200 yıl yaşamak artık imkânsız değil! Gençlik proteini bulundu, aslında hepimizde varmış, sadece uyuyormuş Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, 200 yıldan fazla yaşayan ve kansere karşı neredeyse bağışık olan Grönland balinasının uzun ömür sırrını çözdü. Cevap, soğukla aktive olan ve DNA onarımını mükemmelleştiren özel bir proteinde yatıyor.

Nature dergisinde yayınlanan bu çığır açıcı keşif, yaşlanma hakkındaki bilgilerimizi temelden değiştirebilir ve insan sağlığının geleceğini yeniden şekillendirebilir.

Gezegenin en zorlu koşullarında, yani Arktik'in buzlu sularında yaşayan 80 tonluk Grönland balinası, bilim dünyasını onlarca yıldır büyülüyordu. Bu zorlu çevre koşullarına rağmen, vücudu doku dejenerasyonu veya kanser belirtisi göstermeden, henüz bilinmeyen bir mekanizma ile yaşlanmaya direniyordu.

Nature dergisinde yayınlanan son araştırma, sırrın CIRBP (soğuk uyarılabilir RNA bağlayıcı protein) adı verilen özel bir proteinde yattığını ortaya koydu. Vücut ısısı düştüğünde aktive olan bu protein, hücrelerdeki DNA onarımını radikal bir şekilde iyileştiriyor. Başka bir deyişle, soğuk, balina için tam anlamıyla bir "gençlik iksiri" görevi görüyor.

Rochester Üniversitesi'ndeki bilim insanları, balinaların insanlardan 100 kat daha fazla CIRBP ürettiğini keşfetti. Bu protein, hücrelerinin hasarlı DNA'yı kusursuz bir doğrulukla onarmasını sağlayarak yaşlanma ve hücre ölümü ihtiyacını en aza indiriyor.

Araştırmacılar bu yeteneği laboratuvarda insan hücrelerine aktardıklarında, DNA onarım oranlarında iki kat artış gözlemlediler. Aynı pozitif etki, artan CIRBP seviyeleri sayesinde strese ve radyasyona daha iyi dayanabilen meyve sineklerinde de doğrulandı.

Baş araştırmacı biyolog Vera Gorbunova'ya göre, bu teorik olarak mümkün. Ekibi şu anda, soğuk duş veya buzlu suya dalma gibi yöntemlerin insanlarda CIRBP üretimini tetikleyip tetiklemediğini test ediyor. Eğer soğuğun balinalardakiyle aynı yenilenme mekanizmasını başlattığı doğrulanırsa, bu, yaşlanmayı yavaşlatmak için basit ve doğal bir yol olabilir.

Soğuk duş fikrinden uzak duranlar için ise bilim insanları farmakolojik bir çözüm arayışında: Soğuğa maruz kalmaya gerek duymadan CIRBP proteinini aktive edebilecek bir ilaç.

Uzmanlar, keşfin muazzam bir potansiyel taşıdığını, ancak insanlarda DNA onarımının aşırı uyarılmasının, kontrolsüz hücre bölünmesi gibi istenmeyen etkilere yol açabileceği konusunda temkinli olunması gerektiğini belirtiyor.

Yine de bu araştırma, yaşlanmanın biyolojik sınırlarını anlamada bir dönüm noktası olarak görülüyor. Elde edilen bilgilerin gelecekte sadece doku yenilenmesine değil, aynı zamanda kanseri önlemeye ve hücresel yaşlanmayı yavaşlatmaya da yardımcı olması bekleniyor. Grönland balinası, belki de insanlığın yüzyıllardır aradığı o sorunun cevabını dondurucu derinliklerde saklıyor: Daha uzun ve daha sağlıklı bir yaşam.