3 ülkenin altında bulundu, 45 yıllık hava kirliliğini emip taşa dönüştürecek Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, Birleşik Krallık’ın yeraltı jeolojisinde devrim niteliğinde bir keşfe imza attı. Kuzey İrlanda, İskoçya ve İngiltere'nin altına yayılmış devasa eski volkanik kayaçların, sanayi kaynaklı karbondioksiti (CO2) emip kalıcı olarak katı minerallere (taşa) dönüştürebileceği ortaya çıktı. Bu doğal "yutak" alanı, ülkenin en az 45 yıllık endüstriyel kirliliğini yutabilecek potansiyele sahip.

Süreç, yakalanan CO2'nin suda çözülerek yeraltındaki bazalt ve mafik kayaçların derinliklerine pompalanmasıyla başlıyor. Bu koyu renkli volkanik kayalar, demir ve magnezyum açısından oldukça zengindir. 

Karbonlu su bu kayalarla temas ettiğinde, karbon elementleri kayadaki minerallerle tepkimeye girer.

Gaz halindeki kirlilik, iki yıldan kısa bir sürede kireç taşı benzeri katı bir minerale dönüşür. Bu sayede sızıntı riski sıfıra iner; karbon artık yerin altında sonsuza dek bir taş parçası olarak kalır.

Araştırmanın odak noktasında Kuzey İrlanda'daki devasa Antrim Lav Grubu yer alıyor. Buradaki eski lav akıntılarının tek başına 1,4 milyar tondan 17 milyar tona kadar karbon depolayabileceği tahmin ediliyor. İskoçya ve İngiltere'deki diğer bölgelerle birlikte bu kapasite, çimento ve kimya gibi emisyonu durdurulması en zor sektörler için dev bir "güvence mekanizması" sunuyor.

Bu yöntem sadece kağıt üzerinde bir teori değil. İzlanda’daki Carbfix projesi, bu teknolojinin mükemmel çalıştığını zaten kanıtladı. Oradaki denemelerde, enjekte edilen karbonun %95'i iki yıl içinde taşa dönüştü. İngiltere'deki kayalar İzlanda'dakilere göre çok daha eski ve aşınmış olsa da, temel bilimsel prensip aynı başarıyı vaat ediyor.

Rakamlar arasındaki bu devasa farkın sebebi, yeraltındaki kayaların "geçirgenliği". Karbonlu suyun kaya içinde yayılabilmesi için kayadaki gözeneklerin birbirine bağlı olması gerekiyor. Eğer gözenekler kapalıysa depolama kapasitesi düşüyor. Birleşik Krallık'taki kayalar milyonlarca yıllık olduğu için, zamanla bazı çatlaklar doğal yollarla dolmuş olabilir. Bu yüzden mühendislerin şimdi daha derin haritalandırmalar ve saha testleri yapması gerekiyor.

Bu keşif, tek başına iklim değişikliğini durduracak bir "sihirli değnek" değil; ancak İngiltere’nin karbon azaltma çantasındaki en güçlü araçlardan biri olabilir. Eğer saha testleri kayaların yeterince iştahlı olduğunu doğrularsa, İngiltere'nin milyonlarca yıllık volkanik mirası, modern sanayinin kirli izlerini silmek için devreye girecek.