800 milyon tonluk rezerv el değiştirdi: 29 milyar dolarlık dava açıldı Sözcü Gazetesi

Gine'nin başkenti Konakri'nin 150 kilometre kuzeybatısındaki Boffa bölgesinde faaliyet gösteren Axis Minerals Resources, 2020 yılından bu yana bölgedeki boksit yataklarını işletiyordu. Şirketin verilerine göre; 2024 yılında 18 milyon ton boksit ihracatı yapıldı ve bölgede kanıtlanmış 800 milyon tondan fazla değerli cevher rezervi bulunuyor.

Anlaşmazlığın temelinde, Gine'deki askeri cunta lideri Mamady Doumbouya'nın aldığı sert kararlar yatıyor. Mayıs 2025 tarihinde Gine hükümeti, maden koduna uymadıkları gerekçesiyle 50'den fazla maden imtiyazını iptal etti.

Hükümetin iptal gerekçesi ise oldukça net; 'yerel işleme şartı'. Gine yönetimi, şirketlerin boksiti sadece ham madde olarak ihraç etmesini değil, ülke içinde inşa edilecek fabrikalarda işleyerek katma değerli ürüne (alümina) dönüştürmesini istiyor. Axis International ve Dubai merkezli Emirates Global Aluminium gibi devler, bu taahhütleri yerine getirmedikleri iddiasıyla hedef alındı.

Axis International ise hükümetin iddialarını reddederek Gine yönetimini sert bir dille eleştirdi. Şirket yetkilileri, sadece maden haklarının iptal edilmediğini, aynı zamanda; Maden ekipmanlarına el konulduğunu, banka hesaplarının dondurulduğunu ve uzlaşma çabalarının Gine hükümeti tarafından görmezden gelindiğini iddia ediyor.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, "Gine'nin yasa dışı eylemleriyle verdiği tüm zararın hesabını Dünya Bankası mahkemesinde soracağız" ifadelerine yer verildi.