8 metrelik dev pekmez dalgası sokakları yuttu: Saatte 56 kilometre hızla bütün kenti bastı Sözcü Gazetesi

1919 yılında ABD’nin Boston kentinde alkol üretiminde kullanılan 8,7 milyon litrelik devasa depolama tankının patlaması sonucu oluşan 8 metre yüksekliğindeki akışkan pekmez dalgası sokakları bastı. Saatte 56 kilometre hıza ulaşarak binaları ve tünelleri yıkan felaket, 21 kişinin hayatını kaybetmesine ve yüzlerce insanın yaralanmasına yol açtı.

DEV TANKIN PATLAMASINA NE SEBEP OLDU?

Sanayi tesisinde alkol imalatı amacıyla depolanan 8,7 milyon litrelik pekmezin bulunduğu devasa çelik tankta, mevsim normallerinin üzerindeki hava sıcaklığı ve fermantasyon süreci nedeniyle aşırı bir gaz basıncı meydana aldı. İç kısımdaki yoğun genleşmenin çelik levhalara uyguladığı basınca dayanamayan dev hazne, büyük bir gürültüyle parçalanarak infilak etti.

İnfilak anında açığa çıkan yüksek kinetik enerji, tonlarca sıcak ve yoğun pekmezin bir anda tsunami dalgası halinde çevreye saçılmasına zemin hazırladı. Tankın parçalanan metal gövdesi çevre yapılara mermi gibi fırlarken, serbest kalan milyonlarca litre pekmez kentin ana caddelerine doğru akmaya başladı.

SAATTE 56 KİLOMETRE HIZLA GELEN PEKMEZ DALGASI NASIL YIKIM YARATTI?

Patlamanın ardından yüksekliği 8 metreyi bulan sıcak ve yapışkan pekmez dalgası, saatte 56 kilometreye varan süratle yerleşim yerlerine ulaştı. Dalganın şiddeti güzergah üzerindeki evleri, demir yolu köprülerini ve tünelleri önüne katarak tamamen yıktı.

Yoğun kıvamı nedeniyle kaçışı neredeyse imkansız kılan akıntı, sokaktaki insanları ve taşıtları yutarak büyük bir alana yayıldı. Yapışkan pekmez tabakasının altında kalan 21 kişi boğularak ve enkaz darbeleriyle can verirken, yüzlerce kişi ağır yaralarla hastanelere kaldırıldı.

ETKİLERİ VE KOKUSU YILLARCA SİLİNMEDİ

Arama kurtarma ve temizlik çalışmalarının aylar sürdüğü kentte, liman sularına ve kanalizasyon hatlarına dolan devasa pekmez kütlesinin sokak aralarından temizlenmesi uzun süre tamamlanamadı. Taş binaların temellerine ve yol zeminlerine işleyen kalıntılar, kentin altyapısında kalıcı bir tahribat bıraktı.

Resmi kayıtlara ve görgü tanıklarının ifadelerine göre, aradan yıllar geçmesine rağmen sıcak yaz günlerinde Boston sokaklarında yoğun pekmez kokusunun hissedilmeye devam ettiği belgelendi. Yaşanan yıkım, endüstriyel depolama ve kimyasal üretim güvenliği konusundaki denetim yasalarının baştan aşağı yenilenmesine neden oldu.