çevirdi.

Duvarlardaki şeritlerin rastgele sızıntılar olmadığı, kalsit ve kil kalıntılarının karıştırılmasıyla elde edilen özel bir boya tarifi olduğu anlaşıldı.

Duvarın sağ tarafında yer alan 10 yatay kırmızı bandın, belirli bir düzen ve yapı gözetilerek, birbirine eşit mesafelerde insan parmağıyla kasıtlı olarak çizildiği kanıtlandı.

Uzmanlar, bu sanat eserinin Üst Paleolitik dönemde, Galler'in son Buzul Çağı'nın dondurucu soğuklarından yeni yeni sıyrıldığı bir evrede yapıldığını belirtiyor. O dönemde iklim, yaşanması neredeyse imkansız olan donmuş bir çöl manzarasından, ağaçsız ama bitkilerin yeşerdiği periglasiyal bir çevreye dönüşüyordu.

Bugün Bristol Kanalı'nın suları altında kalan bölge, o dönemin devasa göçmen hayvanları için zengin bir otlak alanıydı. Bacon Hole mağarası ise, bu hayvanları avlayan ve balıkçılıkla geçinen ilk avcı-toplayıcı insan toplulukları için korunaklı ve ideal bir sıcak yuva görevi görüyordu.

Bacon Hole'da yapılan bu tarihlendirme, Britanya'daki diğer tüm ünlü keşifleri tahtından indirdi. Daha önce Derbyshire'daki Cresswell Crags mağaralarında bulunan 13.000 yıllık gravürler ve Cathole Cave'deki 14.500 yıllık çizimler ülkenin en eskisi olarak biliniyordu. Şimdi ise Bacon Hole 17.100 yıllık yaşıyla liderliği eline aldı. Her ne kadar Güney Avrupa'da 30.000 yılı aşan daha eski örnekler bulunsa da, bu keşif Kuzey Avrupa'nın karanlık geçmişine ışık tutması açısından paha biçilemez bir öneme sahip.

Şu an ulusal bir doğa koruma alanı olarak yönetilen bu mağara için arkeologlar harekete geçti. Bilim insanları, bu eşsiz tarihi mirasın geleceğe güvenle aktarılabilmesi için alanın acilen "koruma altındaki anıt" statüsüne alınarak en üst düzey koruma kalkanıyla donatılması gerektiğini savunuyor.