49 yıllık lisans için yüzde 25 yerlilik şartı Ekonomi Haberleri

Türkiye'nin ilk deniz üstü rüzgar enerjisi ihalesi için süreç başladı. Toplam 1.000 megavatlık YEKA DÜRES-2026 projesinde yatırımcıya 49 yıllık kullanım hakkı verilecek. İhalede elektrik satış fiyatı 7-11 dolar/cent aralığında belirlenirken, yatırımlarda en az yüzde 25 yerlilik şartı aranacak.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye'nin ilk büyük ölçekli deniz üstü rüzgar enerjisi projesi için şartname taslağını görüşe açtı. Toplam 1.000 megavatlık YEKA DÜRES-2026 yarışmasını kazanan yatırımcıya 49 yıllığına alan kullanım hakkı ile üretim lisansı verilecek. Deniz üstü santralin kurulacağı alan henüz netleşmedi. Projenin, daha önce bakanlık tarafından dört aday saha olarak belirlenen; Saros Körfezi, Gökçeada, Bozcaada veya Edremit açıklarından birinde hayata geçirilmesi bekleniyor. Nihai alanın ihale öncesinde açıklanması öngörülüyor.

RÜZGAR ÖLÇÜMLERİ BELİRLEYİCİ OLACAK

Şartnameye göre yatırımcılar rüzgar ölçümleri, deniz tabanı araştırmaları, teknik etütler ve izin süreçlerinden sorumlu olacak. Sözleşmenin imzalanmasının ardından en geç bir yıl içinde rüzgar ölçümleri başlayacak ve bu çalışmalar en az 12 ay sürecek. Deniz tabanına ilişkin incelemelerin ise iki yıl içinde başlatılması gerekecek. Yapılan ölçümlerde projenin ekonomik açıdan yeterli görülmemesi halinde yatırımcı sözleşmeden çekilebilecek. Özellikle kapasite faktörünün yüzde 40'ın altında kalacağının ortaya çıkması durumunda projeden vazgeçme hakkı kullanılabilecek.

FİYAT YARIŞI 7 DOLARDAN BAŞLAYACAK

Taslağın en dikkat çekici başlıklarından birini elektrik satış fiyatı oluşturdu. Şirketler kilovatsaat başına 7 ila 11 dolar/cent arasında teklif verecek. En düşük fiyatı sunan şirketler arasında açık eksiltme yapılacak. Birden fazla yatırımcının taban fiyat olan 7 dolar/centte eşitlenmesi halinde ise devlete ödenecek katkı payı için açık artırmaya gidilecek. Şirketler daha yüksek katkı taahhüdü vererek yarışacak.

İLK 7 YILA EK GELİR DESTEĞİ

Şartname, yatırımların hızlı tamamlanmasını teşvik eden bir mekanizma da içeriyor. Santralin ilk kabulünün, sözleşmenin imzalanmasından sonraki yedi yıl içinde yapılması halinde, bu dönemde üretilecek elektrik için kilovatsaat başına 12 dolar/centlik fiyat uygulanabilecek. Sonraki dönemde ise gelirler santralin üretim performansına göre yeniden belirlenecek. Taslakta, üretim seviyelerine bağlı olarak yatırımcıyı koruyacak bazı düzenlemelere de yer verildi.

YERLİ EKİPMANA TEŞVİK GELİYOR

Bakanlık, deniz üstü rüzgar yatırımlarıyla yerli sanayinin payını artırmayı hedefliyor. Buna göre toplam yatırımın en az yüzde 25'inin yerli ürün ve hizmetlerden karşılanması gerekecek. Bu oranın altında kalınması halinde yatırımcılara yüksek tutarlı yaptırımlar uygulanabilecek. Yerli kanat, kule, jeneratör, temel yapıları ve denizaltı kablosu kullanan şirketlere ise ilave gelir desteği sağlanabilecek.

250 milyon dolarlık teminat talebi

İhaleye katılacak şirketlerden başvuru aşamasında 50 milyon dolarlık teminat mektubu istenecek. Yarışmayı kazanan şirket ise sözleşme öncesinde 200 milyon dolarlık ilave teminat sunacak. Yüksek teminat tutarları nedeniyle yarışmaya büyük enerji şirketleri ile uluslararası yatırımcıların ilgi göstermesi bekleniyor. Yabancı şirketler de ihaleye katılabilecek ancak ihaleyi kazanmaları halinde Türkiye'de şirket kurmaları gerekecek.